Qasım Hacıyev: "Sərdarabad döyüşü ilə bağlı iddiaları bəlkə də ermənilərin indiyə qədər uydurduqları əfsanələrin kulminasiya nöqtəsidir"
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan bir tərəfdən bəyan edir ki, Ermənistanı saxta tarixdən xilas etmək istəyir, o biri tərəfdən də saxtakarlığa göz yumur. Özlərindən qondarma tarix uyduran ermənilər indi də Sərdarabad döyüşündə, guya Osmanlıya "qalib gəldiklərini" təbliğ edirlər.
Onu da deyək ki, vikipediya və digər platformalarda da Sərdarabad döyüşü barədə yalan-yanlış məqalələr yerləşdiriblər. Təəssüflər olsun ki, bu məqalənin də böyük hissəsini dilimizdə yayımlayıblar. Guya bunlar elə cəsur xalq olublar ki, hətta 1918-ci ildə Sərdərabad döyüşündə Osmanlıya "qalib" gəliblər.
Hətta iddia edirlər ki, guya 1918-ci ilin mayında Sərdarabad döyüşü bunların "şanlı tarixi"nin əsas səhifələrindən birini təşkil edir. Yazırlar ki, erməni yazıçısı, siyasətçisi və diplomatı Avetis Aqaronyan Sərdarabad döyüşünü "XX əsrin Avarayrı" adlandırıb. Gör bunlar hansı iddialardadırlar. Məlum, Avarayr döyüşünün də onlara aidiyyəti yoxdur, bu döyüş albanlarla sasanilər-farslar arasında baş verib.
Guya XX əsrdə bunların "türk ordusu üzərində" qazandıqları "qələbə" erməniləri ikinci "soyqırımdan" xilas edib, eyni zamanda, "təxminən 6 əsr əvvəl itirilmiş dövlətçiliyi bərpa etməyə" imkan verib. Hansı dövlətçilikdən danışdıqları məlum deyil. Ermənilərin XX əsrin 18-ci ilinə qədər Cənubi Qafqazda və başqa ərazilərdə dövləti olub ki, "dövlət-dövlət" deyirlər?
İddia edirlər ki, guya 1918-ci ilin fevralında rus ordusunun Qafqaz cəbhəsindən çıxarılmasından "istifadə edən" türklər (Oktyabr inqilabından sonra Rusiyanın Birinci Dünya müharibəsindən geri çəkilməsini nəzərdə tuturlar) "hücuma keçərək" bütün "Qərbi" və "Şərqi Ermənistan"ı, Gümrünü və sairi "işğal" ediblər (?), ermənilər də guya onlara qarşı vuruşublar. Bu azmış kimi, Qars, Sarıqamış, Ərzincan kimi şəhərlərin də onlara "aid olduğunu" və Osmanlının oranı tutduğunu yazırlar. O qədər ağ yalan yazırlar ki, adam bu toplumun yalan uydurmaq məharətinə təəccüb etməyə bilmir. Guya mayın 21-dən 28-ə qədər gedən döyüşlərdə türk qoşunları "məğlub" olub, 3500-ə yaxın insan həyatını itirib. "Mayın 28-də isə Erməni Milli Şurası Birinci Ermənistan Respublikasının yaradıldığını elan edib".
Bunların yazdıqlarını sakit qarşılamaq mümkün deyil və gözümüz qarşısında böyük bir tarixin təhrif edilməsi baş verir. Əvvəla, nə İrəvanın, nə Sərdarabadın, nə də bütövlükdə Qərbi Azərbaycanın, Qarsın, Sarıqamışın ermənilərlə heç bir tarixi bağı yoxdur, ikincisi də, qorxaqlıqda və xəyanətdə ad çıxarmış terrorçu bir toplumun Osmanlı qoşunu ilə üzbəüz döyüşməsi uşağa belə inandırıcı görsənmir.
