Ermənistanın daim böyük güclərin əlində bir vasitə olması bu ölkənin özündə də getdikcə açıq etiraf edilir. O da qeyd edilir ki, Ermənistan bu dəfə də Fransanın, ABŞ-ın oyuncağına çevrilib.
Məsələ ilə bağlı “armenianreport” portalı yazır ki, Ermənistan həqiqətən çox acınacaqlı durumdadır: “Zaman bütün mövcud suallara cavab verir. Mifləri ləğv edir, müəyyən proqnozların yanlışlığını sübut edir. İndi baş verən budur. Qumarbazların və onların qurbanlarının dediyi kimi əllərinizə baxın. Belə ki, bu günlərdə ABŞ dövlət katibi Entoni Blinkenin Nikol Paşinyanla telefon danışığı olub. Və bununla bağlı rəsmi məlumatlardan nə məlumdur? ABŞ dövlət katibinin bir sıra digər protokol dili ilə yanaşı, Paşinyanı konkret nəticələrə nail olmaq üçün sülh prosesinin asanlaşdırılması istiqamətində irəliləyişi davam etdirməyə çağırması da məlumdur. Bu da faktdır. Blinkenin Paşinyanla kifayət qədər sərt tonda danışması ilə bağlı məlumatlar da yayılır. Bu məlumatı yayanlar müəyyən diplomatik mənbəyə istinad edirlər. Eyni zamanda, hakimiyyətin özü də cəmiyyətin bu məlumatlara inanması üçün hər şeyi edir. Məlumatlarda Rusiyanın münasibətlərin normallaşdırılması ilə bağlı təkliflərinə dair Ermənistanın siyasi sferasında səslənən mesajlardan Amerika tərəfinin ciddi narahat olması da yer alır. Və sonra hər kəs ölkəmizin xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanın Frankofoniya Nazirlər Konfransının 43-cü sessiyasındakı çıxışını eşidir. “Ermənistan münaqişə ilə bağlı bütün məsələlərin, o cümlədən Qarabağ əhalisinin hüquq və təhlükəsizliyinin təmin edilməsinin sülh yolu ilə həllinə sadiq qalır və buna nail olmaq üçün çalışan beynəlxalq tərəfdaşlara təşəkkürünü bildirir”. Məhz buna Azərbaycan rəhbərliyi açıq şəkildə qarşı çıxır. Bəli, Bakı Qarabağ əhalisinin hüquqlarını və təhlükəsizliyini özü təmin edəcəyini bildirir. Hətta Fransa Senatının məlum qətnamə qəbul etməsindən sonra belə. Və burada xatırladırıq ki, Ararat Mirzoyanın danışdığı eyni düsturlar Azərbaycanla Ermənistan arasında münaqişənin həllinin rus dilindəki variantında da var. Vaşinqton versiyasında belə bir şey yoxdur. Eyni zamanda, ABŞ dövlət katibinin Avropa və Avrasiya məsələləri üzrə köməkçisi Karen Donfrid ABŞ Konqresi Senatının Xarici Əlaqələr Komitəsində keçirilən dinləmələrdə açıq-aşkar və çox izahedici bəyanatla çıxış edib. “Azadlığa Dəstək Aktı”nın 907-ci maddəsi ilə bağlı senatorların suallarını cavablandırarkən o, Azərbaycana yardımın ABŞ-ın milli təhlükəsizlik maraqlarına uyğun olduğunu deyib. Bəli, onun sözlərinə görə, ABŞ administrasiyası hesab edir ki, Azərbaycandan enerji ehtiyatlarının Avropa ölkələrinə ixracı onların Rusiya tədarükündən asılılığını azaltmağa kömək edəcək. Belə bir vaxtda həm də Azərbaycanın yaxın vaxtlarda İsraildə səfirliyini açacağı xəbəri yayılıb. İsrailin bütün hərbi və siyasi rəhbərliyi Azərbaycanı tərənnüm etməyə başlayıb. Təbii ki, həm Amerika İsrail İctimai Əlaqələr Komitəsi, həm də Amerika Yəhudi Komitəsi coşqulu bəyanatlar verdi. Onların hamısı hadisənin “tarixi əhəmiyyəti” olduğunu iddia edir. Və hamı başa düşür ki, Azərbaycan İrana qarşıdır. Bakıda artıq açıq şəkildə Türkiyə-İsrail-Azərbaycan müəyyən üçbucağını bəyan edirlər. Və çox şokedicidir ki, ABŞ-da bütün bunları dəstəkləyirlər. Entoni Blinkenin yəhudi olduğunu qeyd etməyə dəyərmi? ABŞ-da yəhudi lobbisinin son dərəcə güclü olduğunu qeyd etməyə dəyərmi? Yox. Amma təbii ki, ABŞ-ın Ermənistana münasibətinin dəyişməsinin səbəbini vurğulamağa dəyər. Burada, gördüyümüz kimi, məsələ təkcə Rusiya faktorunda deyil. ABŞ Ermənistanı əlində oyuncağa çevirir”.
