İnkişaf etməkdə olan Səkkiz Ölkənin İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı olan D-8 bu gün dünya miqyasında da xüsusi diqqət cəlb edir. D-8 inkişaf etməkdə olan müsəlman ölkələri arasında iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, ticarətin artırılması, investisiya imkanlarının təşviqi və dayanıqlı inkişafın təmin edilməsi məqsədilə fəaliyyət göstərən nüfuzlu beynəlxalq platformadır. Təşkilatın üzvləri Banqladeş, Misir, İndoneziya, İran, Malayziya, Nigeriya, Pakistan, Türkiyə və 2024-cü ilin dekabrından etibarən Azərbaycandır. Azərbaycanın D-8-ə yekdilliklə qəbul olunması təşkilatın tarixində ilk genişlənmə olmaqla yanaşı, ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun və çoxtərəfli diplomatiyadakı artan rolunun göstəricisi hesab edilir.
Bütün bunlar fonunda IV Şuşa Qlobal Media Forumu çərçivəsində D-8 Media Mükəmməllik Mərkəzinin strategiyasının təqdimatı olub. Təqdimatdan əvvəl çıxış edən Azərbaycan prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Azərbaycanın D-8 ailəsinin tamhüquqlu üzvü olduğunu bildirib: “Bu platforma qlobal iqtisadi əməkdaşlıq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır və biz təşkilatın fəaliyyətinə xüsusi önəm veririk. Prezident İlham Əliyev D-8 çərçivəsində Media Mükəmməllik Mərkəzinin, eləcə də Nəqliyyat və Enerji Mükəmməllik Mərkəzlərinin Azərbaycanda yaradılması təşəbbüsünü müsbət qarşılayıb. Bu gün artıq həmin təşəbbüsün ilk nəticələrini görürük”. Prezidentin köməkçisi vurğulayıb ki, D-8 Media Mükəmməllik Mərkəzi üzv ölkələr arasında media sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm platformadır. D-8 Təşkilatının baş katibi Sohail Mahmud bu təşəbbüsün formalaşmasına verdikləri töhfələrə görə bütün D-8 üzv ölkələrinə təşəkkürünü bildirib. O, D-8-in 1997-ci ildə yaradıldığı dövrlə müqayisədə dünyanın əsaslı şəkildə dəyişdiyini deyib: “Təkqütblülük artıq keçmişdə qalıb. Biz çoxqütblülüyə doğru güclü meylin şahidi oluruq. Belə bir şəraitdə iqtisadi əməkdaşlıq təşkilatı kimi D-8-in missiyası yeni əhəmiyyət qazanıb. Eyni zamanda, üzv dövlətlərin imkanları olduqca artıb”. Onu da xatırladaq ki, Azərbaycan üçün D-8-ə üzvlük ilk növbədə yeni iqtisadi əməkdaşlıq imkanları deməkdir. Təşkilatın üzv ölkələri ümumilikdə 1 milyarddan çox əhalini və böyük istehlak bazarını əhatə edir. Bu isə Azərbaycanın qeyri-neft ixracının genişləndirilməsi, yeni bazarlara çıxış imkanlarının artırılması və investisiya əməkdaşlığının dərinləşdirilməsi baxımından mühüm perspektivlər yaradır. Xüsusilə kənd təsərrüfatı, qida sənayesi, logistika, nəqliyyat, rəqəmsal iqtisadiyyat və turizm sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün əlverişli zəmin formalaşır. D-8-ə üzvlük Azərbaycanın həyata keçirdiyi balanslaşdırılmış xarici siyasətin də mühüm tərkib hissəsidir. Ölkəmiz həm Avropa, həm türk dünyası, həm də İslam ölkələri ilə çoxtərəfli əməkdaşlıq platformalarında fəal iştirak edir. D-8 bu baxımdan Azərbaycanın İslam dünyası ilə iqtisadi inteqrasiyasını gücləndirməklə yanaşı, ölkənin beynəlxalq təşkilatlarda mövqeyini daha da möhkəmləndirir. Azərbaycan təşkilat daxilində qarşılıqlı faydaya əsaslanan iqtisadi münasibətlərin inkişafına, regional sabitliyə və davamlı tərəfdaşlığın formalaşmasına töhfə vermək niyyətini nümayiş etdirir. Azərbaycanın D-8 üçün əsas üstünlüklərindən biri onun əlverişli geostrateji mövqeyidir. Ölkə Avropa ilə Asiyanı birləşdirən mühüm nəqliyyat və logistika qovşağı kimi çıxış edir. Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Şərq-Qərb və Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri D-8 ölkələrinin ticarət əlaqələrinin inkişafı üçün yeni imkanlar açır. Azərbaycanın tranzit potensialı üzv dövlətlər arasında yükdaşımaların sürətləndirilməsinə və ticarət dövriyyəsinin artmasına mühüm töhfə verir. Enerji sahəsi Azərbaycanın D-8 çərçivəsində verə biləcəyi ən mühüm töhfələrdən biridir. Azərbaycan uzun illərdir etibarlı enerji tərəfdaşı kimi tanınır və Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Eyni zamanda ölkə yaşıl enerji sahəsində genişmiqyaslı layihələr həyata keçirir. D-8 platformasında enerji təhlükəsizliyi, bərpaolunan enerji mənbələri, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə və enerji keçidi üzrə təcrübə mübadiləsinin təşkili Azərbaycanın fəal iştirak etdiyi istiqamətlərdəndir. Azərbaycan üzv olduqdan sonra təşkilatın fəaliyyətinə operativ şəkildə qoşulub. Qısa müddət ərzində ölkəmizdə D-8 Həftəsinin keçirilməsi, D-8 Enerji və İqlim Mərkəzinin, D-8 Media Mükəmməllik Mərkəzinin və D-8 Nəqliyyat Mükəmməllik Mərkəzinin yaradılması istiqamətində praktiki addımlar atılıb. Bu təşəbbüslər Azərbaycanın təşkilatın institusional inkişafına və fəaliyyətinin məzmununun zənginləşdirilməsinə verdiyi konkret töhfələrin göstəricisidir. Azərbaycanın D-8-ə üzvlüyü həm ölkəmiz, həm də təşkilat üçün qarşılıqlı fayda yaradan mühüm strateji addımdır. Bu üzvlük Azərbaycanın iqtisadi əlaqələrinin şaxələndirilməsinə, yeni bazarlara çıxış imkanlarının genişlənməsinə və beynəlxalq mövqeyinin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Eyni zamanda Azərbaycan özünün nəqliyyat-logistika imkanları, enerji resursları, yaşıl inkişaf təşəbbüsləri və çoxtərəfli diplomatiya təcrübəsi ilə D-8-in gələcək inkişafına mühüm töhfələr vermək potensialına malikdir. Bu baxımdan Azərbaycan artıq təşkilatın sadəcə yeni üzvü kimi deyil, onun inkişaf gündəliyinə real töhfə verən fəal tərəfdaş kimi çıxış edir.
Tahir TAĞIYEV
