Xankəndi-Laçın yolunda davam edən aksiyanın hansı nəticələrə gətirib çıxaracağı indi günün ən aktual mövzuları sırasında yer alır. Dünya isə getdikcə Azərbaycanın Qarabağda erməniləri hansısa blokadaya almamasına şahidlik edir. Bunu Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin avtomobili ilə bağlı baş verən proseslər də təsdiq edir.
Qeyd edək ki, Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinə məxsus avtomobillərin müşayiəti ilə ermənilərin təcili tibbi yardım maşınının Laçın-Xankəndi yolundan hərəkət etməsi üçün şərait yaradılıb. Belə ki, qurum 1 nəfər xəstənin həkim və tibb bacısının müşayiəti ilə Xankəndidən Ermənistana aparılması üçün Azərbaycana tərəfinə müraciət edib. Müraciətə dərhal cavab verilib və keçid uğurla təşkil olunub. Beləliklə, blokada ilə bağlı dezinformasiyanın əksinə olaraq, Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin nəqliyyat vasitələri və erməni təcili yardım maşınları Laçın yolundan sərbəst keçib. Bu, dünyaya bir daha nümayiş etdirir ki, Xankəndiyə keçid Azərbaycan tərəfindən bağlanmayıb. Əsıində, burada mülki şəxslərin və nəqliyyat vasitələrinin gediş-gəlişinə Rusiya sülhməramlı qüvvələri maneə yaradır. Bu arada bir məqamı da qeyd edək ki, Xankəndi yolunda keçirilən aksiyada sülhməramlıların mövqeyində dəyişikliklər müşahidə edilir: ilk gündən indiyə qədər etirazçılarla üzbəüz dayanan sülhməramlılar indi aksiyanın keçirildiyi ərazidən təxminən 30 metrə qədər uzaqlaşıb. Sülhməramlılar sözügedən ərazidə quraşdırdıqları barrikadanı da götürüblər. Bundan başqa, zirehli texnika olan BTR-i də ərazidən aparıblar. Eyni zamanda, “humanitar yardım” adı ilə Laçın dəhlizindən Xankəndiyə keçmək istəyən 5 yük maşını yoxlanmasına icazə verilmədiyindən geri qayıdıb. Belə bir addımı niyə atdıqları anlaşılmır. Amma istənilən halda Rusiya sülhməramlı qüvvələri baş verənlərə görə daha çox tənqid hədəfinə çevrilir. Hətta Ermənistanda da açıq etiraf edilir ki, baş verənlərə görə bütün məsuliyyət rusların üzərindədir. Erməni politoloq Robert Gevondyan qeyd edir ki, Laçında baş verənlər Rusiyanın Ermənistan siyasəti ilə bağlıdır. Onun sözlərinə görə, Rusiya Laçın dəhlizini bağlamaqla Ermənistandan nəsə istəyir: “Çox güman ki, bu proses Zəngəzur dəhlizi ilə bağlıdır. Ola bilsin, bu əməliyyat Rusiyanın Ermənistana təqdim etdiyi digər tələblərlə də əlaqəlidir”. Suveren Ermənistan Partiyasının sədri Davit Sanasaryan da açıq mətnlə vurğulayır ki, yolu Rusiya bağlayıb: “Yol hər iki tərəfdən rus əsgərlər tərəfindən bağlanıb. İlkin məqsəd, ən azından mənim üçün çox aydındır. Təzyiqlər nəticəsində Azərbaycan öz qələbəsini təsdiq edən sülh müqaviləsi, eləcə də onların dili ilə desək, Zəngəzur dəhlizi və revanşın olmayacağına müəyyən təminatlar alır. Rusiya qərbi şərqə, şimalı cənuba birləşdirən yol ayrıclarına nəzarət edir. Biz bir-birimizə daş atmaqla, qorxulu qərarlar verməklə və yalnız beynəlxalq ictimaiyyətin reaksiyasına arxalanaraq bu ssenariyə qarşı mübarizə apara bilmərik: bu, məğlubiyyətə aparan yoldur”. Digər erməni ekspert Tiqran Xzmalyan da yolu rusların bağladığını etiraf edir. Onun sözlərinə görə, Qarabağ separatçılarını azərbaycanlı fəallar deyil, Rusiya sülhməramlıları blokadada saxlayır: “Diqqətlə baxın, hansı ölkənin maşınları Laçın yolunu bağlayıb? Mən çox təəssüf edirəm ki, Artak Beqlaryan bunu görmür, görsəydi, yəqin ki, hansı ölkənin səfirliyində oturmalı olduğunu anlayardı”. Xatırladaq ki, Qarabağ separatçısı, qondarma rejimin “dövlət nazirinin müşaviri” Artak Beqlaryan İrəvanda BMT nümayəndəliyinin qarşısında qeyri-müəyyən müddətə oturaq piketə başlayıb.
Türkiyə Azərbaycan Dostluq Dərnəkləri Federasiyasının sədr müavini Sərdar Ünsal baş verənlər fonunda vurğulayır ki, indi ermənilərin, eləcə də rusların baş verənlərdən müvafiq nəticə çıxarması olduqca mühümdür: “Baş verənlərdən dərs almaq, nəticə çıxarmaq ağıl və dərrakəyə bağlıdır. İşğalçı Ermənistanın bütün təbəqələri anlamalıdırlar ki, türk xalqları üçün bütöv Vətən anlayışı, ana torpağın bir qarışı hər zaman eyni anlam daşıyıb. Azərbaycan nəinki qiymətli yataqlarını, bir ovuc torpağını da işğalçıya, talançıya güzəştə getmək niyyətində deyil. Üzümü talançılara tutub deyirəm: həqiqəti dərk edin! 1990-cı illər bir daha geri qayıtmayacaq. Bu gerçəyi bölgədəki Rusiya sülhməramlılarına komandanlıq edənlər də baş düşməlidir. Sülhməramlı qüvvə heç kəsin, xüsusilə də işğalçı və talançının tərəfini tuta bilməz. Əks halda, bunun özü də talançının cinayətinə şərik olmaq deməkdir”. Elə erməni ekspert Vigen Akopyan da qeyd edir ki, Qarabağda qalan ermənilərin Azərbaycanla danışıqlar aparması artıq daha məqsədəuyğun olardı: “Ermənistan uzun müddətdir ki, Qarabağın təhlükəsizliyinin təminatçısı deyil. Bu, rəsmi səviyyədə deyilib. Biz bunu yüksək vəzifəli məmurlardan eşidirik və onlar bu barədə daim parlamentdə, parlament fraksiyasının deputatlarının ağzından danışırlar. Bu səbəbdən Ermənistanın Qarabağın təhlükəsizliyinin təminatçısı olmasını əhəmiyyətsiz hesab edirəm. Ən yaxşı halda deyə bilərik ki, Ermənistan Qarabağın bəzi sosial-iqtisadi problemlərinin həllini dəstəkləməkdə davam edir. Bu halda Qarabağda qalan ermənilərin Azərbaycanla danışıqlara başlaması daha mqəsədəuyğun olardı”.
Samirə SƏFƏROVA
