Cümə günü, 20 noyabr 2026
     

Ucuz neft bu məhsulu məqsədli ucuzlaşdıranların əleyhinə çevrilir

Image


Müəyyən müddət 50 dollardan yuxarı olan neftin qiyməti yenidən aşağı düşüb. Ekspertlər neft qiymətlərindəki bu dəyişikliyin spekulyativ olduğunu hesab edir və belə vəziyyətin dünya iqtisadiyyatına ciddi zərbə olduğunu bildirir. Xatırladaq ki, son iki il ərzində neft bazarı kəskin spekulyativ oyunların qurbanına çevrilib. Bundan isə həm hasilatçılar, həm də istehlakçılar ciddi zərər görür.
Hətta neftin qiymətinin ötən yanvar ayına kimi son 18 ayda 72 faiz ucuzlaşması ABŞ-ın enerji sektoruna mənfi təsir edib. Təkcə 2015-ci ildə 70 şirkət iflas etdiyini açıqlayıb. Həmin şirkətlərin bəzilərinin 1 milyard dollardan çox borcunun olması isə bu sektorun yaşadığı çətinliyi göstərir. Elə bundan sonra, ABŞ başda olmaqla, Qərb ölkələri neftin qiymətinin yüksəlməsində maraqlı olduqlarını açıqladılar. Son 6 ayda qiymətlərdə müəyyən artım müşahidə olundu. ABŞ-da da neftin qiymətinin son 6 ayda bahalaşmağa başlaması sektora müsbət təsir etdi. Lakin ötən dövrdə itirilənləri kompensasiya etmək çox çətin görünür. Bunun səbəbi isə böhran dövründə işdən çıxarılan ixtisaslı işçilər və neft hasilatında istifadə edilən alətlərin boş qalmasıdır.
"IHS Energy" araşdırma şirkətinin qənaətinə görə, hazırda neft çıxarmaq üçün istifadə edilən alət və vasitələrin 70 faizi istifadə edilmir. Təkcə ötən il ABŞ-ın enerji sektorunda 94 min nəfər işsiz qalıb. Bu il isə təxminən 72 mindən çox işçinin işsiz qalacağı təxmin edilir. Bu da sektorda 60 faizlik bir iş kəsiri yaranacağına işarə edir. Bu sahədə xidmət göstərən ən böyük şirkətlərdən biri olan "Schlumberger" əməliyyatlarını kiçik bir qrupla davam etdirmək məcburiyyətində qalanlar sırasındadır. "Schlumberger"in baş icraçı direktoru Pal Kibsqard "Wall Street Journal"a müsahibəsində deyib: "Hazırda bir çox neftçıxarma xidməti təqdim edən şirkətlər gəlirlərinin azalması və nağd pul vəsaitinin olmamasından əziyyət çəkir". ABŞ-dakı digər bir böyük neftçıxarma şirkəti "Halliburton" isə bu böhranda təxminən 28 min 500 nəfəri işdən çıxarıb. İndi ABŞ enerji şirkətləri də hesab edir ki, neft bazarında spekulyasiyalara son qoyulmalı və bu məhsulun qiyməti yüksəlməlidir. Əks halda ABŞ da neftin ucuzlaşmasından əziyyət çəkən ölkələr sırasında yer alacaq.
Bundan başqa, hesablamalar göstərir ki, OPEK neft hasilatını gündəlik 7 milyon barrel azaltsa, neftin qiyməti 75 dollara yüksələ bilər. Beynəlxalq Valyuta Fondu bildirir ki, bunun üçün OPEK bazardakı payını 42 faizdən 35 faizə endirməlidir. O da qeyd edilir ki, kartel bazardakı payını qoruyub saxlayarsa, neftin qiyməti 50 dollar ətrafında olacaq. Bu da dünya iqtisadiyyatının inkişafı üçün məqbul hədd sayılmır və qiymətlərin ən azı 75 dollarlıq həddə çatması zəruri hesab olunur. İndiki durumda isə iqtisadi artımın zəifləməsi, borclanmanın artması, rəqabəti dəstəkləmək məqsədi daşıyan düşünülmüş devalvasiyalar mövcud problemləri daha da dərinləşdirir. Bu fonda çox borclanmış energetika sektorunun şirkətləri və inkişaf etməkdə olan ölkələr maliyyə çətinlikləri ilə üzləşir. Çünki investorlar və banklar iqtisadiyyatın neft-qaz seqmenti ilə sıx əlaqədədir. 2005-ci ildə ABŞ-ın yüksəkgəlirli korporativ istiqrazlar indeksində energetika sektorunun payı 5%-i keçmirdisə, hazırda bu rəqəm 15%-ə çatıb. Şist neftinin istehsalı sahəsində borclanmanın həcmi əməliyyat mənfəətindən 3 dəfə artıqdır. Şist neftinin istehsalı ilə məşğul olan bir çox şirkətlər, hətta neftin qiyməti yüksək olduğu vaxtlarda belə, mənfi maliyyə axını ilə üzləşirdilər. Onlar, sadəcə, əlavə vəsaitlər cəlb edərək yeni buruqlar qazmağa və istehsalı dəstəkləməyə məcbur idilər. Bu durumda neftin qiymətinin yüksəlməsi, maliyyə vəsaitlərinin əldə olunması çətinləşəcək və bu, borclanma, istehsal, kapital axını və mənfəətin azalmasına gətirib çıxaracaq. Hesab olunur ki, bu gediş inkişaf etmiş ölkələrdə belə iqtisadi durğunluğa gətirib çıxara bilər. Neftin qiymətinin düşməsi və xammal satışından gəlirlərin azalması borcların idarə olunmasında problemlər yaradaraq valyuta problemlərinə də gətirib çıxarmaq iqtidarındadır. Bu durumda zəif iqtisadi artım, aşağı inflyasiya ABŞ və Avropada qiymətli kağızlar bazarının stabilliyinin pozulmasına gətirib çıxaracaq. Bütün bunlar onu göstərir ki, neft bazarlarında qiymətlərin yüksəlməsi ciddi zərurətdir və aşağı qiymətlərdən əsas istehlakçılar olan ABŞ-la Avropa da ciddi zərər görür.
Nahid SALAYEV





VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

20.11.2026 / 09:30
Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi 2027-ci il üzrə kiçik və böyük qrant müsabiqələrini elan edir

20.11.2026 / 09:20
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri ilə görüşü olub - FOTO

20.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət etdi - FOTO

20.11.2026 / 08:21
Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü gündəmdə - yalnız ərazi güzəşti qarşılığında…

20.11.2026 / 08:11
Netanyahunun əsas rəqibi hərəkətə keçdi - Ayzenkot ərəb partiyaları ilə koalisiyaya gedir

20.11.2026 / 08:10
Prezident İlham Əliyev Hanoyda “İnqilab şəhidləri” abidəsini ziyarət edib - FOTO

20.11.2026 / 08:01
Senat Trampın İrana qarşı müharibə səlahiyyətini məhdudlaşdırmaq cəhdini rədd etdi

20.11.2026 / 00:45
Beynəlxalq Məhkəmədən tarixi qərar... Myanma Arakan müsəlmanlarına qarşı rəsmən soyqırımda ittiham olundu – təzminat ödəyəcəklər…

20.11.2026 / 00:11
Qarakənd faciəsindən 35 il ötür...

20.11.2026 / 00:01
Bu gün Ağdam Şəhəri Günüdür - Qarabağın dirçəliş rəmzinə çevrilən Ağdam...

19.11.2026 / 22:53
Azərbaycan tarixinin öyrənilməmiş səhifələri

19.11.2026 / 22:35
Sadiq həmişə müharibənin qələbə ilə bitəcəyini deyirdi…

19.11.2026 / 21:58
Yeni prezident seçkilərinə qədər Əkrəm İmamoğluna “siyasətlə məşğulluq” qadağası qoyuldu...

19.11.2026 / 21:35
“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

19.11.2026 / 21:17
Almaniya Cənubi Qafqazda sülh prosesi ilə bağlı yeni kurs elan etdi...

