Qafqaz uğrunda gedən geosiyasi rəqabət özünün daha təhlükəli mərhələsinə qədəm qoymağa başlayır. Buna əsas səbəb böyük güclərin bölgəyə daha fəal şəkildə hərbi qüvvə cəmləşdirməyə başlamasıdır. Hazırda, ABŞ başda olmaqla, NATO Gürcüstanda və Qara dənizdə hərbi mövqelərinin güclənməsinə xüsusi diqqət yetirir. Gürcüstan parlamentinin spikeri, "Respublika partiyası"nın üzvü David Usupaşvili isə bildirir ki, Gürcüstanda Amerika hərbi bazasının yerləşdirilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. O, bunun ölkə üçün vacib olduğunu hesab edir: "Gürcüstan NATO-dakı üzvlüyü real olana qədər ABŞ-ın və ya NATO-nun digər üzvlərinin hərbi bazasının ölkədə yerləşdirilməsinin qayğısına qalmalıdır. Bu, ölkəmizin təhlükəsizliyi və müdafiəsi üçün çox vacibdir".
NATO baş katibi Yens Stoltenberq Gürcüstana səfəri çərçivəsində keçirdiyi mətbuat konfransında deyib: "Biz NATO-nun Qara dəniz regionunda iştirakını genişləndirəcəyik".
Onun sözlərinə görə, alyans üzvü olmayan ölkələr - Gürcüstan və Ukrayna ilə dialoq aparmaq vacibdir:"Qara dəniz regionu avroatlantik təhlükəsizlik üçün vacib bir açardır. Biz Rusiyanın Qara dəniz regionunda iştirakının genişləndirilməsini, eləcə də Krım yarımadasının intensiv hərbiləşdirilməsini gördük. NATO Qara dəniz regionunda iştirakını artırmaq qərarına gəlib. Biz regionda və Qara dənizdə mövcudluğumuzu gücləndirəcəyik. Varşava sammitində Qara dəniz regionunda iştirakımızın genişləndirilməsi qərara alınıb və biz hərbi planlaşdırma üzrə mütəxəssislərlə bunun üzərində işləyirik. NATO müttəfiqləri üçün tərəfdaş ölkələrlə sıx əlaqə yaratmaq çox vacibdir. Biz Ukrayna və Gürcüstanla Qara dəniz regionunda NATO-nun iştirakı barədə dialoq aparmağı nəzərdə tutmuşuq". Bu arada Tiflis yaxınlığındakı Krtsanisi Milli Təlim Mərkəzində NATO-Gürcüstan birgə təlim və qiymətləndirmə qərargahının binasının tikintisinə başlanıb. Müdafiə naziri Levan İzoria layihənin NATO-Gürcüstan dəstək paketində göstərilən 13 təşəbbüsdən biri olduğunu bildirib:"Bu layihə NATO-Gürcüstan dəstək paketindəki 13 təşəbbüsdən ən vacibidir. Bizim NATO ittifaqına üzv olan ölkələrlə keçiriləcək vacib təlimlərlə bağlı böyük ambisiyalarımız var. Eyni zamanda, bu mərkəz tərəfdaş ölkələrin nümayəndələri ilə müəyyən əməliyyatların həyata keçirilməsinə, müdafiə bacarıqları və imkanlarının qiymətləndirilməsinə şərait yaradacaq". Təbii ki, NATO-nun Qafqaza gəlişi Kremlin maraqları ilə ziddiyyət təşkil edir. Moskva Ermənistanda bu səbəbdən hərbi mövqelərini daha da gücləndirir. Eyni zamanda, Gürcüstanın separatçı bölgələrində də Rusiya hərbi mövqeləri daha güclü hala gətirilir. Eyni sözləri Qara və Xəzər dənizləri barədə də söyləmək mümkündür.
Bu arada Rusiya bölgədə "Qafqaz-2016" adlanan hərbi təlimləri də davam etdirir. Təlimlər Cənub Hərbi Dairəsinin poliqonlarında, Qara və Xəzər dənizlərinin akvatoriyalarında keçirilir. Quru Qoşunları, Hava-Kosmik Qüvvələri, Hərbi-Dəniz Donanması və Hava Desant Qüvvələrinin cəlb olunduğu təlimlərdə ordunun döyüş hazırlığı yoxlanır. Hərbi ekspert Svyatoslav Stesenkonun fikrincə, bu təlimlər Rusiyanın müharibə hazırlığını göstərir: "Sözsüz ki, Moskva Ukraynaya qarşı böyük müharibəyə hazırlaşır. Amma bir neçə ölkəyə qarşı vuruşmaq artıq Rusiyanın gücü çatan iş deyil. Bunun üçün nə hərbi-texniki, nə də iqtisadi hazırlıq var". Ukrayna Silahlı Qüvvələri Baş qərargahının başçısının sabiq müavini, general-leytenant İqor Romanenko hesab edir ki, təlimlərin keçirilməsinə bir neçə səbəb var: "Xatırladım ki, avqustun 25-dən 31-dək Cənub Hərbi Dairəsində döyüş hazırlığının qəfil yoxlanması keçirildi. Bunun hesabına rusiyalılar qruplaşmanın şəxsi heyətini yüz minə çatdırdılar. Bu, sözügedən istiqamətdə qoşunlarımızın sayını üç dəfə ötür. Bundan əvvəl analoji yoxlama 2014-cü ilin fevralında keçirildi. Ondan sonra Krım zəbt edildi".
General vurğulayıb ki, Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibəyə başlamaq üçün Rusiyaya ən azı 100 min hərbi qulluqçu lazım olacaq. O, Kremlin Qərbi və Mərkəzi hərbi dairələr, o cümlədən hava-kosmik və hava desant güclərinin hesabına lazım olan gücü formalaşdıracağını istisna etmir: "Belə bir qruplaşma yaradılarsa, o halda danışmaq mümkün olacaq ki, rusiyalılar genişmiqyaslı müharibənin başlanmasına hazırdır". Hərbi-hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Aleksandr Musienkonun sözlərinə görə, Krımın hərbiləşdirilməsi və Qara dəniz ərazisində Rusiyanın sürətlə silahlanması bir neçə amillə bağlıdır: "Hər şeydən əvvəl, Rusiya Qara dəniz regionunda nəzarəti təmin etməyə çalışır. Xüsusilə bu ondan sonra daha aşkar oldu, NATO Rumıniyada hava hücumundan müdafiə sistemləri yerləşdirdi. Son hərbi manevrlərinə əsasən nəticə çıxarmaq olar ki, Rusiya qərbini və cənubunun möhkəmləndirir. Belə hərəkətlər göstərir ki, Rusiya öz ordusunu yalnız Ukrayna ilə deyil, həm də NATO ölkələri ilə mümkün genişmiqyaslı münaqişəyə hazırlayır. Demək olmaz ki, münaqişə bu il olacaq, amma gərginlik və təhlükə artır".
Nahid SALAYEV