“…Qondarma bir “quruluşun” əski parçasının onun hasarından asılmasının qarşısını almalıdır”
Ermənistan növbəti dəfə beynəlxalq hüquqa, beynəlxalq konvensiyalara zidd addım atıb. BMT-nin Ermənistandakı ofisinin hasarında “Arsax Respublikasının” 22 metrlik “bayrağı” asılıb.
Müvafiq fotonu öz Telegram kanalında “Arsax”ın “dövlət nazirinin” “müşaviri” Artak Baqlaryan dərc edib. Hətta separatçı bir az irəliyə gedərək sərsəmləyib də: “Günlərin birində “Arsaxın bayrağı” (?) da təşkilatın tamhüquqlu üzvü kimi BMT-nin mənzil-qərargahı üzərində dalğalanacaq (???)”.
Əlbəttə, separatçıların bu məkrli niyyəti də gözlərində qalacaq. BMT Qarabağı Azərbaycanın suveren ərazisi kimi tanıyıb, qəbul edib və separatçıların qanunazidd davranışları onların özlərinin başına bəla olacaq.
Bu məsələ ətrafında “SƏS” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyevlə söhbət etdik.
- Ermənistan bilə-bilə ki, atdığı bu addım separatizmdir, amma bunu edib: separatçıların əski parçasını İrəvanda BMT-nin ofisinin qarşısına asıb. Bu qanunazidd addıma BMT-nin təmsilçiləri niyə yol verib?
- Bu fakt bir daha göstərir ki, Ermənistanda hansı yönlü hakimiyyətin olmasına baxmayaraq, bu ölkədə qonşularının ərazilərinə iddia etmək marağı daim mövcuddur. Yəni təkcə Azərbaycan deyil, eləcə də digər qonşularının - misal üçün, Gürcüstanın, Türkiyənin, hətta İranın belə ərazilərinə tamah salmaq ənənəsi artıq Ermənistanın ənənəvi siyasətinə çevrilib. Bu gün Türkiyənin Ağrı dağının Ermənistan Respublikasının rəsmi gerbində yer alması da buna bir sübutdur. Bu baxımdan, BMT-nin İrəvandakı ofisinin qarşısında separatçı-cinayətkar rejimin “bayrağının” asılması artıq bizlərdə təəccüb doğurmur, əksinə, ironik münasibət oyadır ki, bu adamlar hətta başları daşdan-daşa dəydikdən sonra belə özlərində ağıllanmaq gücünü tapa bilmirlər. Və nə qədər belə davam edərlərsə, bir o qədər də siyasi mancanaqda daha çox sıxılacaqlar. Hətta Ermənistanın özünün mövcudluğu məsələsi böyük sual altında qala bilər.
-Sizcə, BMT niyə bu məsələyə münasibət bildirmir?
- Hesab edirəm ki, artıq BMT-nin İrəvandakı ofisinin rəhbərliyi də həmin məsələyə açıq münasibətini bildirməli, heç bir ölkə və beynəlxalq hüquq tərəfindən tanınmayan qondarma bir “quruluşun” əski parçasının onun hasarından asılmasının qarşısını almalıdır. Yəni bu faktın özü də ciddi beynəlxalq qanun pozuntusudur. Görünür, bununla bağlı müvafiq tədbirlərin görülməsi, BMT-nin rəhbərliyinə etirazın edilməsi zərurəti yaranmağa başlayır.
- Bəhruz müəllim, bu təşkilat hansı mülahizə ilə münasibət bildirməlidir?
- Ümumi baxışdan yanaşsaq belə qənaətə gələ bilərik ki, Ermənistanda fəaliyyət göstərən BMT-nin baş ofisinin divarında qondarma rejim “bayrağının” asılmasının qarşısının alınması üçün diplomatik resurs prosedurlarından istifadə etmək lazımdır. Hər halda, bunun daha müfəssəl qaydalarını diplomatik qaynaqlar daha yaxşı bilir. Ona görə də rəsmi qaydada müraciət edilməli və rəsmi cavab alınmalıdır. Düşünürəm ki, həmin qanunsuzluğa qarşı ciddi ölçülər götürüləcək.
- Belə bir qanunsuz aksiyanın keçirilməsi BMT-nin dövlətlərin ərazi bütövlüyü prinsipinə nə qədər uyğun gəlir?
- Bildiyimiz kimi, BMT-nin nizamnaməsi dövlətlərin ərazi bütövlüklərinin tanınması və həmin prinsiplərin qorunması, müfadiəsi istiqamətində qurulub. Lakin bu mənada daha bir xatırlatmanı etmək istərdim. Torpaqlarımız Ermənistanın işğalı altında qaldığı zamanlarda BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası dörd qətnamə qəbul etmişdi və həmin qətnamələrdə xüsusilə vurğulanırdı ki, işğal altındakı ərazilərimiz qeyd-şərtsiz azad olunmalıdır. Lakin Ermənistan bu tələblərin heç birinə riayət etmədi, əksinə, 2020-ci ilin sentyabr ayının 27-nə qədər, yəni Vətən müharibəsinə qədər daha aqressiv bəyanatlar səsləndirildi.
- Nəzərə alsaq ki, BMT Qarabağı Azərbaycanın suveren ərazisi kimi tanıyıb, bu halda hansı addımlar atmalıdır?
- Bu mənada da xatırladım ki, məhz həmin dövrlərdə Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin təmsilçiləri tərəfindən “yeni müharibə - yeni ərazilər” təhdidləri də artmağa başlamışdı. Misal üçün, bu gün həbsdə olan Ermənistanın sabiq müdafiə naziri David Tonoyanın həmin ağılsız təhdid bəyanatları bu gün də internet resurslarında qalmaqdadır. Təbii ki, belə siyasi həyasızlıqlara qətiyyətli, sərt cavablar verilməli idi. Nəticədə Azərbaycanın şanlı Silahlı Qüvvələri müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevn rəhbərliyi altında düşmənə öz yerini göstərmiş oldu. Həmin vaxtlarda rüsvayçı məğlubiyyətə düçar olan Ermənistan dərhal BMT-yə və s. qurumlara müraciətlər etdi və s. Ancaq onun həmin müraciətlərinə heç bir dəstək göstərilmədi, çünki Azərbaycan daha əvvəldən qəbul edilmiş dörd qətnamənin şərtlərini özü icra etdi, torpaqlarını işğaldan qurtardı.
- Ermənistandakı revanşistlər və Qarabağ separatçıları elə sanırlar ki, bu qondarma əski parçası BMT-nin baş ofisinin qarşısında da dalğalanacaq, bu nə qədər ciddi iddiadır, yaxud bu qurum nəticə etibarı ilə hansı addımlara getməlidir?
- BMT hazırkı məqamda da özünün dəyişilməz prinsiplərinə sayğı göstərmək məqsədi ilə həmin prinsiplərin pozulmasına imkan verməməli, tanınmayan qondarma və cinayətkar rejimin “atrubutikasını” təşkilata məxsus ofisin hasarlarından rədd etməlidir. Ümumiyyətlə, bu qurumun rəhbər strukturları da Ermənistanın və separatçıların xam xəyallara dalmamaları üçün əməli fəaliyyət nümayiş etdirməlidirlər. Onlara anlatmalıdırlar ki, belə oyunbazlıqlar məhz Ermənistanın müqəddəratının ağır, çıxılmaz və acınacaqlı nəticələrə gəlib çıxmasına kifayət qədər çoxsaylı presedentlər yaradır.
İradə SARIYEVA
