Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Avropa İttifaqı Şərq Tərəfdaşlığı XİN başçılarının görüşündə deyib ki, müharibənin və işğalın dağıdıcı nəticələrinə və yaralarına baxmayaraq, Azərbaycan Ermənistana iki dövlətin sərhədləri çərçivəsində bir-birinin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması və hörmətinə əsaslanan sülh təklif edib.
O qeyd edib ki, cari il ərzində Aİ Şurasının Prezidenti Şarl Mişelin vasitəçiliyi münaqişədən sonrakı normallaşma prosesinə təkan verdi:
“Bu xüsusda, Brüsseldə keçirilən üçtərəfli görüşlər məhsuldar oldu. Azərbaycan bu formatı dəstəkləməyə davam edir və bundan sonra da bu istiqamətdə qarşılıqlı fəaliyyətə hazırdır.
Qərəzsizlik və bitərəflik, beynəlxalq hüquqa ciddi hörmət və tərəflərin razılığı hər hansı bir vasitəçilik və ya yardım təşəbbüsünün əsasını təşkil edir və bu prinsiplərə hər vəziyyətdə riayət olunmalıdır.
Avqustun 31-də keçirilmiş Brüssel görüşünün mühüm nəticələrindən biri olaraq imzalanacaq sülh müqaviləsinin mətni ilə bağlı ikitərəfli danışıqlar başladı. Noyabrın 7-də Vaşinqtonda Ermənistan xarici işlər naziri ilə görüşdən sonra Azərbaycan Ermənistana yenidən baxılmış təklifləri təqdim etdi. Danışıqların növbəti mərhələsinin yaxın həftələrdə baş tutacağı gözlənilir.
Bu xüsusda, Azərbaycanın yanaşması aydın və ardıcıl olmaqla yanaşı beynəlxalq hüquqa əsaslanır. İmzalanacaq sülh müqaviləsi Azərbaycan və Ermənistanın iki bərabər suveren dövlət kimi hüquqlarını təmin edəcək və dövlətlərarası münasibətlər ilə bağlı ümumi maraq və ya narahatlıq doğuran bütün məsələlərin həlli üçün zəmin yaradacaq.
İkitərəfli danışıqlarda dinamizmin artmasına baxmayaraq, əldə edilən irəliləyiş kifayət qədər məhdud olaraq qalır, çünki Ermənistan keçmiş imitasiya təcrübəsini davam edir. Ermənistan dövlətlərarası normallaşmanın hər üç əsas istiqaməti, yəni sülh müqaviləsinin imzalanması, sərhədlərin delimitasiyası və regional kommunikasiyaların açılması üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməməyə davam edir.
Ermənistan hələ də öz qanunsuz silahlı birləşmələrini Azərbaycan ərazilərindən tam çıxarmayıb. Eyni şəkildə, Ermənistan kommunikasiya əlaqələrinin bərpasını süni şəkildə gecikdirir, o cümlədən Azərbaycanla Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında maneəsiz əlaqənin təmin olunmasından imtina edir.
Bunun əvəzinə, sentyabrın ortalarında delimitasiya olunmamış dövlət sərhədi boyunca təxribatdan sonra Ermənistan normallaşma gündəliyini pozmaq üçün Azərbaycana qarşı qarayaxma kampaniyasına başladı.
Ermənistanın revanşist davranışının təşviqində müəyyən üçüncü tərəflərin rolu da ciddi narahatlıq doğurur, çünki bu, Ermənistanı hərbi təxribatları və döyüş ritorikasını gücləndirməyə sövq edir”.
Əslində, Ceyhun Bayramov bu açıqlaması ilə sülh sazişinin layihəsi ilə bağlı edilən yalan manipulyasiyalara son qoymuş oldu. Çünki Ermənistan rəsmiləri deyirdi ki, güya onlar bizə sülh sazişinin layihısini təqdim ediblər və bizdən cavab gözləyirlər. Ancaq indi məlum olur ku, layihə ilə bağlı son variantı biz onlara təqdim etmişik. Yəni onlar bizdən deyil, biz onlardan cavab gözləyirik.
Politoloq Rəşad Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bütün mövzularda olduğu kimi, ermənilər bu məsələdə də çığallıq edirlər: “Bir növ söz oyunu ilə məşğuldurlar. Məqsədləri tam aydındır. Prosesi yubadıb, sülh sazişini imzalamaqdan yayınmağı hədəfləyirlər. Ermənistan belə təəssürat yaratmağa çalışır ki, güya bu prosesdə şərtləri məhz o diqtə edir. Müharibınin qalibi biziksə, şərtləri də biz diqtə etməliyik. Məlumat üçün qeyd edək ki, bu ilin martında Azərbaycan münaqişənin nizamlanması üzrə beş prinsip irəli sürüb. Rəsmi İrəvan cavab verib ki, Qarabağın statusunun müəyyən edilməsi məsələsini əlavə etmək şərtilə onları qəbul edir. Bakı bunu rədd edərək bildirib ki, statusu müzakirə etməyəcək, ancaq Qarabağ ermənilərinin hüquq və təhlükəsizliyinə zəmanət verir. Bu günlərdə Moskvada mətbuat konfransında Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov Bakının Qarabağın erməni əhalisinin hüquq və təhlükəsizliyinə zəmanət verdiyini bəyan etməklə, faktiki olaraq, Bakının bu mövqeyini dəstəkləyib. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, Ermənistan rəsmiləri prosesi uzatmaq üçün hər dəfə bir bəhanə uydururlar. Ermənistan tərəfi Azərbaycanın təkliflərini aldığını təsdiqləsə də, onlara konkret cavab verməyib. Hətta bunu belə təqdim etməyə çalışırlar ki, güya biz onların təklifinə cavab vermirik. Sülh sazişinin layihəsi ilə bağlı ortada bir neçə layihənin olduğu bildirilir. Ancaq əminəm ki, Azərbaycan prinsipial olaraq, irəli sürdüyü 5 şərtdən kənara çıxmayacaq. İstənilən halda, sülh sazişinin ilin sonuna qədər imzalanacağına dair olan ümidlər puça çıxdı. Artıq ilin sonuna sayılı günlər qalırsa, deməli, proses növbəti ilə qaldı. Bütün bu yubanmalar Ermənistanın sabotajı üzündən baş verib”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