19.11.2026 / 21:04
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

19.11.2026 / 20:50
Paşinyan Azərbaycan XİN-lə tam razılaşdı...

19.11.2026 / 20:33
Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

19.11.2026 / 20:19
QHT “Süni intellekt dövrünün tələbəsi necə olmalıdır” adlı layihə icra edir...

19.11.2026 / 20:15
Aşqabad bütün istiqamətlərdə diplomatiyanı dəyişir, tək Türk birliyindən başqa - Şok səbəblər...

19.11.2026 / 19:55
Paşinyandan üsyan etdi - 1870-ci illərdən bəri... bizi türklərə düşmən etdilər...

19.11.2026 / 19:35
Sumqayıtda “Psixologiya və Şəxsi İnkişaf” forumu keçirilib - FOTO

19.11.2026 / 19:18
2023-cü ilin 1 yanvarından bu yana 220 manat məbləği dəyişməyib - niyə?

19.11.2026 / 19:02
Ermənistan Alban irsini özününküləşdirərək UNESCO-ya daxil etmək istəyir – TƏXRİBAT

19.11.2026 / 18:56
Tramp Putin və Cinpinlə görüşdə İranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verməyəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 18:43
Putindən sərt mesajlar - Krım körpüsünə cavab, ərazi məsələsində güzəştsizlik və Qərbə xəbərdarlıq...

19.11.2026 / 18:41
ORMEŞƏNİN ŞƏRƏF DASTANI - Vətənə, qəhrəmanlığa və yaddaşa yazılan əbədi abidə

19.11.2026 / 18:28
YAP: 34 illik zəngin siyasi irs və yeni dövrün strateji hədəfləri

19.11.2026 / 18:23
Sahibə Qafarova Türkmənistanda Matviyenko ilə görüşdü

19.11.2026 / 18:21
Şəhid adı əbədidir...

19.11.2026 / 18:18
Ermənistanda TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsi üçün vəsait ayırdı...

19.11.2026 / 18:13
Putin, Tramp və Si Cinpin sülh haqqında Bəyannamə qəbul etdilər

19.11.2026 / 18:01
İranın ağası və... dığası - YUNUS OĞUZ yazır

19.11.2026 / 17:57
Səməd Vurğunun böyük Vətən sevgisi

19.11.2026 / 17:41
“Deputatların “üsyankar” çıxışları idarə olunur” - İddia...

19.11.2026 / 17:24
Astanada TÜRKPA Səhiyyə komitələri üzvlərinin 3-cü iclası keçirilib

19.11.2026 / 17:10
Prezident İlham Əliyev Vyetnama səfərə edib - FOTO

19.11.2026 / 16:55
Çində tarixi görüş - Putin, Tramp və Cinpin nələri müzakirə etdi...

19.11.2026 / 16:18
Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

19.11.2026 / 16:10
Almaniya Qafqazda ümidini Azərbaycana bağladı - enerjinin gücü budur bax...

19.11.2026 / 15:49
Tramp İranla bağlı təzə taktika işə salıb - "məhdud zərbələr"...

19.11.2026 / 15:18
Anna Akopyan Nikol Paşinyanı hakimiyyətdən devirir...(?)

19.11.2026 / 14:46
Qərbi Azərbaycan İcması Tom Lantos Komissiyasını qərəzli yanaşmadan əl çəkməyə çağırdı

19.11.2026 / 14:41
Bakı-İrəvan sülh prosesinin "altına bomba qoyulur" - qatil Monte Melkonyana kino çəkildi...

19.11.2026 / 14:40
Azərbaycanda ərzağa xərclənən pullar artır, lakin başadüşülən səbəblər var...

19.11.2026 / 14:26
Tramp APEC sammitində Cinpin danışarkən yatdı... - VİDEO

19.11.2026 / 14:22
Parakənd Xalkolit yaşayış yeri

19.11.2026 / 14:11
İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

19.11.2026 / 13:57
Rusiyanın ABŞ-la yeni bazarlıq planları - Kalininqraddan çıxırıq, Ukraynanı NATO-ya buraxırıq...

