İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Bəyannaməsinə Ermənistanda Azərbaycan abidələrinin dağıdılması bəndi daxil edilib.
Belə ki, oktyabrın 22-də Türkiyənin İstanbul şəhərində İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının üzv dövlətlərinin informasiya nazirlərinin 12-ci iclası keçirilib. Trend-in məlumtına görə, tədbirdə 57 dövlətdən məsul nazirlər və səlahiyyətli nümayəndələrin iştirak etdiyi iclasda Azərbaycan da nümayəndə heyəti ilə təmsil olunub.
Yekunda bir neçə bəndlik sənəd qəbul edilib və sonuncu bənddə Ermənistan ərazisində tarixən Azərbaycan xalqına məxsus olmuş mədəni və dini abidələrin qəsdən dağıdılması və izinin itirilməsinə eyham vurulur.
Bilirik ki, Ermənistan tarixi Azərbaycan torpaqlarında böyük cinayətlər törədib. Qərbi Azərbaycanda abidələrimizin, qəbiristanlıqlarımızın sökülməsi, o cümlədən İrəvanda Təpəbaşı məhəlləsindəki irsimizin hücuma məruz qalması bəşəri irsə aid olacaq abidələrimizin məhv edilməsi prosesinin tərkib hissəsidir. Ermənilər azərbaycanlıların tarixi-etnik torpaqlarındakı izlərini silməklə yanaşı, onlara məxsus toponimlərə qarşı da soyqırımı həyata keçiriblər. Monoetnik dövlətin rəhbərliyi əvvəllər azərbaycanlıların məşkunlaşdığı 703 yaşayış məntəqəsinin adını dəyişdirərək erməniləşdirib.
Göründüyü kimi, artıq bu məsələ beynəlxalq sənədlərə daxil olur. Bir neçə gün əvvəl Ermənistandakı Azərbaycan abidələrinə qarşı Ermənistan hökumətinin törətdiyi cinayətlər, abidələrimizin dağıdılması, məhv edilməsi, tarixi irsmizin qəsdən silinməsi ilə bağlı məsələ BMT Baş Assambleyasının müfaviq sessiyasında səsləndi. İndi isə, qeyd ediliyi kimi, bu məsələ İƏT-ın İstanbul Bəyannaməsinə ayrıca bənd olaraq daxil edilib.
“Hesab edirəm ki, İƏT-in sənədində Ermənistanın bu şəkildə ifşa olunması başqa təşkilatlara da bir nümunədir”
AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, gec də olsa, Ermənistan ərazisində tarixən Azərbaycan xalqına məxsus olmuş mədəni və dini abidələrin qəsdən dağıdılması və izinin itirilməsi faktları beynəlxalq aləmə çıxarılır, mötəbər sənədlərə daxil edilir. “Doğrudan da bu çox yerində olan vacib bir məsələdir. Gec də olsa, bu məsələyə başlanılıb. Proses başlanılıbsa, buna “gec” demək də olmaz, əsas odur ki, işə başlanılıb. Bir neçə ay əvvəl rəsmən eşidəndə ki, UNESCO Azərbaycanın işğaldan azad edilən ərazilərinə və indiki Ermənistan (Qərbi Azərbaycan) ərazisinə missiya göndərəcək, ata-baba yurdlarımızda ermənilər tərəfindən vandalcasına dağıdılan on minlərlə abidəmizlə, tarixi-mədəni isrsimizlə əlaqədar araşdırma aparacaq, çox sevindik. Ermənistan Azərbaycan xalqına məxsus böyük bir tarixi, mədəni dini irsi dağıdıb. O vaxt çox sevindik ki, nəhayət, beynəlxalq təşkilatlardan biri bu məsələyə diqqət yetirir. Amma çox təəssüf ki, 2022-ci ilin fevralından bu yana UNESCO-nun sözügedən missiyası hələ gəlməyib. Təsəvvür edin ki, UNESCO və başqa beynəlxalq qurumlar yalnız ermənilərin uydurmalarına həssas yanaşır. O vaxt ermənilər yalandan iddia etdilər ki, guya Naxçıvanda ermənilərə aid “qədim” qəbristanlıq varmış, onu da azərbaycanlılar “dağıdıb”, beynəlxalq qurumlar tez-tələsik ona reaksiya verdilər. Ermənilərin yalandan uydurduğu digər məsələ də odur ki, guya müharibə dövründə bizim hərbçilər Şuşadakı “erməni kilsəsinin” damını zədələyiblər. Amma yalandır. Bunun yalan olmasına baxmayaraq, beynəlxalq qurumlar ona da diqqət ayırdılar. Ermənilər hər yerdə tez eşidilir”.
UNESCO-nun və başqa beynəlxalq qurumların Azərbaycana laqeyd yanaşmasından, ikili standartlarla baxmasından alimlərimizin çox narahat olduğunu deyən Q.Hacıyev hesab edir ki, Qərb təşkilatları ermənipərəstlikdən əl çəkməsələr də, müəyyən təşkilatlarda Azərbaycan həqiqətlərini anlayanlar var. “Görürsüz ki, İƏT-in İstanbul Bəyannaməsində Ermənistan ərazisində tarixən Azərbaycan xalqına məxsus olmuş mədəni və dini abidələrin qəsdən dağıdılması barədə bəndin yer alması çox mühüm bir məsələdir. Bu təşkilata üzv olan müsəlman dövlətləri açıq görürlər ki, Ermənistan Azərbaycanın tarixi, dini-mədəni irsinə qarşı hansı vandalizm aktları törədib, o abidələrin izini yer üzündən silib. Onu da deyim ki, o dövrdə Ermənistanın işğalçı dövlət olduğunu ilk olaraq İƏT qəbul etmişdi. O biri beynəlxalq təşkilatlar isə öz maraqlarını güdürdülər və erməni lobbisinin təsiri altında heç səslərini belə çıxarmadılar. Onlar indi də bu mövqedədir. Amma İƏT bu dəfə də öz mövqeyini bəyan etdi. Hesab edirəm ki, İƏT-in sənədində Ermənistanın bu şəkildə ifşa olunması başqa təşkilatlara da bir nümunədir. Başqa qurumlar da İƏT-dən nümunə götürüb Ermənistanın iç üzünü tanımalıdır”.
Q.Hacıyev vurğuladı ki, bir neçə gün əvvəl bu məsələnin BMT tribunasından səsləndirilməsi də maraqladlr. Q.Hacıyevin fikrincə, BMT özü bu məsələnin araşdırılması ilə bağlı öz təsisatı olan UNESCO-nu hərəkətə gətirməlidir ki, o bir araşdırma aparsın və BMT-də sənəd qəbul etsin. “Bu işə gecikmədən başlamaq lazımdır. Bu faktın İƏT-in Bəyannaməsinə salınması çox müsbətdir, eyni zamanda arzuedilən odur ki, UNESCO Ermənistana təcili olaraq missiya göndərməlidir, oradakı vəziyyəti görməlidir. İndi bir-iki abidə qalıb, Təpəbaşı məhəlləsi hələ tam dağıdılmayıb. UNESCO-nun missiyası indi getməlidir ora. Sonra gec olacaq. Çünki UNESCO-nun ləng tərpənməsi Ermənistana imkan verir ki, Təpəbaşını daha sürətlə dağıtsın. Bu ona vaxt qazandırır ki, bizim izimizi tamamilə silib bitirsinlər” - deyə Q.Hacıyev vurğuladı.
İradə SARIYEVA
