“Asiya, Qafqaz, Türkiyə və Avropa arasında fasiləsiz nəqliyyat zənciri yaradacaq Zəngəzur dəhlizinin açılışı Iğdırda maraqla gözlənilir. Yerli sakinlər dəhlizin açılmasının böyük iqtisadi və sosial fayda gətirəcəyini deyirlər”.
Bu fikirlər Türkiyənin “İhlas Haber Ajansı” agentliyi tərəfindən hazırlanan materialda yer alıb. Nəşr yazır ki, Azərbaycan və Türkiyənin strateji əhəmiyyətini artıracaq Zəngəzur dəhlizi üçün bu günlərdə tarixi bir addım atılıb: “Asiya, Qafqaz, Türkiyə və Avropa arasında fasiləsiz nəqliyyat zənciri quracaq Qars-İğdır-Aralık-Dilucu dəmir yolu xəttinin təməlqoyma mərasimi keçirilib. Dəhlizin açılmasının, ticarət həcmini və investisiyaları artırmaqla yanaşı, daşıma müddətlərini və xərcləri azaltması gözlənilir. Regionun inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən dəmir yolu xətti həm Türkiyə, həm də Azərbaycanın logistik əhəmiyyətini gücləndirəcək. Vətəndaşlar nəqliyyat müddətlərinin və xərclərin azaldılması və ticarət həcminin artması ilə İğdırın strateji mövqeyinin daha da güclənəcəyini söyləyir və dəhlizin şəhəri beynəlxalq ticarət mərkəzinə çevirəcəyinə inanırlar. Vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları da prosesi tam dəstəkləyir, iş dünyası isə investisiyaların artırılması potensialını vurğulayır. İğdırın Aralık mahalı və xüsusilə Dilucu Sərhəd Qapısının Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bölgənin ürəyinə çevriləcəyi bildirilir. Onlar həmçinin Türkiyə ilə Ermənistanı birləşdirən və 1993-cü ilin aprelindən bağlı olan Əlican Sərhəd Qapısının da açılacağına inanırlar. Rəsmilər dəhlizin Türkiyənin Orta Dəhlizdəki strateji rolunu gücləndirəcəyini vurğulasa da, İğdırda gözləntilər hər gün artır. İğdır Azərbaycan Evi Dərnəyinin prezidenti Serdar Ünsal qeyd edib ki, İğdırda torpaq sahələri və tarlaların sayı artıq artmaqdadır. Zəngəzur dəhlizinin açılışı başda İğdır olmaqla, Ərzurum, Qars, Ağrı, Van, Ərdahan kimi bütün vilayətlərə ciddi təsir göstərəcək. Zəngəzur dəhlizi İğdırdan keçəcəyi üçün Türkiyənin müxtəlif şəhərlərindən yola düşən yük maşınları və tur avtobusları İğdırdan keçərək Dilucu sərhəd keçidindən Naxçıvana, Naxçıvandan isə Azərbaycana gedəcək. Bu keçidin açılması ilə iqtisadiyyat inkişaf edəcək. İnsanlar daha çox pul qazanacaqlar. Iğdıra daha çox investisiya gələcək.
Məlumatlara görə, Zəngəzur dəhlizinin açılacağını eşidən insanlar İğdır, Aralık, Dilucu ətrafında əkin və torpaq almağa başlayıblar. Eynilə Zəngəzur dəhlizinin açılması və Türkiyə ilə Ermənistan arasında Əlican sərhəd-keçid məntəqəsinin açılması ilə bağlı şayiələrin yayılması ilə həmin bölgədəki kəndlərdə torpaq, əkin və torpaq sahələrinin qiymətləri iki dəfə bahalaşıb. Bunun Iğdıra da ciddi təsiri var. Bu, həvəsləndiricidir. Zəngəzur dəhlizi üçün İğdırda dəmir yolunun təməlinin atılması İğdırı da canlandırıb. Bundan hamı razıdır. Beş ildən sonra istifadəyə veriləcək Qars, Iğdır, Naxçıvan-Dilucu dəmir yolu layihəsi, xüsusilə sürətli qatarla İğdır üçün əhəmiyyətli bir varlıq olacaq. İnsanlar Şərq Ekspresi ilə Qarsa çatdıqları kimi, daha sonra Qarsdan İğdıra sürətli qatara minəcəklər. Oradan Naxçıvana, oradan da Bakıya gedəcəklər.Bütün bunlar İğdır sərhədləri daxilində olacağı üçün İğdırın iqtisadiyyatına böyük töhfə verəcək və İğdıra miqrasiya cəlb edəcək. İğdırda tayfa başçıları və fikir liderləri olaraq Zəngəzur dəhlizinin açılmasını bütün gücləri ilə dəstəklədiklərini ifadə edən Qədim Qəbilələr Federasiyasının İğdır İl Başçısı Ferhat Armağan bildirir: “Burada olan 25 tayfa və 150-yə yaxın fikir lideri olaraq Zəngəzur qapısının açılmasını bütün gücümüzlə dəstəkləyirik. Zəngəzur qapısının İğdırın düz yanında olması bizim üçün böyük nemətdir. Zəngəzur qapısı, yəni Orta Asiyaya açılan bu qapı dünya əhalisinin 40%-nin mövqeyinə uyğundur. Zangəzur qapısının açılmasının Türkiyəyə ciddi iqtisadi faydalar gətirəcəyinə inanırıq. Həm Iğdır, həm Türkiyə, həm də bölgə üçün ciddi inkişaf olacaq". Zəngəzur dəhlizinin açılmasının İslam dünyasına da fayda verəcəyini ifadə edən Armağan bildirir: “Mən bunu da başa düşürəm. Zəngəzur qapısı yeni qlobal ticarət yolu kimi meydana çıxır. İnşallah, İslam dünyasının, xüsusən də Orta Asiyadakı din qardaşlarımız və soydaşlarımızla daha da möhkəmlənmək üçün əhəmiyyətli bir qapının açılmasında mühüm rol oynayacağına inanırıq. Çünki biz görürük ki, Zəngəzur qapısının açılması bizi birləşdirən yoldur”. Armağan, İğdırın əhalisinin 1 milyona yaxınlaşa biləcəyini qeyd edərək bildirir: “Əslində bu, İğdır üçün, həm də bizim üçün çox faydalıdır. Zəngəzur qapısının açılması İğdır üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Iğdırda ticarət xeyli artacaq, iqtisadiyyat da böyüyəcək. Hətta Iğdırın əhalisinin çox qısa bir zamanda 1 milyona çatacağı ehtimalı var, çünki bu hərəkət güclü bir enerji və böyük bir iqtisadi gücə sahibdir. Zəngəzur dəhlizi Azərbaycan ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında birbaşa quru əlaqəsinin yaradılmasını nəzərdə tutan layihədir. Dəhlizin adı Ermənistanın cənub-şərqindəki Zəngəzur rayonundan götürülüb. Region strateji baxımdan Azərbaycanın qərb rayonları ilə Naxçıvan arasında yerləşir”.
Ramil QULİYEV
