Laçın yolunda ekoaktivistlərimizin davam etdirdiyi aksiya bir sıra böyük ölkələri məsələyə münasibət bildirməyə vadar edib. Həmişə olduğu kimi, yenə də ilk reaksiya artıq tarixə qovuşan ATƏT-in Minsk Qrupunun 3 sabiq həmsədrindən gəldi.
Bunlar 30 il Qarabağ məsələsini konservləşmiş vəziyyətdə saxlayan, problemin həlli istiqamətində bir addım da olsun irəli gedə bilməyən Fransa, Rusiya və ABŞ-dır. Hər üç ölkə Laçın yolundakı vəziyyətlə bağlı narazılğını bildirib. Maraqlıdır ki, hər üç ölkənin məsələyə münasibətində qərəz və bənzərlik hiss edilir. Gəlin, həmin müraciətlərə ayrı-ayrılıqda diqqət edək.
Rusiya Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin yaydığı məlumatda bildirilir ki, sülhməramlılarının Qarabağdakı komandanlığı Laçın dəhlizi ərazisində vəziyyətin sabitləşdirilməsi üzrə danışıqları davam etdirir:
"2022-ci il dekabrın 13-də Rusiya sülhməramlılarının komandanlığı 7 saylı müşahidə məntəqəsi ərazisində vəziyyətin sabitləşdirilməsi və Stepanakert-Qoris (Rusiya MN növbəti dəfə Azərbaycan toponimlərini təhrif edib, yenə də "Dağlıq Qarabağ”, "Stepanakert” yanlışlıqlarına bilərəkdən yer verib) avtomobil yolunun blokunun açılması üçün Azərbaycan və Ermənistan tərəfləri ilə danışıqlar prosesini davam etdirib”.
Fransa Xarici İşlər Nazirliyi isə Ermənistan və Qarabağı birləşdirən Laçın yoluna çıxışı bərpa etməyə çağırıb
XİN-dən bildirilib ki, yol boyu nəqliyyatın dayandırılması ciddi humanitar nəticələrə gətirib çıxarır.
ABŞ Dövlət Departamentinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Ned Prays keçirdiyi brifinqdə deyib ki, Laçın yolu ilə nəqliyyatın dayandırılmasının ağır humanitar nəticələri var və Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh prosesinə zərər vurur: “Biz aydın şəkildə bildirdik ki, Laçın dəhlizinin bağlanmasının sülh prosesini ləngidən ağır humanitar nəticələri var. Biz Azərbaycan hökumətini dəhliz boyunca sərbəst hərəkəti bərpa etməyə çağırırıq. Enerji infrastrukturunun dayandırılması ilə bağlı xəbərləri görürük. Bu, xüsusilə qış aylarında humanitar böhranı daha da gücləndirə bilər. Dağlıq Qarabağın mülki əhalisinə zərər vurmaq qəbuledilməzdir”.
ABŞ Dövlət Departamentinin təmsilçisi Ned Praysın bu açıqlaması ikili standart nümunəsidir, yalana və təhrif informasiyalara dayanır. Məlum olduğu kimi, Qarabağ və hazırda aksiyanın keçirildiyi ərazi Azərbaycanın ərazisidir. Orada erməni silahlı separatçıları illərdir gizləniblər. Azərbaycanın ərazisini 30 ilə yaxın müddətdə işqal altında saxlayıblar. Hazırda Azərbaycan öz ərazilərində öz suveren hüquqlarını bərpa etmək istiqamətində hərbi, siyasi, diplomatık, informativ planda mübarizə aparır. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq hüquqla təsbit olunmuş haqqıdır. Bu baxımdan, ABŞ Dövlət Departamenti təmsilçisinin bu açıqlaması sayıqlama sayıla bilər.
Eləcə də digər iki ölkənin mövqeyində açıq qərəz hiss edilir. Hər üç tərəf yolun bağlanmasına görə Azərbaycanı ittiham edir. Ancaq Azərbaycan rəsmən bəyan edib ki, Laçın yolunu bağlamayıb və yol Rusiyanın Qarabağda müvəqqəti yerləşdirilmiş hərbi kontingeti tərəfindən bağlanıb. Maraqlıdır ki, Azərbaycanın işqalına 30 il susan bu ölkələr indi bir ağızdan danışırlar.
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsinin rəisi Ayxan Hacızadə Fransanın Avropa və Xarici İşlər Nazirliyinin, ABŞ Dövlət Departamentinin və Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə mətbuat katiblərinin bəyanatlarına münasibət bildirərkən deyib ki, Azərbaycan yol bağlamır, əksinə,
bölgədə bütün nəqliyyat-kommunikasiya yollarının açılmasına daim maneçilik törədən Ermənistandan fərqli olaraq, Azərbaycan tərəfi öhdəliklərinə uyğun olaraq son iki il ərzində Laçın yolunu yenidən qurub və yolun məhz humanitar məqsədlər üçün istifadəsinə geniş şərait yaradıb.
Azərbaycan vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələrinin və ekologiya fəallarının Şuşa-Laçın yolunda son bir neçə gün ərzində həyata keçirdiyi etiraz aksiyası qeyd olunan qanunsuz fəaliyyətlərə Azərbaycan ictimaiyyətinin haqlı narazılığının nəticəsidir və vətəndaş cəmiyyətinin bu mövqeyinə hörmətlə yanaşılmalıdır. Bu etiraz aksiyasının məqsədi hər hansı bir yolun bağlanması deyil və yoldan mülki təyinatlı nəqliyyat vasitələri sərbəst şəkildə hər iki istiqamətdə hərəkət edə bilərlər.
Bölgədə humanitar vəziyyətə gəldikdə, bir daha bəyan edirik ki, Azərbaycan tərəfi ərazilərimizdə yaşayan erməni sakinlərin humanitar ehtiyaclarını qarşılamağa hazır olduğunu bəyan edib.
Hər üç ölkənin mövqeyində qərəz sezilsə də, onların dərəcəsində fərq nəzərə çarpır. Aksiya ilə üzbəüz duran Rusiya əsgərləri olsa da, onlar yolun bağlanmağı ilə bağlı məsələni çox da siyasiləşdirmir, bunu texniki amillərlə uzah edir. Yəni bir az insaflı danışır. Digər ikisi isə ənənəvi qərəz dozasını bir az da artırmış olublar.
Bütün bunlar bir daha sübut edir ki, hər üç ölkə qıraqda bir-biri ilə düşmən olsa da, Qarabağla bağlı məsələdə müştərək erməni sevgisi nümayiş etdirirlər. Çünki hər birinin öz marağı var və bunu ermənilərin əli ilə reallaşdırmağa çalışırlar. Rusiya bu üsulla Cənubi Qafqazda möhkəmlənməyə, Fransa və ABŞ isə onu sıxışdırıb çıxarmağa çalışır. Necə deyərlər, hodri meydan, cənablar. Lakin unutmayın ki, Azərbaycanın yolu haqq yoludur və bu yoldan onu yalançı bəyanatlar, saxta qətnamələrlə döndərmək cəhdləri istənilən halda fiaskoya məhkumdur.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