"Erməni kim idi ki, Osmanlı ilə döyüşüb ona "qalib" də gəlirdi, dedikləri başdan-ayağa yalandır"
AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun Qafqaz Tarixi şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev "Bakı-Xəbər"ə bildirdi ki, ermənilər Osmanlıya xəyanət ediblər, bu tarixi faktdır. Q.Hacıyev qeyd etdi ki, Ermənistan adlı dövlətin də hansı şəraitdə, hansı xalqın torpaqları üzərində yaradıldığı bütün dünyaya məlumdur. "Sərdarabad döyüşü olub, amma məsələ ermənilərin uydurduğu şəkildə deyil. Ermənilər bizim ərazilərə köçürüldükdən sonra Çar Rusiyasının təbəəliyini qəbul etdilər. Çünki İngiltərə Osmanlı ilə münasibətləri pozmamaq üçün erməniləri qəbul etmədi, onlar da Rusiyanın ətəyindən yapışdılar. Ruslara arxalanıb, rus ordusunun içində osmanlılara qarşı döyüşlərdə iştirak ediblər, əsasən xəfiyyəliklə məşğul olublar. Amma onların xüsusi şücaət göstərməkləri, igidlik və qəhrəmanlıqları barədə deyilənlər hamısı əfsanədir. Məsələn, rus müəllifləri yazır ki, Çar Rusiyası və Osmanlı müharibəsində rus qoşunlarının tərkibində olan ermənilərin çoxu qorxub qaçırdı, bəzi dəstələr isə türklərə tərəf keçirdi. Rus müəlliflərinin qeyd etdiyinə görə, sonradan məlum olub ki, türklərə tərəf keçənlər Azərbaycan türkləri olub, qorxub qaçanlar isə ermənilər olub. Qorxub qaçdıqlarından danışsınlar. Belə faktlar var. Ermənilər müstəqil şəkildə Osmanlı ilə qətiyyən döyüşməyiblər. Erməni kim idi ki, Osmanlı ilə döyüşüb ona "qalib" də gəlirdi, dedikləri başdan-ayağa yalandır. Onların heç Osmanlının kiçik bir korpusuna cavab verən dəstələri yox idi. Rus ordusunun silahı ilə həmişə fəndgirlik edib arada-bərədə vurub qaçıblar. Yoxsa Sərdarabad döyüşündə bunların bir rolu olmayıb. Sərdarabad döyüşü ilə bağlı iddiaları bəlkə də ermənilərin indiyə qədər uydurduqları əfsanələrin kulminasiya nöqtəsidir. Belə yalan, belə gop olar? Erməni heç vaxt müstəqil olaraq böyük qüvvə olmayıb, kiməsə arxalanıb nə isə ediblər. Sultan Səlimin dövründən indiyə qədər tarixdə baş verənləri beynimdən keçirirəm, amma görürəm ki, onlar yalnız dəstələr düzəldib müxtəlif Osmanlı şəhərlərində, kəndlərində, vilayətlərində gizli terrorla məşğul olublar. Elə bir erməni qüvvəsi olmayıb ki, Osmanlıya qarşı vuruşsun".
Q.Hacıyev qeyd etdi ki, İrəvanın ermənilərə verilməsi Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti dövründə baş verib və bir sıra böyük dövlətlərin köməkliyi ilə İrəvan bölgəsində erməni dövləti Azərbaycan torpaqları üzərində qurulub. "Ermənilər həmişə miflər uydururlar, boş söhbətlər edirlər. Bilirsiz ki, 1918-ci il mayın 29-da İrəvan şəhərinin siyasi mərkəz kimi ermənilərə verilməsi haqqında Azərbaycan Milli Şurası qərar verib. Bundan sonra onlar üçün Cənubi Qafqazda ilk dövlət yaranıb. Bunlar hamısı məlumdur. Amma bütün tarixi gerçəyi unudurlar və özlərindən Sərdarabad döyüşü uydururlar. Ermənilər kim idi ki, Osmanlıya qalib də gələydilər, dedikləri hamısı yalan və cəfəngiyatdır. Onlar bizim torpaqlarımıza köçürüldükdən sonra arxalarında duran dövlətlər Azərbaycan torpaqları üzərində onlara dövlət qurdu və bunun nəticəsi də ağır oldu. Onlar 1918-ci ildə də, ondan əvvəl də azərbaycanlılara qarşı soyqırım cinayətləri törətdilər, əsl simalarını, məqsədlərini ortaya qoydular. 1918-ci ildə İrəvan onlara verildi, 1920-ci ildə Qərbi Zəngəzuru Ermənistan SSR-ə birləşdirdilər. Sonra da başqa məlum hadisələr baş verdi. İndi bunları yaddan çıxarıb Sərdarabad döyüşünü təhrif edirlər, guya onun nəticəsində dövlətlərini "bərpa" etdiklərini iddia edirlər. Bunlar hamısı sadəcə nağıldır. Görürsüz, tarixi də təhrif edib 29 mayı 28 mayla əvəz ediblər, halbuki, onlar üçün süni şəkildə Azərbaycan torpağında yaradılan dövlət 29 may tarixində elan edilib"-deyə Q.Hacıyev əlavə etdi.
Q.Hacıyev bildirdi ki, özlərini yerli xalq kimi qələmə verməyi davam etdirmək məqsədilə ermənilər hələ çox yalanlar uyduracaq, çox miflər düzüb-qoşacaq, tarixi gerçəklik isə o yalanların üstündən qara bir xətt çəkəcək, necə ki, çəkir də.
İradə SARIYEVA
