Ermənistanın Qərbin Qafqazda planlarının həyata keçirilməsi üçün artıq alətə çevrilməsi heç kimə sirr deyil. Əvvəllər Rusiyanın forpostu olan Ermənistan hazırda, faktiki olaraq, Qərb üçün eyni funksiyanı yerinə yetirir. 2022-ci ilin oktyabrında 40 nəfərlik heyətlə Emənistanda fəaliyyətə başlayan, hazırda sayı 209 nəfər olan Avropa İttifaqının (Aİ) mülki müşahidə missiyası da bu məqsədlə istifadə olunur.
Qərbin ermənipərəst dairələrinin "binokl diplomatiyası"nı reallaşdıran, onların agentinə çevrilən Aİ missionerlərinin fəaliyyəti region ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda haqlı narazılıqla qarşılanır. Rusiya Federasiyası xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzin isə qeyd edir ki, Avropa İttifaqının monitorinq missiyası Ermənistanda Rusiya, İran və Azərbaycana qarşı kəşfiyyat məlumatları toplayır: "Ermənistan 2022-ci ildə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı vasitəsilə Azərbaycanla sərhəddə vəziyyəti sabitləşdirmək üçün tədbirlər kompleksinin həyata keçirilməsi təklifi ilə razılaşsaydı, bu gün üzləşdiyi risqlərin bir çoxu azala bilərdi. Təəssüf ki, Ermənistan rəhbərliyi heç də dövlətin sərhədlərini qorumayan, "monitorinq" adı altında Azərbaycan, İran və Rusiyaya qarşı kəşfiyyat məlumatlarının toplanması ilə məşğul olan Aİ missiyasını dəvət etməyi üstün tutdu". Bu fonda rusiyalı hərbi ekspert İqor Korotçenko da qeyd edir ki, Ermənistan ərazisində Avropa İttifaqının qondarma müşahidə missiyası fəaliyyət göstərir, onun onurğasını diplomatik pərdə altında Qərb kəşfiyyatçıları təşkil edir, sonra isə ora nizami hərbi personal da gətirildi. O bildirib ki, bu, Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrovun Aİ-nin Ermənistandakı missiyasının NATO missiyasına çevrildiyini birbaşa bəyan etməsinə əsas verdi: "Lavrov qeyd etdi ki, indi Norveç, Kanada və ABŞ-dan hərbi personal da ora göndərilir və Aİ missiyası NATO missiyasına çevrilir. Aİ-nin bu missiyasının kəşfiyyat və təxribat fəaliyyətinin miqyası həm onun sayını artırmaq, həm də Ermənistan ərazisində getdikcə daha çox yeni rezident missiyalar açmaq və təsir agentləri cəlb etməklə genişləndirilir". Korotçenkonun sözlərinə görə, KTMT ilə tərəfdaşlığın dayandırılması fonunda İrəvan Rusiyaya düşmən olan dövlətlərlə qarşılıqlı əlaqəni xeyli artırıb: "Bu baxımdan Ermənistanın müdafiə naziri Suren Papikyanın son xarici səfərlərinin coğrafiyası açıq göstəricidir. Məsələn, o, KTMT Müdafiə Nazirləri Şurasının Almatıda keçirilən iclasını nümayişkaranə şəkildə iqnor etdi, əvəzində məhz həmin vaxt Belçikaya səfərə getdi və burada Aİ və tərəfdaş ölkələrin müdafiə nazirləri ilə Avropa təhlükəsizliyi məsələlərini müzakirə etdi. Bundan əlavə, Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Suren Papikyan və Avropa Birliyi Hərbi Komitəsinin sədri general Robert Briger müdafiə sahəsində Ermənistan-Aİ əməkdaşlığının konkret sahələrini müzakirə ediblər. Papikyan Ermənistan silahlı qüvvələrində aparılan islahatların gedişatını da Qərb tərəfdaşlarına təqdim edib".
Elə Mixail Qaluzin də təsdiq edir ki, İrəvan Moskva ilə Xarici İşlər Nazirliyi və Müdafiə Nazirliyi vasitəsilə təmaslara maraq göstərmir. Onu sözlərinə görə, bu, Qərbin Ermənistana göstərdiyi təzyiqlərin nəticəsidir: "2023-cü ilin noyabrından bəri xarici işlər nazirlərinin bir dənə də görüşü olmayıb". Qaluzin vurğulayıb ki, iki ölkənin müdafiə idarələri arasında təmasların dinamikası da azalıb, hərbi-texniki əməkdaşlıq zəifləyib. Rəsmi Moskva Ermənistanın belə mövqeyini qəbuledilməz sayır. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Mariya Zaxarova daha əvvəl bu xüsusda bildirib ki, Moskva Avropa İttifaqının Ermənistandakı mülki missiyasını Rusiyanı regiondan sıxışdırmaq cəhdi kimi qiymətləndirir: "Bu cəhdlərdə biz Qafqazda münasibətlərin real tənzimlənməsi maraqlarından uzaq, müstəsna geosiyasi kontekst görürük. Rusiyanı regiondan sıxışdırıb çıxarmaq və təhlükəsizliyin əsas qarantı kimi tarixi rolunu zəiflətmək üçün hər şey edilir". Onun sözlərinə görə, Avropa İttifaqının müxtəlif regional münaqişələrin həllində iştirak təcrübəsi birmənalı deyil: "Brüssel bu sahədə uğurları ilə özünü tərifləyə bilməz. Məsələn, vasitəçilik səylərini və Aİ-nin Serbiyanın Kosovo əyalətindəki missiyasını götürək. Aİ-nin Ermənistandakı yeni missiya ilə bağlı qərarını dəyərləndirərkən bunu nəzərə almaq lazımdır". Faktdır ki, Avropa İttifaqının missiyası adı altında Ermənistanda Qərbin casus şəbəkəsi yerləşib. Bu şəbəkə regionda sülhə əngəl olur. Bu gün Azərbaycan regionda sabitlik istəyir və beynəlxalq hüququn əsas norma və prinsipləri əsasında praktiki sülhə nail olmaq üçün real imkan təklif edir. Sülh müqaviləsinin təşəbbüskarı da Azərbaycan olub, hazırda müzakirə olunan prinsiplərin müəllifi də Azərbaycandır. Amma Ermənistan vasitəsilə müəyyən Qərb qüvvələri prosesə mane olmağa çalışırlar. Bu səbəbdən də iki ölkə arasındakı şərti sərhədə hansısa xarici qüvvələrin yerləşdirilməsinə rəsmi Bakı razı deyil. Amma Ermənistan hələ ki, bu xüsusda yanlış siyasətə davam edir.
Samirə SƏFƏROVA
