Məlum olduğu kimi, Fransa Senatı Azərbaycana qarşı sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı qətnamə qəbul edib. Sənəddə Azərbaycandan qaz və neft tədarükünə embarqonun tətbiqi imkanlarına baxılması təklif edilir. Qətnamə layihəsində Fransa hökumətinə “Dağlıq Qarabağda humanitar büro açmaq”, qondarma “Dağlıq Qarabağ Respublikası”nın müstəqilliyinin tanınması və s. yer alır.
Fransanın belə addım atacağı gözlənilən idi. Ona görə də buna cavab olaraq Azərbaycan parlamentinin Əlcəzair və Ruandada törədilən qətliamları soyqırım kimi tanımasına ehtiyac var. 1830-cu ildə Əlcəzairi işğal edən Fransa 1962-ci ilə qədər davam edən 132 illik işğal zamanı əksəriyyəti müsəlman olan 1.5 milyon əlcəzairlini qətliam edib. Ümumilikdə 10 milyon əlcəzairli Fransanın soyqırımına məruz qalıb. Fransızlar 1830-cu ildə Əlcəzairi işğal zamanı bəzi müsəlman qəbiristanlıqlarını qazaraq oradakı ölülərin sümüklərini çıxarıb və maltalı tacirlərə satıblar. Fransızlar Əlcəzairi işğal zamanı verdikləri itkilərə qarşılıq olaraq ölkədəki məscidlərin çoxunu katolik kilsəsinə çeviriblər.
O baxımdan Əlcəzair və Ruandadakı qətliamların Azərbaycan parlamenti tərəfindən soyqırım kimi tanınması və müzakirəyə çıxarılmasına necə baxılır? Ola bilərmi ki, ölkədəki partiyalardan biri belə bir qətnamə layihəsi ilə Milli Məclisin qarşısında çıxış etsin? Yəni təşəbbüslə çıxış etsin ki, belə bir mövzuda parlament qətnamə qəbul etsin.
Ceyhun Məmmədov: “Parlamentdə Fransanın Əlcəzairdə və Ruandada törətdiyi qətliamlar soyqırım kimi müzakirə oluna bilər”
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Ceyhun Məmmədov parlamentdə belə bir qətnamənin qəbulunu istisna etmədi: “Məsələ ondadır ki, Fransa bütün qırmızı xətləri keçib. Fransa Senatının Azərbaycanla bağlı qəbul etdiyi qətnamə beynəlxalq hüququn pozulmasıdır. Fransa bütün beynəlxalq hüquq normalarına hörmətsizlik edərək belə bir addımı atdı. Tarixə nəzər salsaq görərik ki, dünyada ən çox soyqırım törədən elə Fransanın özüdür. Artıq Fransanın törətdiyi soyqrımlarla bağlı məsələ parlamentin müzakirəsindədir. Bununla bağlı təkliflər var. Cənab Prezident İlham Əliyev bugünlərdə Fransada səfərdə oldu. Səfər zamanı Fransanın törətdiyi soyqırım aktı ifşa olundu. Hesab edirəm ki, parlamentdə Fransanın Əlcəzairdə və Ruandada törətdiyi qətliamlar söyqırım kimi müzakirə oluna bilər. Madam ki, Fransa Senatı belə bir bədnam qərar qəbul edib, Azərbaycan parlamenti də Əlcəzair soyqırımı ilə bağlı qətnamə qəbul edə bilər”.
Arzuxan Əlizadə: “Partiya olaraq belə bir təşəbbüslə çıxış etmək mümkündür”
AMİP sədri Arzuxan Əlizadə də partiya olaraq parlament qarşısında belə bir təşəbbüslə çıxış etməyi prinsipcə mümkün hesab edir: “Niyə də olmasın? Çünki Fransa bütün beynəlxalq hüquq normalarına, necə deyərlər, tüpürür. Senatın məlum qərarı bir daha bunu göstərdi. Ona görə də biz Əlcəzair və Ruandada Fransa tərəfindən törədilən qətliamların parlament tərəfindən soyqırım kimi tanınmasının tərəfdarıyıq. Partiya olaraq belə bir təşəbbüslə çıxış etmək mümkündür. Ancaq müşahidələr göstərir ki, artıq Milli Məclisdə bununla bağlı təkliflər səslənir. Bu isə ondan xəbər verir ki, sözügedən məsələ gündəmdədir”.
Vidadi ORDAHALLI
