Faiq Ələkbərli: "Kanak lideri Makronun yalan və şirin vədlərinə uymayaraq daha ciddi, konkret addımlar atır"
Fransa hökumətinin Yeni Kaledoniya ilə həyata keçirdiyi irticaçı siyasət bu ərazidə ciddi problemlər yaradıb. Xüsusən də Makron hökumətinin Yeni Kalendoniyaya 3 minə yaxın polis qüvvələri yerləşdirməsi daxildə vəziyyəti daha da gərginləşdirib.
Təəssüf ki, Makron və onun hökuməti müstəqillik, azadlıq təşnəsi olan kanak xalqına zülm etməkdə davam edir. Orada hələ də mövcud olan iğtişaşlar nəticəsində turistlər Yeni Kalendoniyadan təxliyyə edilir.
Xarici mətbuatın yaydığı məlumata görə, fransız turistlər geniş iğtişaşlar səbəbilə Sakit okean ərazisi olan Yeni Kaledoniyanı tərk etməyə başlayıblar.
"Avropa həqiqəti"nin yazıdığına görə, fransız turistlərin təxliyyəsi mayın 25-də, şənbə günü başlayıb, yerli hakimiyyət bu barədə rəsmi məlumat yayıb. Orada istirahət edənlər hərbi təyyarələrlə Avstraliya və Yeni Zelandiyaya aparılıb, burada da onlar Fransaya evlərinə qayıtmaq üçün kommersiya uçuşlarına qoşula biləcəklər.
Bir neçə gün əvvəl Avstraliya və Yeni Zelandiya öz turistlərini hərbi nəqliyyat təyyarələri ilə apardılar. Arxipelaqı geniş iğtişaşlarının bürüdüyü mayın 14-dən etibarən Yeni Kaledoniyada Fransa hökuməti tərəfindən beynəlxalq hava limanı bağlanıb, bütün kommersiya reysləri ləğv edilib və hava limanına giriş çoxsaylı barrikadalarla qapadılıb.
Xatırladaq ki, keçən həftənin ortasında Fransa prezidenti Emmanuel Makron vəziyyəti sakitləşdirmək üçün şəxsən Yeni Kaledoniyaya gedib. O, asayişi bərpa etməyə çağırıb və bildirib ki, bundan sonra ərazinin gələcəyi ilə bağlı siyasi dialoq başlayacaq.
Bildirək ki, Yeni Kaledoniyada müstəqillik tərəfdarı olan Kanak liderlərindən biri olan Kristian Tein tərəfdarlarını Fransa hökumətinin 17 min kilometr uzaqlıqdan Kanak xalqına qəbul etdirməyə çalışdığı konstitusiya islahatına "müqavimət göstərməyə davam etməyə" çağırıb.
Yeni Kaledoniyada müstəqillik tərəfdarı Yerli Fəaliyyət Koordinasiya Təşkilatına (CCAT) rəhbərlik edən Teinin tərəfdarlarına müraciəti Facebook-dan yayımlanıb.
Adadakı küçələrdə Kanak xalqına qarşı ciddi təzyiqlərin olduğunu deyən Tein, Kanak və Sosialist Milli Azadlıq Cəbhəsi (FLNKS) rəhbərliyinin Fransa prezidenti Makronla mayın 23-də Kaledoniyada 2 saatdan çox davam edən görüş keçirdiklərini bildirib.
Görüş zamanı konstitusiya islahatlarına və Yeni Kaledoniyanın yenidən müstəmləkələşdirilməsinə qarşı olduqlarını söylədiklərini bildirən Tein, adada seçici sayının artırılması məsələsinin yenidən müzakirə edilməsinin vacibliyinə diqqət çəkib. Makronun istəklərini bildirmək üçün adaya gəldiyini deyən Tein, tərəfdarlarını konstitusiya islahatına qarşı "müqaviməti davam etməyə" çağırıb. "Səfərbər olmağa və hər cür müqaviməti davam etdirməyə davam edirik" deyən Tein kanaklardan öz həyatları üçün diqqətli olmalarını istəyib. "Acımız çoxdur, burada çoxlu məsələlər var. Məqsədlərimizə çatmaq üçün sona qədər getmək lazımdır, amma koordinasiyalı, strukturlaşdırılmış və mütəşəkkil şəkildə. Bizim əsas məqsədimiz ölkəmizin tam suverenliyinə nail olmaqdır" - Tein deyib.
