Rusiya ilə münasibətlərini pisləşdirən Ermənistan bu gün Belarusla da əlaqələrinə getdikcə daha böyük zərbələr vurmaqdadır. Bu hal oktyabrın 28-də baş tutan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) Kollektiv Təhlükəsizlik Şurasının növbədənkənar sessiyasından sonra özünü daha qabarıq büruzə verir.
Qeyd edək ki, həmin tədbirdə baş nazir Nikol Paşinyanın pafoslu çıxış edərək Azərbaycana qarşı çoxsaylı əsasız ittihamlar səsləndirmişdi. Bu çıxışdan sonra Ermənistan baş naziri digər iştirakçılardan dəstək gözlədiyi halda sərt məzəmmət eşitdi. Onun çıxışından sonra söz alan Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenko erməni həmkarına açıq-aşkar dedi ki, Azərbaycan bəlkə də Ermənistan üçün düşmən hesab edilir, lakin KTMT-nin digər üzvləri üçün Azərbaycan nəinki düşmən, heç əleyhdar da deyil, Ermənistan kimi Azərbaycan da bu ölkələrin hamısı üçün doğmadır: “Məgər Azərbaycan burada olan dövlət və dövlət başçılarına hansısa düşmən və ya rəqibdir? Yox. Rusiya prezidenti Putinin dediyini təsdiq edirəm ki, həm Ermənistan, həm də Azərbaycan bizim doğma dövlətlərimizdir. Vəziyyətin özəlliyi də budur. Biz bunu gözardı edə bilmərik. Ona görə də bir tərəfdə KTMT-də “Bizimləsiniz, ya yox?” sualını qaldırmaq, digər tərəfdə isə Azərbaycanı qoymaq olmaz”. Belarus lideri KTMT üzvlərinə “öz mövqelərini müəyyənləşdirməyi” təklif edən Nikol Paşinyanı da tənqid edib: “Siz bizim qarşımızda iki məsələni qoymusunuz. Oxuyuram, birincisi: Hadisənin qiymətləndirilməsi və KTMT-nin mövqeyi. Siz tələb edirsiniz ki, biz öz mövqeyimizi müəyyənləşdirək. Necə yəni, siz məgər bizim mövqeyimizi bilmirsiniz? Biz istəyirik ki, iki qonşu ölkə arasında konflikt sülh yolu ilə nizamlansın. İkinci məsələ: “Ermənistanın ərazi bütövlüyünü bərpa etmək üçün mənə yol xəritəsi verin”. Hansı yol xəritəsi? Mən dərhal sizə cavab verirəm: İlham Əliyevlə oturun, lazım gəlsə, Rusiya prezidentindən xahiş edin, qərar qəbul edin. Bu gün qərar verməsəniz, daha pis olacaq, siz bunu bilirsiniz. Bizə konflikt lazım deyil! Budur, sizin qoyduğunuz iki məsələ çox qəribədir, Nikol Vovayeviç...”. Beləliklə, Paşinyan ona rəğbət və dəstək bildirən sözlər eşidəcəyini gözlədiyi halda belə bir məsləhət dinləməli oldu ki, vaxt itirmədən Azərbaycan ilə danışıqlar masası arxasında əyləşmək və mövcud problemləri həll etmək lazımdır. Lukaşenkonun bu çıxışını Ermənistana ünvanlanmış məzəmmət kimi qiymətləndirmək olar. Dəstək almaq ümidində olan Paşinyan öz ünvanına sərt tənqid, Azərbaycanın dəstəklənməsini eşitdi. Azərbaycan bu epizodda da qalib çıxdı. Bundan sonra Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi Aleksandr Lukaşenkonun Ermənistanın təhlükəsizliyinin təmin edilməsində KTMT-nin rolu ilə bağlı bəyanatlarını şərh edib. Qurum Belarus liderinin rezonans doğuran bəyanatlarını qeyri-müttəfiqlik və reallıqdan uzaq hesab edib.Rəsmi İrəvan hesab edir ki, bu bəyanatlar Lukaşenkonun özünün imzaladığı öhdəliklərini sual altına qoyur.
Ermənistanın növbəti sərsəmləməsinə Belarusun cavabı gecikməyib. Belarus Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmisi Anatoli Qlaz Ermənistan XİN-in bəyanatını şərh edərkən bildirib ki, ölkəsi faktiki olaraq müttəfiqlik öhdəliklərinə sadiqliyini təsdiqləyir. Minsk həmişə ardıcıl olaraq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllinin tərəfdarı olub: “Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi çox orijinal mövqe tutub. Belarus bütün tarixi boyu müttəfiqlik öhdəliklərinə sadiqliyini sözdə deyil, əməldə təsdiqləyib. Bu çətin anda belə. Bu aşkar faktı şübhə altına almaq qeyri-peşəkarlıqdır. Dürüstlük bizim xarici siyasətimizin xüsusiyyətlərindən biridir. Ona görə də gələcəkdə tərəfdaşlarımız və müttəfiqlərimiz bizə arxayın ola bilərlər. Əgər başqa ölkələr də eyni cür davransaydı, o zaman bir çox problemlərdən qaçmaq olardı. Tamamilə aydındır ki, Belarus prezidentinin səsləndirdiyi yanaşmalar əbəs yerə deyil, əksinə, reallığa əsaslanır, anlaşılan və müttəfiq şəkildə dürüstcəsinədir. Məhz bu açıq şəkildə siyasi oyunlar və intriqalar olmadan insanların taleyindən, həyatından söhbət gedəndə məsələlər müzakirə olunmalıdır. Ermənistanın təcili iclas çağırması nəzərə alınaraq, onlayn rejimdə keçirilən sammitdə Nikol Paşinyan iştirak edib və həmkarlarına, dövlət başçılarına lazım olan bütün şərhləri verib. Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin bu gecikmiş dəyərləndirməsi nəyə görədir? Xatırladım ki, Belarus tərəfi ardıcıl olaraq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllinin tərəfdarı olub, bu məqsədlə həm çoxtərəfli, həm də ikitərəfli formatlarda bütün mövcud formatlarda mühüm səylər göstərib. Azərbaycanın və Ermənistanın keçmiş və indiki rəhbərləri Cənubi Qafqazın bütün xalqları üçün səmimi sülh və firavanlıq istəyinə, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşmasına şəxsi töhfəsinə görə Belarus dövlətinin başçısına minnətdardırlar. Ona görə də dostlarımıza və tərəfdaşlarımıza Belarus dövlət başçısının bu çətin, lakin tamamilə həll oluna bilən məsələ ilə bağlı çoxsaylı çıxışlarını diqqətlə izləməyi və yenidən oxumağı tövsiyə edirik”. Beləliklə, Belarus indiki mövqeyindən geri çəkilmək niyyətində olmadığını göstərir. Buna qarşı çıxmaqla Ermənistan Belarusla münasibətlərinə daha ciddi zərər vurur. İndiki halda bu, Ermənistanın KTMT daxilində mövqeyinin daha da zəifləməsi deməkdir.
Tahir TAĞIYEV
