Əli Orucov: “İranın Konvensiyanı ratifikasiya etməməsi ən çox Rusiyanın xeyrinədir”
Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Moskvada Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla danışıqlardan sonra birgə mətbuat konfransında bildirib ki, Xəzəryanı ölkələr dənizin hüquqi Konvensiyasının İran tərəfindən ratifikasiyasını gözləyir:
“İran istisna olmaqla, bütün Xəzəryanı dövlətlər artıq sənədi ratifikasiya edib. Bu, Xəzərin hüquqi tənzimlənməsi məsələlərinin nəhayət bağlanması üçün vacibdir. Baxmayaraq ki, Xəzər regionu ölkələri Konvensiyada yer alan fundamental öhdəlikləri praktiki olaraq yerinə yetirməyə çalışırlar”.
Düz 8 ildir İran bunu ratifikasiya etmir. İran ratifikasiya etmir deyə dənizin hüquqi tənzimlənməsi məsələləri nə vaxta qədər qeyri-müəyyən olaraq qalmalıdır? Maraqlıdır, Rusiya niyə sözügedən məsələdə bu qədər “dözümlüdür”?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən AMİP funksioneri Əli Orucov baki-xeber.com-a açıqlamasında bildirdi ki, Lavrov riyakar mövqedən çıxış edir: “Məsələ ondadır ki, İranın Xəzərin statusu ilə bağlı Konvensiyanı ratifikasiya etməməsi ən çox Rusiyanın xeyrinədir. Belə olmasaydı Moskva Tehrana Konvensiyanın təsdiq edilməsi üçün təzyiq göstərərdi. Rusiya narahatdır ki, Konvensiya ratifikasiya ediləndən sonra Türkmənistan qazı Xəzərin dibi ilə Azərbaycan vasitəsi ilə Avropaya ötürüləcək. Bu məsələdə Rusiya ilə İranın mövqeyi üst-üstə düşür. Moskva ilə Tehran istəmir ki, TransXəzər boru kəməri açılsın. Bu baxımdan Lavrov “artistlik” etməklə kimisə aldada bilməyəcək. İranın sərgilədiyi mövqe Rusiyanın işinə gəlir. Necə olur ki, Türkmənistan Konvensiyanı ratifikasiya edir, amma İran 8 ildir bundan yayınır? Çünki bu məsələdə Rusiya ilə İran arasında gizli danışılmış oyun var. İndiyə qədər Rusiya rəsmiləri publik olaraq buna görə bir dəfə olsun İranı tənqid etməyib. Nəinki rəsmi, heç qeyri-rəsmi də Rusiya dairələri, mediası İranın sərgilədiyi bu mənasız siyasətin üzərinə getmir. Bütün bunları görməzdən gəliblər. Lavrov həm də sətiraltı Türkmənistana, Qazaxıstana, Azərbaycana mesaj verir ki, İran Konvensiyanı ratifikasiya etmədiyi üçün hansısa meqa layihələrin reallaşmasından söhbət gedə bilməz. Bu baxımdan hesab edirəm ki, İranın yeritdiyi siyasət əsla təsadüfü deyil. Bu, Rusiya ilə qurulan gizli bir siyasi oyunun tərkib hissəsidir”.
Vidadi ORDAHALLI
