Məhərrəm Zülfüqarlı: “Sistemli dəyişikliklərə ehtiyac var”
Azərbaycanda bəzi deputatların icra başçısı, bəzi icra başçılarının isə deputat olması kimi hallar mövcuddur. Məsələn, 14 il deputat olan Rüstəm Xəlilov.
Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2019-cu ilin dekabrında Rüstəm Xəlilov Hacıqabul Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilib. Beş il sonra isə vəzifəsindən azad edilərək Salyan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin olunub.
Rüstəm Xəlilov 17 sentyabr 2024-cü ildən Salyan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışır.
2015-ci ildə V çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə 17 saylı Yasamal 3-cü Seçki Dairəsindən deputat seçilən Elşad Eldar oğlu Həsənov 2019-cu ildə Prezident İlham Əliyevin müvafiq sərəncamı ilə Yasamal Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edildi.
Məmurluqdan deputatlığa gedənlərə gəlincə, 2011-ci ildən 2024-cü ilin iyul ayına qədər Oğuz Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində işləmiş, hazırda deputat olan Eyvaz Qurbanovu və başqalarını qeyd edə bilərik.
Keçmiş deputatın icra başçısı olması və ya keçmiş icra bacısının deputat olması səmərəli fəaliyyət prinsipi baxımından nə qədər doğrudur?
İcra və qanuvericilik hakimiyyətin bir-birindən fərqlənən qollarıdır. Keçmiş deputat icra başçısı olur, icra başçısı gəlib deputat olur. Qanun yaradıcılığında təmsil olunan bir şəxsin sonradan icra hakimiyyəti başçısı vəzifəsində işləməsi nə dərəcədə bir araya sığan məsələdir? Deputat kimi fəaliyyət göstərməyə adət edib, o sahədə formalaşıb, onun icra başçısı olması nə dərəcədə doğrudur?
“Hansısa deputatı icra başçısı qoymaq, yaxud vəzifədən çıxan icra başçısının deputat olması uğurlu siyasət deyil”
Tarix elmləri doktoru, professor, siyasi ekspert Məhərrəm Zülfüqarlı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, hər bir vətəndaş icra başçısı, yaxud deputat ola bilər: “Deputatın icra başçısı, yaxud icra başçısının deputat olması qanunla qadağan deyil. Hər bir vətəndaş əgər layiqdirsə deputat seçilir, Prezident tərəfindən icra başçısı təyin olunur.
Amma burada əhalinin həmin kadrlardan nə qədər razı olması məsələsi də var. İcra başçıları tamamilə xalqın gözündən düşüb. Çünki zaman-zaman həbs olunan icra başçılarının korrupsiyaya uğraması, əhalinin problemlərini həll etməməsi barədə çoxlu yazılar dərc olunur. İnsanlar artıq bilirlər ki, yerlərdə icra başçıları problem həll etməklə məşğul olmur. Bu sahədə sistemli dəyişikliklərə ehtiyac var. İslatlar aparılmalıdır. Yəni məsələ kadrların yerdəyişməsində, deputatın icra başçısı, yaxud icra başçısının deputat olmasında deyil, sistemin dəyişməsindədir. Yəni maşın köhnədirsə maşını dəyişmək lazımdır, onun hər hansı bir detalını dəyişməyə ehtiyac yoxdur. Yerlərdə işlək mexanizmlər, yerli özünü idarə olmalıdır. Bunu dəfələrlə demişik. Bunun dünya təcrübəsində nümunələri var. Azərbaycanda fransız formasıdır. Yerlərdə həm bələdiyyə, həm də Prezidentin nümayəndələri var. Ona görə də bələdiyyələrə daha çox yer verilməlidir. Seçkili qurum olaraq yerlərdə problemlərin həllinə onları daha çox cəlb etməklə yerlərdə problemləri həll etmək, yeni iş yerlərinin açılması mümkündür. Çünki bələdiyyələr maraqlı olacaq ki, daha çox iş yerləri açılsın, yerli büdcəyə daha çox vergi ödənilsin. Bunlar icra başçısından fərqli olaraq əhalinin seçdiyi yerli kadrlar olduğuna görə işsizliyin ləğv olunmasında, kiçik və orta sahibkarlığın inkişafında daha maraqlı olacaqlar ki, yerli büdcəyə daha çox vəsait daxil olsun, onlar bu vəsait hesabına problemlərin həllinə dəstək versinlər...”
Prezidentin xüsusi nümayəndələr institutunun təşkili və icra hakimiyyətlərinin ləğv olunması barədə təkliflər olduğunu deyən M.Zülfüqarlı hesab edir ki, Azərbaycanda yerlərdə iki hakimiyyətliliyə - həm Prezidentin xüsusi nümayəndəsinə, həm də yerli idarəetmə orqanına ehtiyac var. “Bir-birindən asılı olmayan qurumlar olmalıdırlar ki, yerlərdə inkişafa nail olaq. Amma köhnə sistemi-icra hakimiyyətini saxlamaq, hansısa deputatı icra başçısı qoymaq, yaxud vəzifədən çıxan icra başçısının deputat olması uğurlu siyasət deyil. Korrupsiyaya uğramamış, Azərbaycanı ürəkdən sevən, problemləri həll etməyi bacaran yeni kadrlara ehtiyac var. Nəsillər dəyişdikcə buna nail oluruq”-deyə M.Zülfüqarlı qeyd etdi.
Ekspert hesab edir ki, ümumiyyətlə idarəetmədə islahatlara ciddi ehtiyac var. O ümid edir ki, bu mütləq baş verəcək.
Leyla QARAXANLI
