Azərbaycanla sülh müqaviləsindən yayınan Ermənistan uzun müddətdir ki, regiona digər qüvvələrin gəlişinə can atır, bunun üçün təxribatlara getməkdən belə çəkinmir. Əvvəlcə məhz belə təxribatlarla Ermənistan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatını, xüsusən də Rusiyanı öz avantüralarına qoşmağa çalışdı. Amma İrəvana rədd cavabı verildi.
Bundan sonra Ermənistan reallıqla barışıb, yeni şəraitə uyğun fəaliyyət göstərməkdənsə, regiona yeni qüvvələri cəlb etməyə can atır. Bu dəfə İrəvan Qərb qüvvələrini regiona gətirməyə çalışır. Bununla da NATO-nu, Qərb dövlətlərini spekulyativ düşüncəyə, cinayətlərinə, pozuculuq və revanşist əməllərinə ortaq etmək niyyətindədir. Elə bu fonda Rusiyaya, KTMT-yə qarşı Ermənistanda məqsədyönlü təbliğata start verilib. Məlumata görə, Ermənistanın Gümrü şəhərində də Rusiyaya və KTMT-yə qarşı aksiya keçirilib. “Kafkazskiy uzel” portalı yazır ki, oktyabrın 9-da Rusiyanın Gümrüdəki 102-ci hərbi bazasının qarşısında etiraz aksiyası keçirilib: “Bunu “KTMT-dən çıx” təşəbbüs qrupu təşkil edib. Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Cənub Hərbi Dairəsinin 102-ci hərbi bazası Cənub Hərbi Dairəsinin Zaqafqaziyada rus qoşunları qrupuna daxildir, Ermənistanın Gümrü şəhərində yerləşir. Bazanın yerləşdirilməsi ilə bağlı Ermənistanla müqavilənin müddəti 2010-cu ilin avqustunda 2044-cü ilə qədər uzadılıb. Baza S-300 hava hücumundan müdafiə sistemləri və MiQ-29 qırıcıları ilə təchiz olunub, orada 4,5 minə yaxın insan xidmət edir. Baza Rusiya Federasiyasının maraqlarının müdafiəsi funksiyalarını yerinə yetirməklə yanaşı Ermənistan hərbçiləri ilə birlikdə Ermənistanın təhlükəsizliyini təmin etdiyi üçün Rusiya tərəfi, sənədə uyğun olaraq, erməni ordusunu müasir silahlarla təchiz etməyi öhdəsinə götürür. Amma indi ermənilər bundan imtina edir. Aksiya iştirakçıları əllərində “KTMT və ya Ermənistan”, “KTMT ilə təhlükəlidir”, “Təcavüzkarsız Ermənistan”, “Ermənistanı tərk edin!” sözləri yazılmış plakatlar tutublar. Təşkilatçıların sözlərinə görə, aksiyada müxtəlif ictimai təşkilatların, hərəkatların və siyasi partiyaların, o cümlədən Ermənistan Avropa Partiyası, Respublika Naminə Partiya, Mühafizəkarlar Partiyası və Xristian Demokrat Partiyasının nümayəndələri iştirak edib. Oxşar aksiyalar əvvəllər də İrəvanda eyni tələblə - KTMT-ni tərk etmək və Rusiya qoşunlarının Ermənistan ərazisindən çıxarılması tələbilə keçirilib. Ermənistan Avropa Partiyasının lideri Tiqran Xzmalyanın sözlərinə görə, “KTMT-dən çıx” təşəbbüs qrupu Ermənistan hakimiyyətinin KTMT-dən çıxması tələbi ilə imza toplayır. Yığım, Xzmalyanın sözlərinə görə, həm elektron, həm də "əl ilə" həyata keçirilir. O bildirib ki, 3 həftə ərzində ümumilikdə bir neçə min imza toplanıb. Siyasətçinin sözlərinə görə, artıq bölgələrdə də imzaların toplanması təşkil olunmağa başlayıb. Politoloq Ruben Mehrabyan qeyd edir ki, Ermənistanda Rusiya bazasının olması mənasızdır və bunu son vaxtlar Rusiya bazasının özü də sübut etdi. Mehrabyan qeyd edib ki, Ermənistanın qarşısında üç vəzifə durur: qlobal konsolidasiyaya nail olmaq, islahatlar aparmaq və Ermənistan ordusunu ən son silahlarla təchiz etmək, həmçinin qonşularla danışıqlar aparmaq. Onun fikrincə, bu problemlərin həllinə Ermənistan-Rusiya münasibətləri indiki formada mane olur, onlara təcili yenidən