Ermənistan-Azərbaycan sərhədinə gələcək Avropa İttifaqının (Aİ) mülki missiyası ilə bağlı hadisələrin inkişafı getdikcə daha maraqlı xarakter alır. Əvvəla belə görünür ki, bu missiyanın sayı gözlənildiyindən xeyli çox olacaq. Halbuki, ilk əvvəl onların sayının 50 nəfər olması gözlənirdi.
Xatırladaq ki, bu barədə MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında çıxışı zamanı Prezident İlham Əliyev bir sıra mühüm açıqlamalr vermişdi: “Oktyabrın 6-da “Avropa siyasi birliyi”nin yeni platforması çərçivəsində Praqada Fransa prezidenti, Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti, Ermənistanın baş naziri və Azərbaycan prezidentinin iştirakı ilə dördtərəfli görüş təşkil olundu. Görüşdə bir neçə saat davam edən danışıqlar nəticəsində Ermənistan-Azərbaycan sərhədi yaxınlığında Ermənistan ərazisinə Avropa İttifaqının 40 nəfərdən ibarət mülki missiyasının göndərilməsi barədə qərar qəbul olundu. Sonradan bizə məlum oldu ki, onların sayı 50 nəfər olacaq. Onlar orada azı 2 ay olacaqlar. Bu missiyanın məqsədi, gördüyümüz kimi, tərəflərə sərhədlərin çəkilməsində, delimitasiya ilə bağlı məsələlərin müəyyənləşdirilməsində kömək göstərməkdir. Bu səbəbdən biz buna razılıq verdik. Bu missiyanı Azərbaycan tərəfinə göndərmək barədə də cəhdlər oldu, ancaq bizim tərəfimizdən bu cəhdlər qətiyyətlə rədd edildi. Buna görə də missiya Ermənistan ərazisində, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) məsuliyyət zonasında yerləşəcək”. Bu açıqlamadan göründüyü kimi, mülki missiya üzvlərinin sayı 50 nəfər olmalı idi. Amma indi bəlli olur ki, Avropa İttifaqının Ermənistan ərazisindəki mülki missiyasına ilkin olaraq 400-ə yaxın müşahidəçi cəlb ediləcək. Rusiyanın rəsmi TASS agentliyinin məlumatına əsasən, bu barədə Brüsseldə jurnalistlərə Aİ-nin yüksək vəzifəli nümayəndəsi danışıb. Onun sözlərinə görə, Aİ-nin 27 ölkəsinin xarici işlər nazirlərinin Lüksemburqda planlaşdırılan görüşündə Azərbaycan-Ermənistan sərhədindəki problemlərin həllinə yardım etmək üçün mülki missiya təsdiqlənəcək. Diplomatın sözlərinə görə, hələlik təfərrüatlar yoxdur: “Yalnız onu deyə bilərəm ki, birinci mərhələdə 400-ə yaxın müşahidəçi yerləşdiriləcək”. Bu sayda mülki missiya nümayəndəsinin regiona gəlişi burada Aİ-nin başqa planlarından xəbər verir. Təbii ki, Rusiya bundan narazı qalacaq. Məsələ ilə bağlı “regnum.ru” portalı “Rusiyanın Zaqafqaziyada gecikməməsi vacibdir” başlıqlı məqalədə yazır ki, Avropa Ermənistan-Azərbaycan sərhədində Aİ-nin mülki missiyasının başladığını elan edib. Missiya bu ay işə başlayacaq və mandat müddəti iki ay ilə məhdudlaşır. Eyni zamanda xüsusi vurğulanıb ki, Ermənistan mülki missiyanı dəstəkləməyə, Azərbaycan isə özünə aid olduğu qədər onunla əməkdaşlıq etməyə razılaşıb. Bu isə o deməkdir ki, son vaxtlar Ermənistan-Azərbaycan sərhədində baş verən toqquşmaları dayandırmaq Rusiyanın fəal iştirakı sayəsində mümkün olsa da, Moskvanın iştirakı olmadan belə bir qərar qəbul edilib. Bu mənada, Kremlin məsələyə praktiki müstəvidə də sərt reaksiya verəcəyi gözlənilir.
