İbrahim Rüstəmli: “...Dəstək daha da gücləndirilməlidir”
Prezident İlham Əliyev oktyabrın 16-da Avropa İttifaqının ölkəmizdəki nümayəndəliyinin yeni təyin olunmuş rəhbəri Mariyana Kuyundziçin etimadnaməsini qəbul edib.
Görüşdə Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında bir sıra məsələlərə, enerji, nəqliyyat sahələrində uğurlu əməkdaşlığa toxunulub. Mariyana Kuyundziç Avropa İttifaqının ərazilərin minalardan təmizlənməsi sahəsində Azərbaycana dəstəyini davam etdirəcəyini bildirib.
Bu dəstəyi hansı formalarda gücləndirmək olar? İndiyədək verilən dəstək yetərli oldumu?
“Aİ bu məsələdə Azərbaycana əvvəlkindən daha çox yardım göstərə bilər”
Hərbi ekspert İbrahim Rüstəmli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ölkəmizin ərazilərinin minalardan təmizlənməsi prosesinə beynəlxalq dəstək var. “Azərbaycan mina əleyhinə təşkilatın üzvü olaraq o təşkilatdan, eləcə də ayrı-ayrı dövlətlərdən dəstək alır. Bizim üçün bu dəstəyin çox böyük əhəmiyyəti var. Çünki mina problemi bütün dövrlərin narahatedici problemidir.
Birinci Dünya müharibəsi 1914-cü başlayıb, 1918-ci ildə başa çatıb. Üstündən yüz ildən çox zaman keçməsinə baxmayaraq, bir sıra Avropa ölkələrində, eləcə də Fransada Birinci Dünya müharibəsindən qalan minaların təhlükə yaratması, insanların həyatı üçün risq yaratması faktı da günümüzün reallığıdır. Bu problem hələ də yaşanır. Mina problemi təkcə insan üçün deyil, həmçinin təbiət üçün də çox ciddi problemlər yaradır.
Xüsusilə ermənilərin Azərbaycan ərazisində basdırdıqları minalarla bağlı bizə verilən xəritələrin əksəriyyətində məlumatların üst-üstə düşməməsi ölkəmiz üçün ciddi problem yaradıb. İnsanlarımız minaya düşüb həyatlarını itirirlər, ömürlük şikəst qalırlar. Son vaxtların ağrılı hadisələrindən biri bizim vətənpərvər qardaşımız Xanının minaya düşərək həyatını itirməsi oldu. Yəni o, sonuncu qurban deyil. Ona görə də, Azərbaycan ərazilərinin minalardan təmizlənməsi prosesində həm Avropa İttifaqı (Aİ), eləcə də ayrı-ayrı dövlətlər, qardaş Türkiyə səviyyəsində bizə yardımlar göstərilməlidir. Bu istiqamətdə dəstəyin daha da artırılmasına ciddi ehtiyac var. Bu məsələdə dəstək daha da gücləndirilməlidir, çünki bu təkdə Azərbaycanın deyil, bütün bəşəriyyətin, insanlığın problemidir.
Nə qədər güclü dəstək olsa da, minaların hamısını sıfır həddinə qədər zərərsizləşdirmək mümkün deyil. Yəni elə təhlükəli bir sursatdır ki, onu zərərsizləşdirməsən, o səni “zərərsizləşdirəcək”. Bu mənada Aİ-nin Azərbaycan ərazisinin minlardan təmizlənməsi prosesində daha yaxından iştirakına böyük ehtiyac var. Fikrimcə, Aİ bu məsələdə Azərbaycana əvvəlkindən daha çox yardım göstərə bilər”.
Torpaqlarımızın işğalda olduğu dövrü xatırlayan İ.Rüstəmli qeyd etdi ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü Ermənistan istisna olmaqla bütün dünya birliyi tərəfindən tanınırdı, Aİ-də, BMT-də müxtəlif qətnamələr qəbul edib, bəyanatlar səsləndirirdilər, amma ortada bir nəticə yoxdur. İ.Rüstəmli vurğuladı ki, Azərbaycan ATƏT-in Minsk qrupunun, BMT-nin və başqa beynəlxalq təsisatların görməli olduğu işi təkbaşına həyata keçirib torpaqlarını işğaldan azad etdi, amma mina məsələsi çox ciddi problem olaraq qalır. “Bu, Azərbaycan üçün çox narahatedici bir faktdır. Ermənilər ərazilərimizi tərk edərkən əllərində olan minaları hara gəldi, necə gəldi basdırıb çıxıb gediblər. Necə ki, evlərimizi, meşələrimizi qırıb, yandırıb gedirdilər, eləcə də Ermənistanda istehsal olunan beynəlxalq konvensiyalarla qadağan olunmuş minaların Azərbaycan ərazisində basdırılmasını həyata keçiriblər. Bu, pərakəndə şəkildə mina basdırılması idi. Onun xəritəsi bizdə yoxdur. Onların verdiyi xəritələr zamanında basdırılmış və özlərindəki xəritələrdə qeydə alınmış minalardır. Amma onlar gethagetdə Azərbaycana, xalqımıza kin-küdurətlərini ifadə etmək məqsədilə ərazilərimizdə necə gəldi, hara gəldi minalar basdırdılar. Onların da xəritələri yoxdur. Ona görə də, mina problemi Azərbaycan üçün aktual problemdir və bu problemin həllində Aİ-nin köməyinə çox böyük ehtiyacımız var. Hesab edirəm ki, Aİ nümayəndəsinin vədindən sonra bu qurum Azərbaycana yardımlarını daha da artıracaq. Burda söhbət təkcə maliyyə vəsaitindən getmir, həm də texniki dəstəkdən gedir. Müasir hərb sənayesində mina əleyinə yüksək səviyyəli texnikalar yaradılıb, bu texnikaların Azərbaycana gətirilməsi, onların iş mexanizminin öyrənilməsi, insan faktorunun minaların təmizləməsində azaldılmasını həyata keçirmək üçün çox önəmlidir. Bu texnikalar insan həyatı üçün risq yaratmır. İstehkamçıların minaları zərərsizləşdirməsi bütün hallarda risqli prosesdir. Amma mina əleyhinə müasir texnikaların fəaliyyətində bu risq sıfıra qədər aşağı düşür. Ona görə də, Aİ-nin bu məsələdə Azərbaycana çox böyük köməyi dəyə bilər”.
İ.Rüstəmli deyir ki, həm mütəxəssislərin yetişdirilməsi, həm mina zərərsizləşdirən istehkam texnikalarının verilməsində, cihazlarla təminatda və sair məsələrdə Aİ bizə daha yaxından kömək göstərə bilər. “Mənə elə gəlir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Aİ-nin Azərbaycandakı yeni nümayəndəsi ilə görüşü Azərbaycanla Aİ arasında xüsusilə bu sahədə yeni bir mərhələnin başlanğıcına çevriləcək, Azərbaycan ərazilərinin minalardan təmizlənməsi istiqamətində əsaslı dönüş yaradacaq”-deyə İ.Rüstəmli vurğuladı.
İradə SARIYEVA
