Məlum olduğu kimi, Bakı İsrail hökumətinin 1915-ci il hadisələrinin "soyqırımı" kimi tanınması qərarını tənqid edib. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin hələ ötən ay yaydığı bəyanatda bildirilirdi ki, belə addımlar barışıq və qarşılıqlı anlaşmaya deyil, mövcud ziddiyyətlərin daha da dərinləşməsinə xidmət edir, regionda davamlı sülh və barışıq səylərinə mane olur.
İsrail kabineti 1915-ci il hadisələrinin "soyqırımı" kimi tanınmasını nəzərdə tutan təklifi 28 iyunda yekdilliklə qəbul edib. Qərarın qüvvəyə minməsi üçün onun parlamentdə təsdiqlənməsi tələb olunur. İsrail kabinetinin qərarı Türkiyə ilə münasibətlərdə son dövrdə gərginliyin artması fonunda qəbul edilib. Amma sonradan bəlli oldu ki, İsrail Knesseti qondarma "erməni soyqırımı"nın tanınması məsələsi üzrə səsverməni dayandırıb. "Haaretz" qəzeti isə yazır ki, Azərbaycanın təzyiqindən sonra "erməni soyqırımı"nın tanınması məsələsi İsrail Knessetinin gündəliyindən çıxarılıb. Qeyd edilib ki, İsrail rəsmiləri Azərbaycan tərəfini qondarma "erməni soyqırımı"nın tanınması ilə bağlı məsələnin Knessetin gündəliyindən çıxarıldığına əmin ediblər. İsrailli bir mənbənin iddiasına görə, xarici işlər naziri Gideon Saar tərəfindən irəli sürülən səsvermə prezidentin köməkçisi - Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin adından Baş nazirin Ofisi ilə əlaqə saxlamasından sonra Benyamin Netanyahu tərəfindən bloklanıb. "Haaretz" yazır ki, bundan sonra İsrail hökuməti Azərbaycan rəsmilərinə məsələni Knessetin gündəliyindən çıxardığını və buna görə də yay tətilindən əvvəl keçirilən son plenar iclaslarda səsverməyə çıxarılmadığını bildirib. İsrailli tarixçi və politoloq Avraham Şmuleviçin sözlərinə görə isə, İsrail hökumətinin "erməni soyqırımı"nı tanımaq ideyası çox qəribədir: "Knesset, deyək ki, baş verən hadisələri tanıyır, bundan sonra nə olacaq? Əslində, bu tamamilə absurddur. Bu, yalnız Cənubi Qafqazdakı vəziyyəti qeyri-sabitləşdirən, Türkiyə–Ermənistan və Türkiyə-Ermənistan–Azərbaycan münasibətlərini qeyri-sabitləşdirən bir addımdır. İsraildə Azərbaycanın reaksiyasını başa düşməsəniz belə, yenə də onun mövcud olduğunu bilməlisiniz. Bu qərar Türkiyəyə xüsusi təsir göstərmir və ermənilərin özləri son dərəcə narazıdırlar. Bu, əslində, Paşinyana zərbədir və müəyyən dərəcədə Rusiyanın mövqeyini gücləndirir. Çünki Rusiya hazırda Ermənistanın öz orbitində qalmasını təmin etməkdə maraqlıdır və müvafiq olaraq, Ermənistan-Azərbaycan və Ermənistan-Türkiyə münasibətlərini pisləşdirməkdə və normallaşma prosesinə müdaxilə etməkdə maraqlıdır. Ermənistanla münasibətlər o qədər də yaxşı deyil, yəni İsrailin bu məsələdə xüsusi bir marağı yoxdur. Türkiyə ilə münasibətlər onsuz da çox pisdir və bu, Türkiyənin maraqlarına ciddi zərər verməyəcək. Əgər İsrail Ərdoğana təzyiq göstərmək istəyirsə, bu, güclü təzyiq üsulu deyil. Bu, Avropada hələ də soyqırım məsələsini dəstəkləyən solçu partiyalarla münasibətləri də yaxşılaşdırmayacaq. Ona görə də, fikrimcə, bəlkə də burada hansısa şəxsi amil var. Və burada Azərbaycan təbliğatının hüquqlarından danışmalıyıq, çünki İsraildəki erməni icması, oradakı erməni kilsəsi və erməni diaspor partiyaları hadisələrə erməni baxışını İsrail ictimai rəyinə çatdırmaq üçün böyük səy göstərirlər. Buna görə də, bu, tanınmada rol oynamış ola bilər. Düşünürəm ki, İsrail siyasətində bir çoxları Azərbaycandan belə kəskin reaksiya gözləmirdi və bunun nə ilə bağlı olduğunu o qədər də başa düşmürlər".
Tahir TAĞIYEV