Tein, CCAT-ın heç vaxt insanları öldürmək niyyətində olmadığını vurğulayıb və Fransa dövlətini təşkilat rəhbərlərini ev dustaqlığından azad etməyə çağırıb.
"Makron ora gedəndən sonra vəziyyət daha da qarışdı və turistlər ümidsizlikdən adanın ərazisini tərk edirlər"
Məsələyə şərh verən AMEA-nın Sosiologiya və Fəlsəfə İnstitunun aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə doktoru, BAO sədrinin müavini, siyasi icmalçı Faiq Ələkbərli "Bakı-Xəbər"ə bildirdi ki, baş verənlərin səbəbkarı və günahkarı Makron hökumətinin işğalçı, müstəmləkəçilik siyasətidir. "Əlbəttə, Yeni Kaledoniyada apardığı müstəmləkəçilik siyasəti qəbuledilməzdir. Çünki Fransa hökuməti XXI əsrdə müstəmləkəçilik siyasəti həyata keçirir. Baxmayaraq ki, özü digər ölkələrə "demokratiyadan", "insan haqlarından", "ədalətdən" dərs demək iddiasındadır, amma özü Yeni Kaledoniyaya, yerli kanak xalqının istəklərinə, müstəqillik arzusuna münasibətdə nəinki amansız, sərt addımlar atır, üstəlik, aşağılayıcı hərəkətlər edir. Kanak xalqının ən ümdə arzu və diləklərini, istəklərini belə görməzdən gəlir. Təsadüfi deyil ki, kanak xalqı fransızların həddən artıq aşağılayıcı hərəkətlərinə görə üsyan bayrağını qaldırıb. İllərlə bu davam edib. Makronun apardığı siyasət özü çox ziyanlı və yanlış siyasətdir. Makron açıq-aşkar kanaklara da, digər müstəmləkə xalqlarına qarşı da həmişə aşağılayıcı ifadələr işlədib, təhqiredici fikirlər deyib. Bu baxımdan, kanakların Fransa hökumətinə qarşı mübarizəsi təbiidir. Onlar artıq öz müstəqilliklərini elan etməlidirlər. Çünki kanak xalqının haqlı tələbləri həyata keçməlidir"-deyə F.Ələkbərli bildirdi.
F.Ələkbərli vurğuladı ki, kanak liderinin tutduğu mövqe təqdirəlayiqdir və bu xalqı öz məqsədinə çatdırmaq üçün çox vacib məqamlardan biridir. "Kanak lideri Makronun yalan və şirin vədlərinə uymayaraq daha ciddi, konkret addımlar atır. Bu onu göstərir ki, kanak xalqı doğru yoldadır və onlar öz müstəqilliklərini əldə edəcəklər. Fransa hökuməti isə bütün addımları ilə özlərinin qeyri-humanist, qeyri-insani olduqlarını ortaya qoyur.
Makronun Yeni Kaledoniya səfəri etirazçıları sakitləşdirmədi, əksinə, onları daha da qəzəbləndirdi. Makron ora gedəndən sonra vəziyyət daha da qarışdı və turistlər ümidsizlikdən adanın ərazisini tərk edirlər. Bu da onu göstərir ki, Makron heç vaxt humanizmin, insanpərvərliyin tərəfdarı deyil və kanak xalqının azadlığını qan içində boğmaq istəyir"- deyə F.Ələkbərli vurğuladı.
İradə SARIYEVA