Məsələ ilə bağlı Ermənistanın Rusiyaya bağlı siyasi qüvvələri də rəsmi İrəvana xəbərdarlıq edirlər. Ermənistanın Respublikaçılar partiyasının Ali orqanının nümayəndəsi Eduard Şarmazanov qeyd edir ki, Nikol Paşinyan iqtidarının Qərbə güvənib Rusiyaya arxa çevirməsi axmaqlıqdır: “Düz 2 il əvvəl Nikol Paşinyanla müharibənin qızğın vaxtında tanış oldum. Dedi ki, vəziyyət pisdir. Dedim, müharibəni kim dayandıra bilər? Dedi ki, ABŞ-ın başı seçkilərə qarışıqdır, Fransanın nüfuzu Türkiyəyə təsir etmək üçün kifayət deyil, fikrimcə, Rusiya dayandıra bilər. Dedim get və müttəfiqimizdən müharibəni dayandırmasını xahiş et. Etmədi. Oktyabrın 19-da Putinin təklifinə qulaq asmadı və müharibəni dayandırmadı, Hadrutu, Şuşanı və minlərlə yeni qurban verdi. NATO, Aİ və Qərb 2020-ci ildə bizə kömək edə bilmədilər, indi də kömək etməyəcəklər. Qərbin məqsədi Nikolun əli ilə rusları bölgədən çıxarmaqdır, amma hər ikisi mənim gözümdə “yeni mavi” olacaq. Rusiyanın arxasında “oyun oynamaq” bizim dövlət maraqlarımıza uyğun deyil. Nəhayət başa düşün. Sonra qatar yola düşəcək, gec olacaq”. “7or.am” nəşri isə etiraf edir ki, Ermənistanda anti-Rusiya isteriyası artıb: “ Dövlət və qeyri-dövlət efirlərindən, hökumətdən maliyyələşən saytlardan və başqa yerlərdən anti-Rusiya küfrləri eşidilir. Bu barədə danışanlar az olsa da, səs-küy yüksəkdir, çünki dövlət, daha doğrusu, hökumət himayəsindən zövq alırlar”. Nəşr qeyd edir ki, Paşinyanın 5-ci kolonunun ifşa olunmuş nümayəndələri Gümrüdəki 102-ci hərbi bazanın qarşısında “KTMT-dən çıxmaq” şüarı ilə mitinq təşkil edir: “Başqalarını isə Rusiyanın Ermənistandakı səfirliyi qarşısında mitinqə və Ukraynaya dəstək verməyə göndərirlər. Bu günlərdə Nikol şəxsən hökumət binasında bir neçə nəfəri anti-Rusiya mitinqinə çağırıb, anti-Rusiya xadimləri ilə görüşüb yanında əyləşdirib. Onların əksəriyyəti hər gün Rusiyanı təhqir edir və bu prosesdə Nikoldan bəlkə də yeni tapşırıqlar almaq üçün görüşürlər. Bu məsələdə, əlbəttə ki, Nikol tək deyil. O, Qərbdəki qüvvələrlə birlikdə işləyir, çünki anti-Rusiya kampaniyasından əsas faydalananlar onlardır. Nikolun motivasiyasına gəlincə, o, şəxsi təhlükəsizlik məsələlərini həll edir və özünü xilas edir. Özü anti-Rusiya addımları atır və bunun Ermənistana zərər verəcəyini çox gözəl bilir, amma yenə də bu yolla gedir”. Nəşr bildirir ki, Ermənistana Aİ-nin mülki missiyasını gətirməklə Paşinyan Kremli daha da qəzəbləndirib.
Samirə SƏFƏROVA
