Artıq heç kimə sirr deyil ki, Qərb Ermənistanı silahlandırmaqla Cənubi Qafqaz regionunda növbəti münaqişə ocağı yaratmaq istəyir. Xüsusən də Fransanın Ermənistana silah-hərbi texnika tədarükü özünü qabarıq formada göstərir. Artıq bu prosesdə ABŞ da aktiv rol almaqdadır.
Belə ki, "Flightradar" qlobal uçuş izləmə xidmətinin məlumatına görə, avqustun 2 və 3-də ABŞ-ın Rumıniya və Yaxın Şərqdəki hərbi bazalarından Ermənistanın Zvartnots hava limanına doğru 2 hərbi təyyarə qalxıb.
Məsələ ilə bağlı "Caliber" portalı tərəfindən yayılan məlumatda qeyd edilir ki, ABŞ Silahlı Qüvvələrinə məxsus "Boinq C-17" hərbi yük təyyarəsi ilə şəxsi heyət hərbi yüklərlə birlikdə Zvartnots hava limanına gəlib. Aprelin 5-də Brüsseldə imzalanmış sənədin hərbi əməkdaşlığı nəzərdə tutan məxfi hissəsinə uyğun olaraq, Ermənistan silahlı qüvvələrinə ABŞ istehsalı olan yeni nəsil silahlar – snayper tüfəngləri, gecəgörmə cihazları, xüsusi rabitə vasitələri, zirehli texnika gətirilib. Ermənistan xüsusi təyinatlıları üçün ABŞ ordusunda istifadə edilən mini-hücum pilotsuz təyyarələri, kiçik ölçülü minalar və digər döyüş sursatları da bura daxildir. Məlumata görə, bundan əvvəl ABŞ Ermənistan xüsusi təyinatlıları üçün bu sursatlardan istifadə üzrə təlimlər keçirib, bundan sonra Ermənistan tərəfi silahları real şəraitdə sınaqdan keçirmək üçün Kəlbəcər istiqamətində Azərbaycan ordusunun bölmələrinə qarşı hərbi təxribat törədib. Daha sonra, yuxarıda qeyd edildiyi kimi, ABŞ hərbi yük təyyarələri ilə Ermənistana külli miqdarda silah və sursat gətirilib. Bu silahların yerli relyef və hərbi şəraitə uyğunlaşdırıldığı da bildirilir. Bu zaman Avropa İttifaqı missiyasının Azərbaycan ordusunun mövqeləri ilə bağlı topladığı kəşfiyyat məlumatlarından istifadə edilib. İki təyyarədən biri İran ərazisindən atılan raketlərin və digər təyyarələrin trayektoriyalarını izləyən xüsusi alətlər daşıyıb. Bu zaman İran ərazisindən İsrailə mümkün hücum riski xüsusilə nəzərə alınıb. Gətirilən qurğular Ermənistanın İranla sərhədində yerləşdiriləcək. Ancaq bu hamısı deyil. ABŞ təbii ki, bu missiyanı erməni hərbçilərinə həvalə etməyib, bu cihazları idarə edəcək 30-50 nəfəri çatdırıb. Rusiya və İranın diqqətini İranla sərhəddə yerləşdiriləcək şəxsi heyətə cəlb etməmək üçün hərbçilər diqqətlə seçilib – onların əksəriyyəti Amerika ordusunda xidmət edən erməni əsilli ABŞ vətəndaşlarıdır, həmçinin postsovet ölkələrindən ABŞ-a köçmüş slavyan və qafqazlı insanlardan ibarət şəxsi heyət Ermənistan silahlı qüvvələrinin geyim forması ilə təchiz olunub və Ermənistan ordusunun Zəngəzurdakı hərbi bazasında yerləşdirilib. Bütün bunlara erməni tərəfinin yaratdığı şərait Cənubi Qafqazda hadisələri gərgin məcraya daxil edir. Ermənistanı silahlandırmaqla Qərb ilkin olaraq Cənubi Qafqazda güc balansını öz xeyrinə dəyişmək istəyir. Məlumdur ki, son 200 ildə Cənubi Qafqaz Rusiyanın təsir zonasında olub. Lakin Ukrayna ilə müharibə və beynəlxalq sanksiyalar Rusiyanın diqqətini yayındırır. Bunu fürsətə çevirən Qərb ən qısa zamanda Rusiyanı Cənubi Qafqazdan birdəfəlik çıxarmaq istəyir.
Xatırladaq ki, Rusiyanın Ermənistanda 102-ci hərbi bazası yerləşir. Bundan əlavə, Ermənistan Rusiyanın moderatoru olduğu KTMT və Aİİ-nin üzvüdür. Ən əsası Rusiya ilə Ermənistanın strateji müttəfiqlik müqaviləsi var. Ona görə də Qərb bütün diqqəti Ermənistana yönəldib. Rusiyanın burada zəiflədilməsi onun Cənubi Qafqazda mövqeyin iitirməsi demək olacaq. Ermənistan Qərb üçün digər faktorlara görə də maraqlıdır. Bu ölkə İranla qonşudur. İran isə Qərbin, israilin düşmənidir və onun hər an yeni savaşa başlaması istisna olunmur. Dünyanın super güclərindən birinə çevrilməyi hədəfləyən Türkiyəni dayandırmaq üçün Qərb ona daha yaxın olmaq istəyir. Bu məsələdə Ermənistanın coğrafi mövqeyi Qərb üçün çox maraqlıdır. Qərb Ermənistanda yerini möhkəmləndirməklə həm də Azərbaycana daha çox təsir etmək istəyir. Bu hal Ermənistanın Azərbaycana qarşı yeni savaşını da istisna etmir. Amma Ekspertlər bildirir ki, müharibənin başa çatmasına baxmayaraq, Azərbaycan Ordusu arsenalını müasir hərbi texnikalarla gücləndirməyə davam edir, bu istiqamətdə fəaliyyətlər həyata keçirir. Həmçinin, ölkədəyeni komando birliklərinin yaradılmasına başlanılması 44 günlük savaşdan sonrakı bir çox əməliyyatların uğurla yekunlaşmasına ciddi təsir göstərdi. İndi Ermənistanın havadarları revanşistlərin ruhlandırılması, bu ölkəyə hücum silahlarının verilməsi ilə hansısa müsbət nəticəyə nail ola bilməyəcəklərini anlamalıdırlar. Bu günə qədər Ermənistana göstərilən hərbi və maddi yardımların ona kömək etmədiyini 4 ilə yaxın müddətdə bütün dünya gördü. Ona görə də Ermənistanın keçmişindən ciddi dərs çıxarması onun üçün daha yaxşı olar. Əks halda Azərbaycan müvafiq cavab tədbirlərinin görülməsi hüququnu özündə saxalyır. Hələlik isə Qərbin Cənubi Qafqazla bağlı təhlükəli siyasəti təkcə Azərbaycanı deyil, Rusiya, İran və Türkiyəni də ciddi narahat edir. Hesab olunur ki, İrəvan Gürcüstan və Ukraynaya verilən vədlərin qarşılığında bu ölkələrin Rusiyadan aldıqları zərbələrdən ibrət dərsi götürməli idi. Qərb 2008-ci ildə Gürcüstanı, 2022-ci ildə Ukraynanı Rusiyadan necə "qoru"dusa, Ermənistanı da o cür "qoru"yacaq. Hər halda seçim Ermənistanındır.
Nahid SALAYEV
