Prezident İlham Əliyev noyabrın 11-də Səmərqənddə Türk Dövlətləri Təşkilatının IX Zirvə Görüşündə çıxışı zamanı bildirdi ki, türk dünyası təkcə müstəqil türk dövlətlərindən ibarət deyil, onun coğrafi sərhədləri daha genişdir:
“Hesab edirəm ki, TDT üzvləri olan ölkələrdən kənarda yaşayan soydaşlarımızın hüquqlarının, təhlükəsizliyinin, milli kimliyinin qorunması, onların assimilyasiyaya uğramaması kimi məsələləri artıq təşkilat çərçivəsində daim əsasda diqqətdə saxlamağın vaxtı gəlib çatıb. Türk dünyasında gənc nəslin yaşadıqları ölkələrdə, məktəblərdə öz ana dilində təhsil almaq imkanı olmalıdır. Əfsuslar olsun ki, Azərbaycan dövlətinin hüdudlarından kənarda yaşayan 40 milyon azərbaycanlının əksəriyyəti bu imkanlardan məhrumdur”.
Təbiidir ki, Prezidentin bu çıxışındakı məqamları daha çox İrandakı soydaşlarımıza aid edə bilərik. Oradakı soydaşlarımızla bağlı bu neqativ təzahürlərin qarşısını almaq üçün nə etməliyik?
Cümhuriyyət Xalq Partiyasının sədri Bədrəddin Quliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Prezident bu məsələdə bütün dünyada olan türk toplumlarının hüquqlarının qorunmasını əsas gətirib: “Söhbət müstəqil dövlətləri olmayan türk toplumlarından gedir. Ölkə başçısı çıxışında soydaşlarımızın assimilyasiya oluna bilməsi ilə bağlı da həyəcan təbili çalır. Hesab edirəm ki, burada ən çox pay bizim Cənubi Azərbaycanda yaşayan soydaşlarımıza düşür. Çünki onlar yaşadıqları İran adlanan ölkədə milli çoxluq olsalar da, hüquqları tapdanır. Öz dillərində yazıb-oxuya bilmirlər. Türk toplumları Rusiyada da kifayət qədərdi. Hər iki imperiya süqut dönəmini yaşayır. Belə tarixi mərhələdə həmin xalqların milli özünüdərki prosesi daha da sürətlənir. Gürcüstanın özündə də soydaşlarımızın problemi var. Getdikcə onları məktəblərdə sıxışdırırlar, ana dilində təhsil almalarını əngəlləyirlər. İraqda türkmənlər əziyyət çəkir. Oradakı türkmənlərin yaşadığı ərazidə vali kürddür. Burbaşa kürdləşmə siyasəti həyata keçirilir. Çində uyğurlara qarşı əsl repressiya siyasəti aparılır. Çox sevindirici haldır ki, bizim Prezident bu cür qlobal problemi ən yüksək kürsüdən dilə gətirir. İranın özündə milli kimliyi unutdurmaq üçün dini kimlik altında assimilyasiya prosesini həyata keçirirlər. Tarixi Azərbaycan torpaqları olan Ermənistanda bir nəfər də olsun soydaşımız qalmayıb. Prezident bu çıxışı ilə parçalanmış millətin bütövləşməsi ilə bağlı strategiyanın əsasını qoymuş oldu. Bununla da sübut olundu ki, TDT yalnız mədəni, iqtisadi prosesləri deyil, həm də dərin siyasi hədəfləri özündə cəm edir. Bundan sonra türk millətlərinin olduğu bütün çoğrafiyalarda onların haqqı qorunacaq. Mən Prezidentin bu cəsarətli mövqeyini dəstəkləyirəm”.
Partiya sədrinin sözlərinə görə, ölkədə olan siyasi partiyalar, QHT-lər, media subyektləri bu prosesə bacardığı dəstəyi verməlidir: “Bu olduqca zəhmət və əzmkarlıq tələb edən prosesdir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
