Qarabağda qalan ermənilərin gələcəyini müəyyən edən yeganə tərəfin Azərbaycan olacağını Prezident İlham Əliyev Avropa İttifaqının Şərq Tərəfdaşlığı üzrə xüsusi elçisi Dirk Şuebelin rəhbərlik etdiyi, Avropa İttifaqının və bir sıra üzv ölkələrin Şərq Tərəfdaşlığı üzrə məsul şəxslərinin daxil olduğu nümayəndə heyətini qəbul edərkən bir daha diqqətə çatdırdı.
Dövlət başçısı bildirdi ki, Ermənistan rəhbərliyinin bu məsələyə hansısa aidiyyəti yoxdur və onlar Qarabağda ermənilərin hüquqları və təhlükəsizliyi barədə söhbət aparmaq istəyirlərsə, bu alınmayacaq: “Biz bu haqda Qarabağda yaşayan ermənilərlə danışmağa hazırıq, amma Moskvanın göndərdiyi, ciblərində rus xalqından oğurladığı milyardlarla pula sahib Vardanyan kimi insanlarla yox. O, Moskvadan oraya çox aydın gündəliklə göndərilib. Biz Qarabağda yaşayan və orada yaşamaq istəyən insanlarla söhbətə hazırıq. Biz buna hazırıq. Yeri gəlmişkən, bu proses başlayıb. Əgər elə indicə qeyd etdiyim bəzi ölkələrdən, yəni kənardan müdaxilə olmasa və həmin prosesi dayandırmaq cəhdləri edilməsə, onda hesab edirəm ki, proses daha dinamik gedə bilərdi. Lakin bunun Paşinyana və onun hökumətinə heç aidiyyəti yoxdur”.
Azərbaycan rəhbərinin bu açıqlaması artıq Qarabağda separatçı rejimin, o cümlədən də yeni təyin olunmuş “dövlət naziri” Ruben Vardanyanın kürkünə birə salıb. Özünü danışıqlarda Qarabağın elçisi kimi gördüyünü deyən Vardanyan Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlərədair mövqeyini açıqlayıb: “Mən bir neçə dəfə qeyd etmişəm ki, Qarabağda ermənilərin maraqlarından başqa kiminsə maraqlarını təmsil etməyimlə bağlı ittihamlardan qaçmaq üçün Rusiya vətəndaşlığından imtina etmişəm. Düşünürəm ki, cənab Əliyevin danışıqlarda elçi – ‘Qarabağda yaşayır və orada yaşamaq istəyir’ kriteriyasına tam uyğun gəlirəm”. Vardanyan sərsəmləyərək danışıqlarda Qarabağın bu prosesdə subyekt olmalı olduğunu, Fransanın da Rusiya və ABŞ-la birlikdə beynəlxalq vasitəçilər sırasında olmasını vacib saydığını qeyd edib. Amma elə Ermənistanda etiraf edirlər ki, Vardanyan çox yanılır. Məsələ ilə bağlı “armenianreport” portalı yazır ki, ermənilər Vardanyana Ermənistanın və Qarabağdakı ermənilərin xeyrinə etdiklərinə görə dərindən minnətdardır: “Lakin onun ermənilərin hamısını savadsız, sadəlövh axmaqlar kimi qəbul etməsi tamamilə qəbuledilməzdir. Və buna əmin olmaq üçün Bakının xəbər saytlarına daxil olmaq, Azərbaycan prezidentinin Avropa İttifaqının Şərq Tərəfdaşlığı üzrə xüsusi elçisi Dirk Şuebelin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edərkən dediklərini oxumaq kifayətdir. Orada Ruben Vardanyana nikbin bəyanatlar verməyə əsas verə biləcək heç nə yoxdur. Qonşu dövlətin başçısı vurğulayıb ki, Qarabağda yaşayan ermənilərlə danışmağa hazırdırlar, amma Moskvanın göndərdiyi Vardanyan kimi cibində rus xalqından oğurlanmış milyardlarla pul olan adamlarla deyil. İlham Əliyevin Dirk Şuebelin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə danışıqlarda “Artsax” sözü ümumiyyətlə yox idi, bu sözsüzdür, çünki söhbət Azərbaycan prezidentindən gedir. Əliyev Vardanyanı kim hesab etdiyini açıq şəkildə göstərdi. Ruben Karlenoviçin hamımıza məlum keçmişini nəzərə alsaq, burada mübahisə etmək çətindir. Bəli, o, Rusiya vətəndaşlığından imtina etdi, lakin o, Rusiya ilə, Kremllə sıx bağlı adam olub və olacaq.
O da aydındır ki, Əliyevin dedikləri ümumiyyətlə Vardanyana deyil, Putinə ünvanlanıb. Və Əliyev məqsədinə çatdı. Rusiya prezidenti Azərbaycan dövlət başçısına zəng edib. Rəsmi açıqlamaya görə, telefon danışığı zamanı dövlət başçıları ticarət-iqtisadi və enerji sektorlarında əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə ediblər. Amma aydındır ki, dövlət başçıları Avropa İttifaqından olan nümayəndə heyəti ilə görüş zamanı Əliyevin dediklərini müzakirə ediblər. Putin həmkarlarına nadir hallarda zəng edir. Yalnız ekstremal hallarda. Üstəlik, Rusiya ilə Azərbaycan arasında ticarət-iqtisadi və energetika sahələrində əməkdaşlığa aid və vacib olan hər şeyi elə həmin vaxt Bakıda olan Rusiya Federasiyasının Baş naziri Mixail Mişustin söyləyə bilərdi. Belə ki, Bakıda 11-ci Azərbaycan-Rusiya Regionlararası Forumu keçirilib. Deməli, Əliyev-Putin söhbətində başqa məqamlar da müzakirə edilib. Azərbaycan heç bir şəkildə Qarabağın tanınması məsələsini ehtiva etməyən öz gündəmini irəlilədir. Axı Əliyev bunu bir qədər əvvəl, Putinlə Soçidə görüşündə də demişdi. O, münaqişənin həll olunduğunu hesab edir. Onun üçün Qarabağ münaqişəsi yoxdur, Qarabağ xalqı yoxdur. O deyir ki, erməni millətindən olan Azərbaycan vətəndaşları var. Vardanyan isə, təbii ki, bunu yaxşı bilir. Onu da bilir ki, Əliyev artıq müvafiq sərəncam imzalayıb, ona əsasən “Qarabağ iqtisadi zonası” yaradılıb. Tərkibinə Xankəndi də daxildir. Nəhayət, Vardanyan da Rusiyanın sülhməramlıları ilə bağlı Azərbaycanın mövqeyini bilir. Bakı onların bölgədə qalma müddətinin uzadılmayacağında israr edir. Və məhz 2025-ci ildə, yəni Rusiya sülhməramlıları gedən zaman Azərbaycan hökuməti Ağdamdan Xankəndiyə qaz kəməri çəkməyi və onun üzərində qaz nəzarət məntəqələri qurmağı planlaşdırır. Çətin ki, kiminsə, hətta daha çox Ruben Vardanyanın Azərbaycanın bu planlarının mənasını başa düşməyə ehtiyacı olsun. Azərbaycan Xankəndini öz nəzarətlərinə qaytara biləcəyinə əmindir. Amma Vardanyan özünü elə göstərir ki, guya hər şey nəzarətdədir. Razılaşın ki, öz siyasi yolunuzu belə açıq-aşkar manipulyasiya ilə başlamaq tamamilə yanlışdır”.
Ramil QULİYEV
