Tural İrfan: "Kilsə də bu işləri özbaşına etmir, onların dayaqları əsasən ABŞ-da və Fransadadır"
Erməni mediasının yaydığı məlumata görə, iyunun 11-də Eçmiədzində Erməni Qriqoryan (Qriqoryan kilsəsini apostol kilsəsi kimi qələmə verirlər-İ.S) katolikos II Qareginin sədrliyi ilə Ali Ruhani Şuranın geniş tərkibdə iclası keçirilib.
İclasın mövzusu olduqca diqqətçəkəndir. Bu iclasda erməni kilsəsi özünü başqa bir istiqamətdə təqdim edib. Belə ki, II Qareginin dirijorluğu ilə keçirilən iclasda kilsə açıq şəkildə bəyan edib ki, Ermənistanda daxili siyasi vəziyyət və beynəlxalq təhlükəsizlik məsələləri müzakirə edilib. Sanki kilsə dini təşkilat yox, siyası hakimiyyət qurumudur. Son zamanlar kilsə özünü daha çox siyasi təşkilat kimi göstərir, daxili və beynəlxalq siyasəti gündəliyə çıxarıb müzakirə edir, halbuki bu, dini dəyərlərin özünə zidd bir əməldir.
Erməni kilsəsinin bu davranışına dünyanın dini liderləri niyə susur? Bununla bağlı nə etmək olar? Kilsənin Ermənistanın daxili işlərinə və beynəlxalq məsələyə qarışmasının qarşısı niyə alınmır?
"Ona görə səsləri çıxmır, kilsəni tənqid etmirlər ki, kilsə onları ifşa edə bilər"
Milli Cəbhə Partiyasının sədr müavini, ilahiyyatçı Tural İrfan "Bakı-Xəbər"ə şərhində "Ermənistan qurulandan erməni kilsəsi siyasətlə məşğul olub və dövlətin ideoloji xəttini müəyyən edib. "Böyük Ermənistan" xülyası, işğal, Türkiyə və Azərbaycana qarşı uydurma soyqırımı iddiası da kilsənin fitvası ilədir. İndiyəcən kilsə bu planla dövlətə təsir göstərərək irəliləyib. Qəfildən Paşinyan hökumətinin kilsənin illərdir yürütdüyü siyasəti puç edərək dövləti kilsənin yox, dövlətin idarə etməsini müdafiə etməsi kilsədə üsyan ruhu yaradıb. Keşiş Qalstanyanın faktiki olaraq dövlət çevrilişinə cəhd etməsi də kilsəyə verilən böyük üstünlüyün nəticəsi idi. Hazırda II Qareginin kilsədə siyasi iclas keçirərək dövlətin daxili işlərini müzakirə etməsi bunu tam təsdiq edir ki, Ermənistanda dövlət tamamilə siyasilərin əlində deyil, keşişlər ilə şəriklidir"-deyə bildirdi.
T.İrfanın sözlərinə görə, Paşinyan da bu şərikliyi pozmağa çalışdığı üçün kilsə onun üstünə yeriyir. O hesab edir ki, kilsənin bu ideologiyanı müdafiə etməsi davam edərsə Paşinyanın ciddi tədbirlər görməsi labüddür. "Çünki müstəqil dövlət siyasəti aparmaq üçün, xüsusən Qərbə meyllənən hökumət üçün kilsə ciddi maneə yaradacaq. Kilsə də bu işləri özbaşına etmir, onların dayaqları əsasən ABŞ-da və Fransadadır. Qərb üçün Paşinyan gəldi-gedər fiqurdur, ancaq kilsə ömürlükdür. Odur ki, vaxtilə özlərinin cızdığı kilsə ideoloji-siyasi xəttini asanlıqla Paşinyana təslim etmək də istəmirlər. Odur ki, Ermənistandakı kilsə-hökumət ziddiyyəti barədə Qərb dairələri də birmənalı yanaşma ortaya qoymur. Ancaq hansısa müsəlman ölkəsində din xadimləri belə işlər görsə, Ermənistan əleyhinə, Qərb əleyhinə tənqid səsləndirsə ABŞ dərhal hərəkətə keçərək o dövləti dini siyasətə qatmaqda, teokratik quruluşa meyl etməkdə, dünyəvi quruluşa xələl gətirməkdə, radikalizmdə suçlayardı. Bəlkə də oradakı vətəndaşlarına o ölkəni tərk etməyə səsləyərdi. Ancaq indi Qərb, xüsusən ABŞ kor, kar və laldır. Demək erməni kilsəsinin əli ilə indiyəcən həyata keçirilən bütün planların müəllifləri də məhz özləridir. Ona görə səsləri çıxmır, kilsəni tənqid etmirlər ki, kilsə onları ifşa edə bilər. Dünya liderləri Ermənistandakı dini çevriliş cəhdlərinə göz yumur, necə ki, Qarabağın işğalına da 30 il göz yumdular. Beynəlxlaq qurumlar gərək dərhal hərəkətə keçəydi. Əgər demokratik dəyərləri müdaifə edirlərsə, dini yox dünyəvi quruluşlara qarşıdırlarsa, nə üçün hazırda Ermənistanda kilsənin dövləti ələ almaq cəhdlərinə səs çıxarmırlar? Hətta teokratik rejim olan İran da erməni kilsəsinin dövləti ələ almaq cəhdlərinə isti yanaşır, Qalstanyanın atasının İran ermənisi olmasını xatırladır. Bəs necə olur ki, "demokratik Qərb", "İnsan hüquq və azadlıqlarının beşiyi ABŞ" özünə təhlükə hesab etdiyi İranın yanında ikinci bir teokratik rejimin qurulmasına susur? Belə çıxır ki, hazırki erməni hakimiyyətinin revanşa getmədiyini görüb yeni revanşist rejim gətirmək istəyirlər. Fransa bu işdə daha çox maraqlıdır. Ermənistandakı kilsə oyunlarını idarə edən Fransa ilə ABŞ dairələridir".
Erməni kilsəsinin bu davranışlarına dünya dini liderlərinin münasibətlərinə gəlincə, T.İrfan bildirdi ki, bu da ikili standartların təzahürüdür. Onun sözlərinə görə, 30 il ərzində Ermənistan Azərbaycan torpaqlarını işğalda saxladı, məscidlərimi, dini ocaqlarımız murdarlandırıldı, bütün bunlarda kilsəsinin birbaşa iştirakı vardı. O, hesab edir ki, erməni kilsəsinin işğalı, terroru dəstəkləməsinə də o dövrdə dünyanın dini liderləri heç bir reaksiya vermirdilər, bu gün də həmçinin. O, vurğuladı ki, erməni kilsəsi bir çox dövlətlərin əlində oyuncaq olduğundan ona qarşı hər hansı bir addım atan yoxdur.
İradə SARIYEVA
