Məlum olduğu kimi, bu dəfə Səmərqənddə keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin dövlət və hökumət başçılarının zirvə toplantısında Türk İnvestisiya Fondunun yaradılması ilə bağlı xüsusi qərar imzalanıb. Nizamnamə kapitalı 500 milyon dollar olan Fond üzv ölkələrdə investisiya layihələri həyata keçirməlidir. Təşkilatın keçmiş baş katibi Bağdad Amreyev Fondun rəhbəri təyin edilib.
Fond əsasən kiçik və orta biznesi (KOB) Fondun vəsaitləri və digər səlahiyyətli maliyyə institutları vasitəsilə maliyyələşdirməklə dəstəkləyəcək. Təşkilatın bəyanatında bildirilir: “Türk İnvestisiya Fondu türk dövlətləri tərəfindən yaradılan ilk və əsas ortaq maliyyə qurumu olacaq və təşkilata üzv olan Türk dövlətlərinin iqtisadi potensialını onlar arasında ticari-iqtisadi əməkdaşlığı gücləndirmək və birgə layihələr həyata keçirmək üçün səfərbər etmək məqsədi daşıyır”.
Bundan əvvəlki Səmərqənd görüşündə Prezident İlham Əliyev belə bir fikir irəli sürdü ki, türk dövlətlərini işğaldan azad edilən ərazilərdə bərpa işlərində iştirak etməyə çağırıram. Görünür ki, yaradılmış Fond İlham Əliyevin çağırışına dərhal verilmiş reaksiyadır.
Maraqlıdır, Türk İnvestisiya Fondunun yaradılmasını TDT-nin o çağırışına cavab kimi qiymətləndirmək, TDT-də İlham Əliyevin çağərışına əməli bir reaksiya kimi dəyərləndirmək olarmı? Çünki həmin o İnvestisiya Fondunun əsas fəaliyyətlərindən biri, yəqin ki, Qarabağda işğaldan azad olunan ərazilərə investisiya qoymaq olacaq.
“Türk İnvestisiya Fondu azad edilən ərazilərin bərpasına təkan verəcək”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazov bunu istisna etmədi: “Bir sıra amillər türkdilli dövlətlərin azad olunmuş ərazilərdə fəal investisiya siyasəti aparacağından xəbər verir. Başlıca amil odur ki, Prezident İlham Əliyev türkdilli ölkələr arasında böyük nüfuza malikdir. Ölkə başçısının təklifləri ilə hesablaşır, buna diqqətlə yanaşırlar. Vətən müharibəsin qələbədən sonra Orta Asiyadakı türk dövlətlərinin Azərbaycana münasibəti keyfiyyətcə yeni müstəviyə keçib. Artıq iki ildir ki, qələbə zəfəri ilə bağlı Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan dövlət səviyyəsində təbriklər ünvanlayır, Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərqərar etməsi ilə əlaqədar konkret mövqe sərgiləyirlər. Bu, yüksək münasibətin göstəricisidir. Bunun nəticəsidir ki, Özbəkistanla Qazaxıstan Qarabağda öz vəsaiti hesabına məktəb tikintisi həyata keçirir. Türkdilli dövlətlərdən Türkiyə, Qazaxıstan və Türkmənistan azad olunmuş rayonlara daha çox sərmayə qoymaq potensialına malikdir. Türkiyə şirkətləri işğaldan azad olunmuş rayonlarda infrastrukturun qurulmasında hələlik əsasən podratçı olaraq daha aktiv iştirak edirlər. O cümlədən, bir sıra qızıl yataqlarının işlənməsinə sərmayə qoyurlar. İstisna deyil ki, infrastruktur qurulandan sonra türk şirkətlərinin sərmayə qoyuluşu daha da artacaq. Bu zaman nəinki Türkiyənin, Orta Asiyanın türkdilli ölkələrinin də sərmayə qoyuluşları artacaq. Bu da bərpa prosesini sürətləndirəcək. Türk İnvestisiya Fondu azad edilən ərazilərin bərpasına təkan verəcək. Bu baxımdan gözləntilər böyükdür”.
Vidadi ORDAHALLI
