ABŞ Dövlət Departamentinin Qafqaz üzrə baş məsləhətçisi Filip Riker rəsmən bəyan etdi ki, ATƏT-in Minsk Qrupu işləmir və konsensus yolu ilə bu mandata son qoyulmalıdır.
Onun sözlərinə görə, Minsk Qrupu artıq fəaliyyət göstərmir və Vaşinqton Azərbaycan və Ermənistan arasında tənzimləmə ilə yalnız Bakı və İrəvanla birbaşa əlaqələrlə məşğul olur: “Artıq ATƏT-in Minsk Qrupu mexanizmi işləmir və Vaşinqton Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh yolu ilə nizamlanmanı təmin etmək üçün yalnız Bakı və İrəvanla birbaşa qarşılıqlı əlaqə prosesində çalışır. Mənə elə gəlir ki, o, konsensus yolu ilə bu mandata son qoya biləcəyimiz həddə çatıb. Buna baxmayaraq, mandatın özü kifayət qədər faydalıdır. Hərçənd, Minsk Qrupunun həmsədrləri arasında qarşılıqlı fəaliyyət prosesi artıq fəaliyyət göstərmir. Biz (ABŞ administrasiyasının vəzifəli şəxsləri) tərəflərlə onların sülh prosesində birbaşa iştirak edirik. Mən fransalı həmkarım, hazırda regiona dərin müdaxilə edən Avropa İttifaqı ilə, başqa tərəflərlə, elə həmin ATƏT-lə çox sıx əlaqə saxlayıram. Amma Azərbaycan sadəcə olaraq bildirib ki, Minsk Qrupu ilə işləməyəcək”.
O da məlumdur ki, İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Prezident İlham Əliyev bəyan etdi ki, Qarabağ məsələsi həll olunub və bu səbəbdən Minsk Qrupuna ehtiyac yoxdur. İlk vaxtlar həmsədr ölkələr bunu qəbul etmək istəməsələr də, zamanla bu reallığı dərk etdilər. ABŞ rəsmisinin məlum açıqlaması da bunun göstəricisidir.
“MQ-nin ləğvi istiqamətində ABŞ-ın Azərbaycanın gündəliyini qəbul etməsi Vaşinqtonun maraqlarına cavab verir”
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin fikrincə, F.Rikerin Minsk Qrupunun fəaliyyətinə xitam verilməsi ilə bağlı fikri ABŞ-ın sülh danışıqlarında Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləməsi ilə bağlıdır: “ABŞ-ın Azərbaycanla Ermənistan arasında gedən danışıqlara töhfə verməsi göz önündədir. ABŞ-ın Dövlət katibi Entoni Blinkenin noyabrın 16-da Azərbaycan prezidentinə və Ermənistanın baş nazirinə telefon zəngləri, xüsusilə Nikol Paşinyan qarşısında qoyduğu tələblər göstərir ki, Vaşinqton Cənubi Qafqazda sülhün əldə edilməsinə çalışır. ABŞ-ın bu yöndə Ermənistandan tələbləri var. Hesab edirəm ki, ATƏT-in Minsk Qrupunun ləğvi istiqamətində ABŞ-ın Azərbycanın gündəliyini qəbul etməsi Vaşinqtonun maraqlarına cavab verir. Çünki ABŞ Cənubi Qafqazda Rusiyanın mövqelərinin zəiflədilməsi üçün bunu rəhbər tutur. “Valday” diskussiya klubunda Putinin Ermənistanı ciddi şəkildə dəstəkləməsi və Qarabağ məsələsini gündəmdə saxlaması ABŞ-ın maraqlarına cavab vermir. Ona görə də ABŞ Azərbaycanın maraqlarını üstün tutan prosesə başlayıb. Hətta Vaşinqtonun Ermənistana təzyiq edəcəyi də istisna olunmur. ATƏT-in Minsk Qrupunun mandatı qalsa da, bu format çərçivəsində danışıqlar mümkün deyil. Çünki bu formatı həm Azərbaycan qəbul etmir, həm də Minsk Qrupunun həmsədr ölkələri arasında ciddi ziddiyyətlər var. Vaşinqton, həmçinin, Parisin mövqeyini də qəbul etmir. Digər tərəfdən, Cənubi Qafqazda da ABŞ Fransanın üstünlüyünü qəbul etməyəcək. Bu strategiyada biz dünyanın super dövlətinin Azərbaycanın yanında olduğunu və Ermənistanı sülh müqaviləsi bağlamağa təhrik etdiyni görürük. Düşünürəm ki, ABŞ-ın vasitəçilik gündəliyi Brüssel formatı çərçivəsindədir. Amerika, Qarabağ daxil olmaqla, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunmasında və sülh müqaviləsinin imzalanmasında israrlı görünür. Filip Rikerin bu kontekstdə açıqlaması Azərbaycanın maraqlarına cavab verir”.
Politoloq onu da əlavə etdi ki, yaxın perspektivdə biz ABŞ-ın Ermənistana təzyiq siyasətini görəcəyik.
Vidadi ORDAHALLI
