Rusiyanın Ukraynanın paytaxtı Kiyev şəhərini və digər vilayətləri raket atəşinə tutmasından sonra Qərb ölkələri yenidən Kremli qəzəbləndirəcək addımlar atmağa başlayıblar. Belə ki, Qərbdən Ukrayaya göndərilən hərbi texnikaların, o cümlədən uzaq məsafələrə zərbə endirməyə imkan verən sursatların sayı artırılır.
Bundan başqa, Rusiyaya qarşı sanksiyalar yenidən sərtləşdrilir. ABŞ prezidenti Co Bayden Rusiyanın Ukraynada energetika, hərbi komandanlıq və rabitə obyektlərinə kütləvi zərbə endirməsi ilə bağlı çıxış edərkən bu xüsusda bildirib: “Kollektiv Qərb Rusiyaya qarşı təzyiqləri, o cümlədən sanksiyalar vasitəsilə artırmaq, həmçinin lazım olan müddət ərzində Ukraynanı dəstəkləmək niyyətindədir”. Avropa da Rusiyaya yeni hərbi texnikalar veriləcəyini bildirib. Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Sergey Ryabkov hadisələrin bu səpkidə inkişafını təhlükəli hal adlandırıb. Onun sözlərinə görə, Moskva Vaşinqton və digər Qərb ölkələrini nəzarətsiz eskalasiya təhlükəsi barədə xəbərdar edir: “Aydındır ki, ABŞ və NATO ilə birbaşa toqquşma Rusiyanın maraqlarına uyğun deyil. Biz ümid edirik ki, Vaşinqton və digər Qərb ölkələri təhlükəni dərk edəcəklər. Kiyevə davam edən genişmiqyaslı yardım, alyans ölkələrinin ərazisində Ukrayna silahlı birləşmələrinin şəxsi heyətinin hazırlanması, real vaxt rejimində kəşfiyyat məlumatlarının, peyk görüntülərinin verilməsi, artilleriya zərbələri üçün hədəflərin müəyyən edilməsi getdikcə daha çox Qərb ölkələrini münaqişəyə cəlb edir”. Ryabkov onu da qeyd edib ki, Rusiya adekvat, o cümlədən asimmetrik xarakterli əks tədbirlər görməyə məcbur olacaq. Baş verənləri şərh edən ABŞ Dəniz Piyadaları Korpusunun təqaüddə olan kəşfiyyat zabiti Skot Ritter bildirib ki, Ukraynadakı döyüşlər mahiyyətcə dolayı yolla Rusiya və NATO qüvvələri arasında münaqişədir: “Ukrayna Silahlı Qüvvələri mahiyyətcə NATO tipli ordudur və Ukrayna ordusunun komandirləri Amerika xüsusi təyinatlılarının kuratorları ilə birbaşa əlaqə saxlayır, onlardan kəşfiyyat məlumatları və taktiki tövsiyələr alır. Çatışmayan yeganə şey NATO və Amerika hərbçilərinin birbaşa münaqişə zonasında olmasıdır. Yəni qollarında Amerika bayrağı olan oğlanların olması - daha doğrusu, onları geyinən oğlanlar var, amma amerikan forması geyinib ABŞ uğrunda rəsmi döyüşən adamlar yoxdur. Amma ən əsası, hazırda Ukraynanın istifadə etdiyi ordu Ukrayna deyil, NATO-dur. Onu NATO təşkil edir, hazırlayır və təchiz edir, NATO-dan təlimatlar və kəşfiyyat məlumatları alır, NATO həm də logistikasını təşkil edir. Ukraynada təkcə ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat idarəsinin zabitləri deyil, həm də Amerika xüsusi təyinatlılarının üzvləri var. Mən aprel ayından deyirəm ki, bu ölkədə Amerika xüsusi təyinatlıları var və həqiqət mənim tərəfimdədir. İndi jurnalistlərə də çatıb, yazırlar ki, bəli, prezidentin müvafiq qərarı olub. Fevralda döyüşlər başlayanda biz oradan həm Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin əməkdaşlarını, həm də xüsusi təyinatlıları evakuasiya etdik, martda isə hələ orada deyildilər. Amma Ukraynaya hərbi texnika tədarük etmək qərarına gəldikdən sonra Amerika xüsusi