19.11.2026 / 13:56
"Ermənistanın 200-dən çox kütləvi məzarlığın yerini açıqlamasını gözləyirik" - Hikmət Hacıyev

19.11.2026 / 13:44
Prezident İlham Əliyev: "Bu gün Azərbaycan Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır"

19.11.2026 / 13:42
"Heydər Əliyev Fondu Vyetnamla humanitar münasibətlərin dərinləşməsinə fəal surətdə kömək edir" - Prezident

19.11.2026 / 13:40
Prezident: "Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir"

19.11.2026 / 13:37
Paşinyan yeni Konstitusiya qəbul olunmayacağı təqdirdə istefa verəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 13:34
"Azərbaycan-Vyetnam iqtisadi-ticari əlaqələri ardıcıl şəkildə inkişaf edir" - Prezident

19.11.2026 / 13:32
Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib

19.11.2026 / 13:21
Cinpin Tayvanla bağlı Trampa çağırış etdi - Tramp ABŞ-ın Tayvanın müstəqilliyini dəstəkləmədiyini dedi...

19.11.2026 / 13:06
Alen Simonyan müxalifəti hədələdi – “yeni Konstitusiya qəbul edilməsə... onları darmadağın edəcəyik”

19.11.2026 / 12:47
Putin, Tramp və Si Cinpin arasında ilk üçtərəfli görüş başladı...

19.11.2026 / 12:26
Putin və Tramp arasında görüş keçirildi...

19.11.2026 / 12:12
Xeyirxahlıq missiyası

19.11.2026 / 12:07
Xəzərin sahilboyu ərazilərinin idarə olunması üçün yeni mexanizmlər tətbiq ediləcək...

19.11.2026 / 11:59
Simonyan Azərbaycana gəlir...

19.11.2026 / 11:43
Xəzərin sahilindəki qanunsuz tikililərin taleyi necə olacaq? - Açıqlama

19.11.2026 / 11:30
"Xəzərin sahilboyu ərazilərində qanunsuz fəaliyyətlər də mövcuddur" - İlqar Həbiyev

19.11.2026 / 11:17
“Dünya misli görünməmiş kiberdəyişikliklərin yalnız başlanğıcındadır" - DTX rəis müavini

19.11.2026 / 10:30
Bakıda ilk dəfə avtobuslar üçün ayrıca svetofor quraşdırılacaq...

19.11.2026 / 10:07
Məleykə Abbaszadə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru təyin edildi

19.11.2026 / 10:05
Elçin Babayev Bakı Dövlət Universitetinin rektoru vəzifəsindən azad edildi

19.11.2026 / 09:41
ABŞ-ın üç aviadaşıyıcısından biri Yaxın Şərqi tərk etdi - nə baş verir?

19.11.2026 / 09:12
Vəkil Orxan Kəngərli saxlanıldı

19.11.2026 / 08:50
Azərbaycan Fransanı regionda sülh prosesinə mane olan qərəzli mövqeyindən əl çəkməyə çağırdı

19.11.2026 / 06:02
Çexiya da rus idmançıların ölkəyə girişini yasaqladı

18.11.2026 / 22:36
Ukraynada "ikinci Çernobıl" təhlükəsi... Avropada nüvə qəzası risqi son 40 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatdı - 38 ölkədən XƏBƏRDARLIQ...

18.11.2026 / 22:10
İtaliyada İsraili tənqid etmək qadağan edildi...

18.11.2026 / 21:44
Kaya Kallası Rusiya ilə danışıqlarda iştirakdan kim (lər) məhrum etdi...

18.11.2026 / 21:27
9-cu əsrdə Rusiyanı xristianlaşdıran da ermənilər olublarmış...

18.11.2026 / 21:11
Tramp ölkənin “bütün” hərbi gücünü İranın üstünə tökdü...

18.11.2026 / 20:53
Spiker Rubinyan sülh sazişinə Paşinyandan fərqli mövqe göstərdi...

18.11.2026 / 20:36
Ermənistan və Rusiya dəmiryolu üzrə qapalı İşçi qruplar yaratdı...

18.11.2026 / 20:20
Ermənistan parlamentində inanılmaz konstitusiya “bazarlığı” başladı...

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