baxılmalıdır: “Bu bir neçə mərhələ tələb edən uzun prosesdir, birincisi KTMT-dən çıxmaqdır. KTMT Ermənistanı dünyada Rusiyanın peyk ölkəsi kimi görür və Ermənistana ona uyğun davranır”. Digər ekspert Arman Babacanyan hesab edir ki, Ermənistan Rusiyanın maraqlarına görə KTMT-yə üzv olub: “Biz ucuz qiymətə silah tədarükünə görə KTMT-yə daxil olduq. Amma bu silahlar bizi qoruya bilməz. Üstəlik, biz bu silahlara ümid edirdik, nəticədə 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı fəlakət yaşadıq”. Gümrüdə keçirilən aksiya iştirakçıları bəyan ediblər ki, Ermənistanın KTMT-dən çıxması ölkənin bütün regionlarında prioritet gündəliyə çevrilməlidir və bunun üçün aksiyanın təşəbbüskarları bütün ölkə ərazisində analoji tədbirlər təşkil etməyə hazırdırlar. O da qeyd edilməlidir ki, sentyabrın 26-da Ermənistan Müdafiə Nazirliyi KTMT təlimlərində iştirakdan imtina edib. Hərbi idarə bunu Ermənistan-Azərbaycan sərhədindəki gərgin vəziyyətlə izah edib. Hərbi ekspert Robert Nazaryan bildirib ki, Ermənistan-Azərbaycan sərhədindəki gərgin vəziyyət təlimlərdə iştirakdan imtinanın əsl səbəbi deyil. Əsas səbəb Ermənistanın bu qurumu tərk etmək niyyətidir”. Ermənistan parlamentinin keçmiş deputatı Naira Zöhrabyan bildirib ki, Gümrüdə aksiya iştirakçıları ölkənin KTMT-dən çıxmasını tələb ediblər və Rusiyaya qarşı şüarlar səsləndiriblər. Bu bir daha təsdiq edir ki, Ermənistan hakimiyyəti siyasi istiqaməti ciddi şəkildə dəyişərək, Rusiyanın orbitindən çıxmaq kursu götürüb. Bunun üçünsə Rusiyaya qarşı ictimai narazılığı körükləyir. Məsələ ilə bağlı “armenianreport” portalı yazır ki, Rusiyadan uzaqlaşmaq lazımdır: “Rusiya artıq özününkü hesab etdiyi şeyi saxlaya bilmir. Rusiyadan artıq qorxmurlar. Bu, imperiya üçün ən dəhşətli diaqnozdur. Ermənistanda artıq hamı Qərb timsalında alternativ görür. İndi Qərblə münasibətlərin dərinləşməsi yolunda dayanmamaq vacibdir. Qorxu və şübhə olmadan. Çünki Rusiyanın dağılması qaçılmazdır. Bunu dərk edən Qərb isə artıq yeni konfiqurasiyalar qurur. Ölkənin baş naziri Nikol Paşinyanın Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğanla görüşü heç də təsadüfi deyildi. Paşinyanla Əliyev arasında Praqa görüşünün nəticələri də. Nəhayət, Türkiyə ilə Ermənistanın eyni futbol seçmə qrupuna düşməsi də təsadüfi deyil. Bunların hamısı eyni zəncirin halqalarıdır. Və nə qədər tez bağlansa, hamımız üçün bir o qədər yaxşı olar. İndi dünyada vəziyyət təcili olaraq Ermənistandan öz xarici siyasət vektoru ilə bağlı nəhayət qərar verməsini tələb edir. Bütün yumurtalarınızı Rusiya səbətinə qoymağı dayandırmağın, amma Qərblə münasibətləri inkişaf etdirməyə çalışmağın vaxtıdır. Getdikcə böyüyən Rusiya-Amerika qarşıdurması Ermənistana Qərblə siyasi, iqtisadi və hərbi əlaqələrini dərinləşdirmək üçün gözəl imkanlar yaradır, eyni zamanda Ukrayna müharibəsi nəticəsində zəifləmiş Moskvanı arxa plana atır. Artıq Rusiyanın Ermənistana təzyiq göstərməyə nə gücü, nə də imkanı var. Seçim etmək vaxtıdır - ya Ermənistan hələ də ölməkdə olan Rusiyanın yanındadır, bu o deməkdir ki, bizi qarşıda ölüm gözləyir, ya da biz çiçəklənən Qərblə eyni dalğadayıq. Putin imperiyası ilə qarşıdurmada ilk addımı atmağa cəsarət etməsək, Qərbin köməyinə necə arxalana bilərik?”. Eyni fikirlərə indi daha çox sayda Ermənistan mediasında rast gəlmək olar.
Samirə SƏFƏROVA