təyinatlıları iki tapşırığı yerinə yetirmək üçün oraya qayıtdılar. Birincisi, bu avadanlıqların çatdırılacağı gizli marşrutların təşkilinə kömək etmək lazım idi. Axı, Rusiya bütün bunları təkcə sərhəddə, maşınlar Ukraynaya çatanda məhv etmir, buna səbəb ABŞ-ın çox yaxşı əlaqələndirilmiş iş görməsidir: onları ayrı-ayrı elementlərə söküb ayırdılar, daşıdılar. Sərhədi keçərək onları sakitcə anbarlara yığdılar və ehtiyacı olan bölmələrə göndərdilər. Bütün bunları ABŞ xüsusi təyinatlıları edir. Bundan əlavə, onlara Ukrayna qüvvələri ilə bu texnikanın, rabitə və kəşfiyyatın koordinasiyasına nəzarət etmək tapşırılıb. Ukrayna ordusu xüsusi planşetlərdən istifadə edir. Biz bunu İraqda, daha sonra Suriyada da işlədik: biz cəbhə xəttində olan İraq və Suriya qüvvələrini real vaxt rejimində kəşfiyyat məlumatlarını qəbul edə və əlaqə saxlaya biləcək təhlükəsiz rabitə ilə təchiz olunmuş planşetlərlə təmin etdik. İndi də Ukraynada cəbhə xəttində ukraynalı komandirlərlə birbaşa əlaqə saxlayan və onlara real vaxt rejimində kəşfiyyat məlumatları, eləcə də taktiki tövsiyələr ötürən xüsusi təyinatlı ABŞ əsgərləri var”. Rusiyanın Vaşinqtondakı səfiri Anatoli Antonov bu fonda qeyd edir ki, ABŞ və müttəfiqləri Ukraynaya silah tədarükünü davam etdirərək “qırmızı xətt”ə yaxınlaşıblar: “Biz ABŞ və müttəfiqlərini yaxınlaşdıqları “qırmızı xətləri” keçməməyə çağırırıq. Ukraynanı ölümcül silahlarla doldurmağı dayandırın”. Səfir tədarükün davam etdirilməsinin daha çox insan tələfatına, eləcə də münaqişənin uzanmasına səbəb olacağını vurğulayıb. Antonov Amerika hakimiyyətinin Kiyevə hərbi yardımı davam etdirməyə hazır olduqları barədə bəyanatına diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, bu, Vaşinqtonun münaqişənin iştirakçısı statusunda möhkəmlənməsinin növbəti təsdiqi kimi qəbul edilir. Qeyd edək ki, oktyabrın 4-də ABŞ prezidenti Co Bayden Ukraynaya 625 milyon dollarlıq yeni tranşın ayrıldığını açıqlayıb. Bunlar fonunda, məlumatlara görə, Rusiya Ukraynaya qarşı Belarus üzərindən ikinci cəbhənin açılmasına hazırlaşır. Belə bir vaxtda Rusiya və Belarus prezidentləri Vladimir Putin və Aleksandr Lukaşenko birgə regional qoşun qrupunun yaradılması barədə razılığa gəliblər. Lukaşenko hərbi və güc strukturları ilə keçirdiyi müşavirədə bildirib ki, Belarus qoşunları Belarus-Rusiya regional qoşun qruplaşmasının əsasını təşkil edəcək. Onun sözlərinə görə, Sankt-Peterburqda MDB-nin qeyri-rəsmi sammitindən sonra Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə təkbətək görüş keçirib: “İttifaq dövlətinin qərb sərhədlərində vəziyyətin gərginləşməsi ilə əlaqədar biz Rusiya Federasiyası və Belarus Respublikasının regional qruplaşmasının yerləşdirilməsi barədə razılığa gəldik. Bütün bunlar bizim sənədlərimizə uyğundur. Bu qruplaşmanın formalaşmasına başlanılıb. Məncə, iki gündür ki, davam edir. Belarus qoşunları Belarus-Rusiya regional qoşun qruplaşmasının əsasını təşkil edəcək”. Nüvə şantajı və raket hücumlarından sonra Belarusdan cəbhə açılması xəbərdarlığı da Ukraynanı danışıqlara məcbur etmək gedişi olaraq görünür. Rusiya bu planla Qərbin də mövqeyinə təsir edə biləcəyini hesablayır.
Tahir TAĞIYEV
