Ermənilər elə bir sənət, elə bir peşə yoxdur ki, orada özlərini “ilklərdən” saymasınlar. Məsələ burasındadır ki, onlar özlərini Şərqdə kinonun, teatrın, fotoqrafiya sənətinin “banisi” hesab edirlər. Guya ki, xüsusən də fotoqrafiya erməniləri adı ilə bağldır, Yaxın Şərqə foto sənətini milliyətcə erməni olan Abdullah qardaşları (Abdullahyan) “gətirib”.
Ermənilərin öz quraşdırma “mənbələri” əsasında düzüb-qoşduqları “faktlara” keçməzdən əvvəl qeyd edək ki, 19 iyul 1822-ci ildə fransız alim Jozef Nyeps (Joseph Niepce) ilk dəfə foto təsviri alıb. Bu foto saxlanmadığından, fotoqrafiya sahəsində ilk şəkil onun tərəfindən çəkilmiş "Pəncərədən La-Qrassın mənzərəsi" (View from the Window at Le Gras) adlı foto hesab olunur.
Fotoqrafiya bir çox texnologiyanın bir yerə gəlməsi ilə yaranmışdır. İlk fotolar çəkilməzdən əvvəl çinli filosof Mo Di və Yunan riyaziyyatçıları Aristotel və Evklid M.Ə. 5. və 4. yüzilliklərdə bir iynə deşiyi kamerasından bəhs ediblər.
Erməni mediası iddia edir ki, guya Osmanlı İmperisyasında fotoqraflıq sənətinin “əsasını”
1858-ci ildən sonra erməni əsilli üç qardaş “qoyub”. İddia edirlər ki, onlar Osmanlı sarayında özlərinə yer tutublar. “Bu əlaqələrdən ağıllı şəkildə istifadə edən qardaşlar tezliklə Sultan Əbdüləzizə rəsmi saray fotoqrafları təyin edildilər və Osmanlı İmperatorluğunun aparıcı fotostudiyasını – “Abdullahyan qardaşları”nı qurdular”-deyə erməni mediasında bildirilir.
Ermənistanda Abdullahyan qardaşlarının fotoqrafiya tarixinə aid sərgi təşkil edilib və bu sərginin təşkilatçıları o ki var yalan danılşıblar, tarixi saxtalaşdırıblar. “Oyanışın şahidləri: fotoqraf Abdullahyan qardaşları” sərgisinin kuratorları iddia ediblər ki, guya erməni “mədəniyyət xadimləri” Osmanlı İmperiyasında və bütövlükdə regionda çox böyük “nailiyyət” əldə ediblər.
Ermənilər açıq-aydın iddia edirlər ki, guya Yaxın Şəqrdə fotoqrafiya sənətinin əsasını ermənilər qoyub.
Maraqldır ki, araşdırmamız zamanı dünyanın ilk fotoqrafları arasında erməni əsilli fotoqraf qardaşlarının adlarına rast gəlmədik. Yalnız vikipediyada ermənipərəst bir məqalə qarşımıza çıxdı və orada ancaq onlar bolluca təriflənir.
Dünyanın çox ünlü fotoqrafları olub, amma onlar arasında ermənilərin olduğu şübhə doğurur. Osmanlı sarayında fotoqrafiya sənətinin “qurucuları” kimi qələmə verilən erməni əsilli qardaşlar haqda məlumatlar kifayət qədər şişirdilir. Məsələ burasındadır ki, özlərini fotoqraf kimi təqdim edən bu qardaşlar xəfiyyə də ola bilərdilər, Osmanlı sarayına xəfiyyə kimi girə bilərdilər. Amma onların Yaxın Şərqin ilk fotoqrafları kimi təqdim edilmələri gülünc görsənir.
Ekspertlər hesab edir ki, ermənilərin bütün sahələrdə “ilk” olmasını iddia etmələri onların ruhunda kök salan xəstəlikdir.
Osmanlının saray tarixini əks etdirən fotolar müxtəlif vaxtlarda çap olunub, hətta Rusiya mətbuatı da Osmanlı saraylarının fotolarını dərc edib, amma birində də qeyd edilməyib ki, bu fotolar erməni fotoqraflar tərəfindən çəkilib. Ekspertlər deyirlər ki, ermənilər Tacmahaldan tutmuş Bakıdakı, Türkiyədəki məşhur tikililərinin çoxunu “erməni memarlar”ın tikdiyini iddia edirlər, amma reallıq başqadır.
“Bu cür gülünclüklər onların saxtakarlığını ifşa edir”
Kinoşünas Aydın Kazımzadə “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, bu növbəti erməni uydurmasıdır: “Erməni saxtakarlığı artıq o həddə çatıb ki, onlar Adəm və Həvvanın da erməni olduğunu iddia edirlər. Bunu ruslar yazırlar ki, ermənilər belə əsassız fikir irəli sürürlər. Artıq onların bu kimi iddiaları lağla qarşılanır, gülüş hədəfinə çevrilir. Onların Yaxın Şərqin ilk fotoqraflarının “erməni olduğunu” iddia etmələri də cəfəngiyatdan başqa bir şey deyil. Dünyada nə var, hamısını öz xeyirlərinə saxtalaşdırırlar. Cizgi filmi var, orada Azərbaycan xalq mahnısı “Uzundərə”dən istifadə olunur və utanmadan altına erməni müəllifin adını yazırlar. Odur ki, bu cür gülünclüklər onların saxtakarlığını ifşa edir”-deyə A.Kazımzadə vurğuladı.
İradə SARIYEVA
