ABŞ Dövlət katibinin Qafqazda danışıqlar üzrə xüsusi nümayəndəsi Filip Rikerin bəyanatı Vətən müharibəsindən sonra 2 il davam etmiş gərgin bir mübahisəyə son qoydu. Daha doğrusu, Azərbaycan Prezidentinin Minsk Qrupu və onun həmsədrlər formatı ilə bağlı strategiyasının qlobal miqyasda qəti qələbə çaldığını təsdiqlədi...
Bunu “Bakı-Xəbər” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Aydın Quliyev öz Facebook səhifəsində yazıb.
A.Quliyev daha sonra yazır:
“Müharibədən sonra İlham Əliyev birmənalı bəyan etdi ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi həll olundu, MQ və onun həmsədrlər formatının bu yöndə görəcəyi iş qalmadı, həmsədrlər formatı öz missiyasında dəyişiklik edərək regionda xalqların sülhə hazırlanmasına, Ermənistanda revanşistlərin siyasi yüksəlişinin qarşısının alınmasına töhfə verə və ərazilərin bərpasında iştirak edə bilər. Əslində Azərbaycan Prezidenti bununla köhnə missiyasını yarıtmaz şəkildə "yerinə yetirmiş" həmsədrlər formatına yeni missiya götürərək regionumuzda öz siyasi varlığını sürdürmək şansı verdi. Təəssüf... MQ nə yarıtmaz qoyduğu köhnə missiyadan rəsmi imtina etdi, nə də yeni missiya götürdü... Yəni özünü inkar etdi...
O zaman bir çoxları İlham Əliyevin "Minsk Qrupu bitdi" prinsipi ilə razılaşmaq istəmədi. ABŞ, Fransa, Avropa Birliyi, hətta Rusiya bunu birmənalı qəbul etməyərək müxtəlif manevrlərə əl atdılar. Fransanın və ABŞ rəsmilərinin son vaxtlara qədər "Münaqişə MQ formatında sülh yolu ilə həll edilməlidir" deməsinin canlı şahidləriyik. Hətta bu ilin fevralında Moskvada Putinlə Paşinyanın qəbul etdikləri birgə bəyanatda "Minsk Qrupunun potensialından istifadə oluna bilər" kimi cümlənin olduğunu da xatırlayırıq.
Göründüyü kimi, Prezident Əliyevin həmsədrlər formatını arxivə göndərmək strategiyası çox böyük maneələrdən keçdi və sonda dünyanın bütün əlaqəli güc mərkəzləri Əliyevin strategiyası ilə razılaşdılar ki, həmsədrlər formatı həqiqətən bitib. Kimsə hesab edə bilər ki, MQ həmsədrlər formatını bitirən Ukrayna müharibəsi oldu. Belə ki, müharibə fonunda iyul ayında ABŞ və Fransa rəsmi bəyanat verərək həmsədrlər formatında Rusiya ilə əməkdaşlıqdan imtina etdilər. Lavrovun və Zaxarovanın buna reaksiyalarını da yəqin xatırlayırsız. Ancaq dəqiq təhlillər həmsədrlər formatının Ukrayna müharibəsi ilə deyil, məhz Əliyevin mühakiməsi ilə səhnəni tərk etdiyini sübut edir... Düşmənlərə çevrilmiş ABŞ, Fransa və Rusiya məgər bu gün Suriyada, Livanda birlikdə, yanaşı deyillərmi? Həmin ölkələrdə "sakit səngər qarşıdurması" vəziyyətində deyillərmi? Eynilə bu kombinasiyanı keçmiş DQ coğrafiyasında davam etdirə bilməzdilərmi?.. Bu arqumentlər sübut edir ki, həmsədrlər formatı Ukrayna müharibəsi yox, Əliyevin prinsipial inkarı ilə mənasızlaşdı və “öldü”...
İndi F.Rikerin bu reallığı təsdiqləyən etirafına baxaq. "Minsk Qrupu mexanizmi daha işləmir, konsensusa gələrək Minsk Qrupunu tarixə buraxmalıyıq”.
Riker hətta ABŞ-ın həmsədrlər formatına alternativ mexanizm tapdığını da deyib - sülh normallaşması üzrə Azərbaycan və Ermənistanla ayrılıqda ikitərəfli dialoq.
MQ həmsədrlər formatına ABŞ-ın qoyduğu bu son nöqtə İlham Əliyevin "həmsədrlər strategiyasının" dünya diplomatiyası boyunca qəti qələbə çaldığının təsdiqidir, əslində...
Tahir TAĞIYEV
