Orta Asiyanın iki ölkəsi - Qazaxıstan və Qırğızıstanda vəziyyət yenə qarışıb. Qazaxıstanda kütləvi mitinqlərə çağırışlar baş verir, Qırğızıstanda isə iğtişaş hazırlığı ittihamı ilə kütləvi həbslər həyata keçirilir.
Qazaxıstan baş prokurorunun müavini Jandos Umirəliyevin müraciətində deyilir ki, oktyabrın 24 və 25-də mitinqlərə çıxmaq üçün sosial şəbəkələrdə yerləşdirilmiş çağırışlar qanunsuzdur, çünki bu aksiyalar dövlət qurumları ilə razılaşdırılmayıb:
"Sosial şəbəkələrdə oktyabrın 24 və 25-də mərkəzi meydanlarda yerli icra orqanlarının razılaşdırdığı mitinqlərdə iştirak etmək üçün yalan mesajlar, təxribat xarakterli çağırışlar edilir. Bu məlumatlar həqiqətə uyğun deyil. Həmin yerlərdə mitinqlərin keçirilməsinə razılıq verilməyib”.
Baş Prokurorluq onu da qeyd edib ki, bu cür hərəkətlərin təşkili və onlarda iştirak qanunsuzdur, eləcə də b, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 488-ci maddəsi ilə 25 sutkayadək həbsə səbəb olur.
Bu arada, Qırğızıstandan da narahat xəbərlər gəlir. Belə ki, Qırğızıstan Daxili İşlər Nazirliyi kütləvi iğtişaşlar hazırlamaqda şübhəli bilinən on nəfərdən çox keçmiş yüksək vəzifəli dövlət qulluqçusunu saxlayıb. Saxlanılan şəxslərlə bağlı Qırğızıstan Cinayət Məcəlləsinin “Kütləvi iğtişaşlar təşkil etməyə hazırlıq” maddəsi ilə cinayət işi başlanıb.
Xüsusi istintaq hərəkətləri zamanı başlanmış cinayət işi çərçivəsində saxlanılan şəxslərin qanunsuz olaraq hakimiyyəti ələ keçirməklə kütləvi iğtişaşların təşkilində və hazırlanmasında iştirak etmələri barədə sübutlar əldə edilib.
Bəllidir ki, hər iki ölkə son vaxtlar türkdilli ölkələrin inteqrasiyası yolunda ciddi fəaliyyət göstərir. Sözügedən ölkələrdə baş verənləri türk inteqrasiyasına qarşı yönələn cəhdlər kimi qiymətləndirə bilərikmi?
Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası Mərkəzi Şurasının sədri, politoloq Rəşad Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, həm Qazaxıstan, həm də Qırğızıstanda baş verənlər narahatlıq doğurur: “ Belə hadisələrin məhz həmin coğrafiyada baş verməsi təsadüfi sayıla bilməz. Bundan bir qədər əvvəl Qazaxıstanda eyni hadisələrin baş verdiyinin şahidi olmuşduq. Gördük ki, adi bir sosial problem səbəbindən başlayan kütləvi etiraz aksiyaları daha böyük və kütləvi xarakter aldı. Bu, ayrı-ayrı ölkələrin müdaxiləsi nəticəsində mümkün olmuşdu. Bu ölkələrdəki hadisələrin kökündə nəyin dayanmasından asılı olmayaraq, bu etirazlardan öz məqsədləri üçün istifadə etməyə çalışan qüvvələr meydana çıxacaq. Biz bu məsələdə marağı olan ölkələrin sıralamasını Rusiya ilə məhdudlaşdıra bilmərik. Türkdilli ölkələrin inteqrasiyasının daha da aktivləşdiyi bir zamanda bunu həzm etməyən başqa dövətlər də mövcuddur. Təbiidir ki, türk dünyası üçün önəmli olan bu iki ölkədə baş verənlər təsadüf sayıla bilməz. Hələ ki, prosesin hardan idarə olunması ilə bağlı faktlar yoxdur. Gələcəkdə proseslər özünü çılpaqlığı ilə göstərə bilər. Türk Dövlətləri Təşkilatı təcili olaraq toplantı çağırıb, məsələləri birlikdə müzakirə etməlidir. Çünki bilməliyik ki, bu ölkələrin hansındasa baş verən neqativ hadisələr bütün proseslərə təsir edəcək. Kənar müdaxilələrin qarşısının alınması istiqamətində ciddi addımlar atılmalıdır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
