Məlum olduğu kimi, bu günlərdə Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın və Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun geniş tərkibdə görüşü keçirilib. Görüşdə tərəflər arasında bir sıra mühüm əhəmiyyətə malik iqtisadi məsələlər müzakirə edilib.
3 ölkə prezidentinin geniş tərkibdə görüşündə Prezident İlham Əliyev bəyan etdi ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun ötürücülük qabiliyyətinin artırılması ilə bağlı əlavə olaraq bu layihəyə 100 milyon dollardan çox sərmayə qoyulacaq: “2017-ci ildə əziz qardaşım Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə bərabər Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun açılışını etdik. Bu layihəyə əlavə 100 milyon dollardan çox sərmayə qoyulacaq və onun ötürücülük qabiliyyəti hazırkı 1 milyondan 5 milyon tona çatdırılacaq”.
Bu, əslində Ermənistan və İrana dolayı mesajdır ki, Zəngəzur dəhlizinə sona qədər razılıq verməsəniz alternativ variant var. Yəni Azərbaycan itirən tərəf olmayacaq.
“Görsək ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun 5 milyon ton yükdaşıma qabiliyyəti də yetərli deyil, o zaman...”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı alim, professor Əli Əlirzayevin fikrincə, Prezidentin verdiyi mesaj reallığı əks etdirir: “Məsələ ondadır ki, ərazilərimiz işğal altında olanda, Zəngəzur dəhlizi gündəmdə olmayanda Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu ərsəyə gətirildi. Azərbaycan bu məqsədlə qonşu Gürcüstana 200 milyon dollardan çox güzəştli kredit verdi. Yəni onsuz da bunun vasitəsilə yüklər daşınırdı. Belə olan halda Ermənistan Zəngəzur dəhlizinə razılıq verməsə, İran Araz üzərindən körpü salınıb dəmir yolunun Naxçıvana çəkilməsinə razılaşmasa, o zaman Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun ötürücülük qabiliyyəti artırılacaq. Buna həm Azərbaycanın, həm də Türkiyənin imkanı var. Sözügedən məqsədlə dəmir yolunun infrastrukturuna vəsait qoyulmalıdır. Stansiyaların ötürmə qabiliyyəti genişləndirilməlidir, vaqonların sayı artırılmalıdır. Orada olan logistika mərkəzləri genişlənməlidir. Hərəkət xəttləri arasında intensivlik artmalıdır. Bütün bunlardan sonra Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunda yükdaşımanın həcmi artacaqdır. Çindən başlayaraq Mərkəzi Asiya ölkələrindən Azərbaycan üzərindən yüklərin daşınması artacaq. Nəticədə Ermənistanın pozucu planları bir səmərə verməyəcək. Ölkəmizin tranzit əhəmiyyəti azalmayacaq, əksinə daha da artacaq. Bütün bunlar həm də o deməkdir ki, Avropadan Çinə və digər Asiya ölkələrinə yükdaşımalar artar. Görsək ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun 5 milyon ton yükdaşıma qabiliyyəti də yetərli deyil, o zaman bunun həcmini daha da artıracağıq. Yüklərin həcminin artması təbii bir prosesdir və ona görə də biz bütün variantlara hazır olmalıyıq. Nə qədər yaxşı hazır olsaq, bu bir o qədər Azərbaycanın tranzit ölkə olaraq əhəmiyyətini artıracaq. Nəticədə bundan itirən tərəf Ermənistan olacaq. Necə ki, zamanında ərazilərimizi işğaldan azad etmədiyi üçün neft və qaz kəmərləri bu ölkədən yan keçdi. Bu dəfə də alternativ variantlar sayəsində itirən tərəf olacaq. Bu baxımdan hesab edirəm ki, Prezident İlham Əliyevin irəli sürdüyü təklif tamamilə əsaslıdır. Bununla belə, perspektivi olan bir təklifdir. Onu da qeyd edim ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun ötürücülük qabiliyyətinin artırılması ilə bağlı görülən işlər yeni iş yerlərinin yaranmasına təkan verəcək”.
Bir sözlə, professor bu yöndə görüləcək işləri perspektivli hesab edir.
Vidadi ORDAHALLI
