Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan “Mülki müqavilə” partiyasının 6-cı qurultayında deyib ki, erməni cəmiyyətində belə bir rəy yaratmağa çalışırlar ki, guya Ermənistan üçün Rusiyanın təklifləri daha sərfəlidir, Qərbin təklifləri isə sərfəli deyil: “Güya Ermənistan hakimiyyəti Rusiyanın proqramını rədd edir və Qərbi qəbul edir.
Bağışlayın, ancaq bu iddianın reallıqla heç bir əlaqəsi yoxdur”.
O bildirib ki, iki anlayış var – Rusiya və Qərb, amma Ermənistan Rusiyanın təklifinə öz prinsipial razılığını 2021-ci ilin yanvarında verib:
“Bu sazişlərin əsas müddəası odur ki, Rusiya Ermənistan və “Dağlıq Qarabağın” qarantıdır.
Bu plan Ermənistana 2021-ci ilin avqustunda təqdim edilib və sentyabrda biz razılığımızı vermişik. Və əgər Rusiya vasitəçi kimi 15 bəndlik təklifləri əsasında sənəd təklif edərsə, biz imzalamağa hazırıq”.
15 bəndlik təklif və Rusiyanın qarantlığı barədə fikirlərin rəsmi səviyyədə səsləndirilməsi ilk dəfədir baş verir. Maraqlıdır, Rusiyanın 15 bəndlik təklif paketi özündə nəyi cəmləşdirə bilər və bu barədə niyə indiyə kimi söz açılmayıb?
Abutalıb Səmədov: “Bu o deməkdir ki, Rusiya öz vasitəçilik missiyasına zərbə vurur”
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyasının sədri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Rusiyanın sülh sazişi haqda təklifləri barədə ilkin məlumatlar son dərəcə azdır: “Bu təklifləri Rusiya prezidentinin nümayəndəsi Havayev son iki səfəri zamanı Azərbaycan rəhbərliyinə təqdim edib. Həmin təkliflər Azərbaycan tərəfdən razılıqla qarşılanmayıb. Maraqlı cəhətlərdən biri odur ki, Havayevin aprel səfərindən fərqli olaraq, iyul və avqustda Azərbaycana etdiyi səfər zamanı onu yalnız xarici işlər naziri qarşılayıb. Son səfərindən dərhal sonra ABŞ-ın Cənubi Qafqaz üzrə nümayəndəsi Bakıya gəldi və onu Prezident İlham Əliyev şəxsən qəbul etdi. İkinci məqam ondan ibarətdir ki, Valday Klubunun son iclasında Putin son dərəcə təxribatçı və yanlış bəyanatla çıxış etdi. Onun söylədiklərindın belə məlum oldu ki, Rusiya Qərbə nisbətdə Ermənistana daha əlverişli variant təklif edir. “Əgər Ermənistan Azərbaycanın Qarabağ üzərində suverenliyini qəbul edirsə, biz buna etiraz etmirik”, dedi. Belə çıxdı ki, Rusiya variantında Azərbaycanın Qarabağda tam suvernliyini təmin etməsi nəzərdə tutulmayıb. Putin Vaşinqton variantı barədə danışdı, ancaq öz təklifləri barədə nəsə demədi. Putunin çıxışı və Paşinyanın öz partiyası ilə görüşdə söylədiklərindən belə məlum oldu ki, Rusiya Ermənistanın və Qarabağdakı ermənilərin qarantı kimi çıxış etməyə hazırdır. Həlledici Soçi görüşü ərəfəsində vasitəçikiyə iddia edən bir dövlətin başçısı tərəflərdən birinin maraqlarına xidmət edən təklif irəli sürdüyünü deyirsə, bu, kifayət qədər müəmmalı məsələdir. Azərbaycan həmin təklifi qəbul etməyəcəksə, onda bu görüşün nəticə verməsi qeyri-mümkündür. Rusiyanın Azərbaycana təzyiq imkanları xeyli məhduddur. Ermənistana isə çoxdur. Hesab edirəm ki, Rusiyanın mövqeyini bütövlükdə aydınlaşdırmaq lazımdır. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Vaşinqton variantı da Azərbaycan üçün əlverişli olmaya bilər. Çox güman ki, hər ikisi bizim üçün qeyri- məqbuldur. Rusiya tərəfindən 1997-ci ilin iyunu və 1998-ci ilin noyabrında iki təklif verilmişdi. Azərbaycan həmin təklifləri rədd etdi. Ukraynada ağır vəziyyətə düşən Rusiyanın yalnız Ermənistanı qane edəcək sülh təklifi ilə çıxış etməsi kifayət qədər şübhəli və mübahisəlidir. Belə təkliflərin qəbul edilmə ehtimalı yoxdur. Bu o deməkdir ki, Rusiya öz vasitəçilik missiyasına zərbə vurur. Bu da son dərəcə ağılsız addımlardı. Gözləyək, görək bu gün Soçidə nələr baş verəcək? Bizi qarşıda ciddi diplomatik mübarizə gözləyir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