Erməni politoloq Stepan Danielyan da bunlarla razılaşır. “Dünyada baş verən proseslərin Ermənistana təsiri” mövzusunda keçirilən müzakirə zamanı ABŞ dövlət katibinin Avropa və Avrasiya məsələləri üzrə köməkçisi Karen Donfridin “Azərbaycana göstərilən yardım ABŞ-ın milli təhlükəsizliyinin maraqlarına cavab verir” açıqlamasına münasibət bildirərkən o qeyd edib: “Ermənistanın mövcudluğu ABŞ-ın bu regiondakı siyasətinə ziddir”. O əlavə edib ki, Ermənistanın İranla sərhədinin Rusiya sərhədçiləri tərəfindən qorunması ölkə üçün təhlükəyə çevrilib: “İrəvanın İranla yaxşı münasibətləri var və ərazi də Rusiya sərhədçiləri tərəfindən qorunur. Bu baxımdan, dövlət katibinin köməkçisinin sözlərindən belə çıxır ki, Ermənistanın mövcudluğu ABŞ-ın bu regiondakı siyasətinə ziddir”. Müzakirələr zamanı politoloq Arqişti Kirviryan bildirib: “Adi gözlə görmək olar ki, son hadisələr nəticəsində Rusiya özünü elə bir vəziyyətə salıb ki, yeni yollara, xüsusən də bu bölgədən keçməklə Hindistana ehtiyacı var. Rusiyanın İrandan keçməklə Hindistana iki yolu var. Biri Ermənistan, digəri Azərbaycan vasitəsilə. ABŞ açıq deyir ki, bu mesajlara icazə verməyəcəklər, ona görə də Azərbaycanı dəstəkləyirlər. İran ətrafında dairə daralır, bu, yeni hadisələrə gətirib çıxaracaq”. O bildirir ki, Fransanın da erməniləri oynatmaqla bağlı kifayət qədər zəngin təcrübəsi var. Onun sözlərinə görə, Fransa Senatın qərarını Azərbaycanla ticarət obyektinə çevirəcək: “Üstəlik, Senatın qərarı tövsiyə xarakteri daşıyır”. Analitikin fikrincə, Fransa həqiqətən də Ermənistana kömək etmək istəsəydi, 44 günlük müharibə zamanı Ermənistanı silah, sursat və kəşfiyyatla təmin edə bilərdi: “Məndə olan məlumata görə, Azərbaycan fransızların yaratdığı peyk sistemlərindən kifayət qədər çox kəşfiyyat məlumatları alır. Əgər Fransa hazırda Ukraynaya verilən silahların 10 faizini Ermənistana versəydi, bu, hətta hüquqi qüvvəsi belə olmayan bəyanatlardan 100 dəfə təsirli olardı. Siyasətdə belə bəyanatlar qarşı tərəfə ünvanlanmış ticarət təklifidir. Fransanın çox təsirli silah növləri var ki, Ermənistan onlardan bir patron belə almayıb”.
Tahir TAĞIYEV
