“Rusiya SSRİ-nin və çar imperiyasının tarixi irsindən əl çəkməyəcək". Bunu Rusiya prezidenti Vladimir Putin “Valday” Beynəlxalq Diskussiya Klubunun plenar iclasında deyib.
“Siz heç nədən imtina edə bilməzsiniz: çar imperiyasında da, Sovet İttifaqının tarixində də kifayət qədər müsbət məqamlar var idi”, - deyə Rusiya prezidenti vurğulayıb.
O qeyd edib ki, hər iki dövrün öz çətinlikləri olub, lakin onlar müxtəlif yollarla aradan qaldırılıb.
Putin hansi irsi nəzərdə tutur?
“Nə çar Rusiyasının, nə də Sovet İttifaqının düzgün siyasi sistemi olub”
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor, siyasi şərhçi Məhərrəm Zülfüqarlı qeyd etdi ki, Rusiya prezidentinin elə əsas arzusu çar Rusiyası və SSRİ-ni bərpa etmək olub, çünki SSRİ də ad fərqi ilə çar Rusiyanın davamı olub. M.Zülfüqarlı hesab edir ki, Putin bundan əvvəl də bu mövzu üzrə açıqlamalar, bəyanatlar verib, amma bu bəyanatlar indiki kimi açıq şəkildə olmayıb. “Putinin get-gedə öz iç üzünü açması, məqsədini ifadə etməsi artıq bir sıra məsələlərə aydınlıq gətirir. Yəni əvvəllər bu, pərdəarxası fikirlərlə, eyhamlarla dilə gətirilsə də, SSRİ-nin bərpası planları örtülü şəkildə deyilsə də, indi aşkar şəkildə dilə gətirilir. Bu gün Putin açıq-aşkar deyir ki, mən çar Rusiyasının və Sovet İttifaqının varisi kimi onların bərpasına çalışacağam. XXI əsrdə bu fikri səsləndirmək bir siyasətçi üçün xoşagələn hal deyil. Hətta müsbət imic gətirməyən məsələdir. Bəs Putin niyə bunu deyir? Çünki onun artıq çıxış yolu yoxdur. O, səhv siyasəti ilə həm özünü, həm də xalqını böyük bir girdaba salıb. Ordan çıxmaq mümkün deyil. İndi isə rus xalqında olan əvvəlki dövrlərə məxsus vətənpərvərliyi süni yolla qızışdırmaqla özünü vətənpərvər kimi təqdim edir. Baxaq görək, çar Rusiyasının və Sovet İttifaqının siyasəti nə idi, bunlar barədə ruslar özləri nə deyir? Əvvəla, yeni nəsil rus tarixçiləri özləri Rusiya tarixinin ilk olaraq İvan Qroznı, ikinci dəfə isə Stalin tərəfindən saxtalaşdırıldığını iddia edirlər. Bu istiqamətdə kitablar yazırlar. Yəni bizim orta məktəblərdə oxuduğumuz kitablarda, SSRİ tarixi dərsliklərində təqdim edilən Rusiyanın əslində tarixi tamamilə başqa olub və bizə saxta tarix öyrədiblər. Bu başqa söhbətin mövzusudur. Baxaq, çar Rusiyasına, barbar, vəhşi Rusiyaya Birinci Pyotr mədəniyyət gətirdi. Bu isə XVIII əsrdə baş verdi. Yəni XVIII əsrə qədər çar Rusiyasının ətraf qonşulara həmişə təhlükə yaratdığını Rusiya tarixçiləri özləri yazıblar. Pyotru islahatçı bir siyasətçi kimi ortaya atıblar. Pyotr da neynədi? Gedib Avropada sənətkarlıq, müəyyən mədəniyyət öyrəndi, gəldi bunu Rusiyaya tətbiq etdi və Peterburq şəhərini saldı. Adını da "Avropaya pəncərə" qoydu. Amma şimal müharibəsində İsveçrə qalib gəlsə də, o vaxtdan indiyə qədər keçən müddəti müqayisə etsək, qalib ölkə olan Rusiyanın və məğlub ölkə olan İsveçin vətəndaşlarının yaşayış tərzi tamamilə fərqlidir. İsveç əhalisi bu gün görün necə yaşayır, ruslar necə yaşayır. Eləcə də İkinci Dünya müharibəsində qalib gələn SSRİ sonradan məğlub Almaniyadan müəyyən ərzaq aslılığına düşdü. Sözümün canı odur ki, nə çar Rusiyasının, nə də Sovet İttifaqının düzgün siyasi sistemi olub”.
M.Zülfüqarlı qeyd etdi ki, hər iki dövrdə insan haqları pozulub, qonşu dövlətlər təhdid olunub, bundan da ən çox əziyyət çəkən elə rus xalqı özü olub. Onun qeyd etdiyinə görə, Sovet İttifaqının, kommunist rejiminin, bolşeviklərin başçısı Lenin özü deyirdi ki, başqa bir xalqa zülm edən xalq özü azad ola bilməz, Lenin rus şovinizmini tənqid edirdi. “Sonra Lenin özü də rus şovinizminin təsiri altında cinayətlər etməyə başladı. Yəni öz xalqına normal həyat, qarın dolusu çörək, yaşayış verə bilməyən bir sistem başqa sistemə necə nümunə ola bilər? Bolşeviklər çar Rusiyasını “xalqlar həbsxanası” adlandırırdı, sonradan özləri yeni bir “xalqlar həbsxanası” yaratdılar, insanları “dəmir qəfəsə” saldılar, süni şəkildə özlərini təbliğ etməklə məşğul oldular. Lakin SSRİ-nin sonu çatanda insanlar gördülər ki, ən geridə qalan, ən pis yaşayan əhali elə Sovet xalqı olub. İndi Putin qürurla deyir ki, mən bu quruluşların varisiyəm və onları bərpa edəcəyəm. Soruşan yoxdur ki, sən hansı irsdən danışırsan və nəyi bərpa edəcəksən? Putin XXI əsrdə çar Rusiyası dövründəki “xalqlar həbsxanası”nı, yoxsa Sovet dövrünü, dəmir pərdə arxasında qalan bir sistemi bərpa edəcək? Bu sistemləri bərpa etməklə nəyə nail olacaq?”
M.Zülfüqarlı qeyd etdi ki, Sovet dövründə məhbusların sayı Roma imperiyasındakı qulların sayından çox olub. M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, Putinin bu açıqlaması onun sonunun göstəricisidir, bu onun son akkordlarıdır.
İradə SARIYEVA
