Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkiyə və Özbəkistanın daxil olduğu Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) üzvləri vahid latın əlifbasına keçidi müzakirə etmək qərarına gəliblər.
Məqsəd dil birliyinin tezləşdirilməsi və ümumi əlifbaya keçiddir. Yazının latın əlifbasına keçirilməsi üçün Türkiyənin Bursa şəhərində xüsusi komissiya yaradılacaq. Hər ölkədən iki üzvün qatılacağı komissiya artıq formalaşıb. İlk iclas Qırğızıstanda baş tutacaq. Bütün sadalanan ölkələrin alimləri öz ölkələrində baş verən tarixi dil prosesləri haqqında məlumat verəcəklər. Komissiyada hər ölkənin iki üzvü olacaq.
Vahid əlifbanın yaradılması üzrə Komissiyanın ilk iclası Qırğızıstanda keçiriləndən sonra tövsiyələri özündə əks etdirən hesabat tərtib olunacaq. Onun hazırlanması üçün dəqiq vaxt göstərilməyib. Türk Dövlətləri Təşkilatı 2009-cu ildə yaradılıb. Onun məqsədi türkdilli ölkələrin siyasət, iqtisadiyyat, elm, təhsil, nəqliyyat və turizm sahələrində qarşılıqlı əlaqələrini genişləndirməkdir.
Ümumilikdə, bunun perspektivini ekspertlər necə dəyərləndirir?
“Digər türk dövlətlərinin də buna normal yanaşacağını düşünürəm”
Məsələyə münasibət bildirən media eksperti Yadigar Məmmədli bu yöndə görüləcək işlərin müsbət nəticə verəcəyi qənaətindədir: “Türk dövlətləri arasında vahid əlifbanın yaradılması zəruridir. Sevindirici haldır ki, türkdilli dövlətlər bu istiqamətdə konkret addımlar atırlar. Artıq bu əməkdaşlığın təşkilat formasında olması yeni bir mərhələdir. O üzdən, bu mərhələdə mütləq vahid əlifba məsələsinə başlamaq lazımdır. Çünki bütün məsələlərin önündə vahid əlifba məsələsi gedir. Ümid edirəm ki, Qırğızıstan görüşü bu sahədə dönüş yaradacaq. Fikrimcə, Azərbaycan və Türkiyə türkcəsi üzərində əlifba yaradılacaq. Ona görə ki, burada latın əlifbası, işlənən əlifbadır. Türkiyə və Azərbaycanın işlətdiyi dil daha çox yayılıb. Digər türk dövlətlərinin də buna normal yanaşacağını düşünürəm. Ən qısa zamanda bunun başlaması arzuolunandır. Çünki dil elə bir canlı orqanizmdir ki, onu yaradandan sonra özü-özünə formalaşır. Yalnız ilkin olaraq ümumi prinsiplər qəbul olunmalıdır. Ən qısa zamanda yeni yaradılan vahid əlifba həyata vəsiqəsini qazanacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
