ABŞ Senatının Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədri Robert Menendes Türkiyəyə F-16 təyyarələrinin satışının məhdudlaşdırılmasını təklif edib.
“Armenpress”in ABŞ-ın Hay Dat Komitəsinə istinadən verdiyi məlumata görə, Menendes müvafiq qətnaməyə əlavə edilməsini təklif edir. Bu təklifə əsasən, ABŞ prezidenti Senatın Xarici Əlaqələr Komitəsinə və ABŞ Konqresinə dəlillər təqdim edilmədikcə, yeni təyyarə və ya F-16 təkmilləşdirmə texnologiyasını Türkiyə hökumətinə və ya hər hansı bir türk şirkətinə sata və ya ixracına lisenziya verə bilməz. Belə bir köçürmənin ABŞ-ın milli maraqlarına uyğun olduğunu, bu da təqdim edilən F-16-ların Yunanıstan hava məkanını pozmaq üçün Türkiyə tərəfindən bir daha istifadə edilməməsi üçün hansı konkret addımlar atılacağını da ətraflı izah edəcək.
Menendesin digər təklifi isə ABŞ-ın Azərbaycana hərbi dəstəyi dayandırmaqla bağlıdır.
Onun ABŞ-ın Azərbaycana hərbi dəstəyin və Türkiyəyə F16-ların satışının dayandırılması təklifinə ABŞ-ın əməl edəcəyi inanılan deyil. ABŞ bir ermənipərəst senatorun sözünə, fikrinə əhəmiyyət verməyəcək ki, bu hadisələr baş versin.
Əvvəla, Amerikanın Azərbaycana hərbi yardımı elə də böyük deyil, cüzidir. İkincisi isə, bu baş tutan məsələ deyil. ABŞ bir senatorun sözü ilə, təbii ki, bu addımı atmaz. Amma bu vəziyyətdə, yəni Ermənistanın revanşist siyasətinin ətrafında beynəlxalq müzakirələrin aktivləşdiyi bir vaxtda senatorun atdığı bu addım əslində Ermənistanda revansizmin daha da güclənməsinə, daha da alovlanmasına verilən dəstəkdir. Narahatlıq doğuran budur.
Bu qüvvələr revanşizmi nə üçün qızışdırmaq istəyirlər?
“Bu səbəbdən də Ermənistanda revanşizmi körükləməyə cəhd edirlər”
AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə dokroru, BAO başqanının müavini, siyasi şərhçi Faiq Ələkbərli bildirdi ki, Avropadakı və ABŞ-dakı bəzi dairələr Ermənistanla Azərbaycanın sülh müqaviləsi imzalamasını istəmir və onlar Ermənistanı bu addımdan çəkindirir. “Son illərdə həm Türkiyənin, həm də Azərbaycanın əldə etdiyi uğurlar nəinki region, həmçinin dünya dövlətləri üçün də ciddi maraq doğurur, yaxından izlənilir. Şübhəsiz ki, Azərbaycan və Türkiyənin, xüsusən də hərbi sahədə əldə etdiyi uğurlar bir çox dövlətlər tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Hətta bu dövlətlərin arasında ABŞ-ı görmək də təəccüblü deyil. İlk baxışda ABŞ NATO çərçivəsində Türkiyə ilə əməkdaşlıq edir. Ancaq buna baxmayaraq, son illər tamam fərqli məsələlərlə üz-üzə qalırıq. Bilirsiz ki, ABŞ uzun müddət F16-nın Türkiyəyə satışı məsələsində ciddi problemlər yaratdı, bu hələ də davam edir. Məhz bundan sonra da Türkiyə Rusiya ilə silah alınması məsələsini ortaya gətirdi. İndi isə ABŞ-ın senatoru çıxıb Azərbaycana hərbi yardımın, Türkiyəyə isə F16-ların satılmasının dayandırılmasını təklif edir. ABŞ senatorunun bu məsələni gündəmə gətirməsi təsadüfi deyil. Yenə də F16-lar məsələsi ABŞ tərəfindən gündəmə gətirilir, Türkiyəyə F16-ların verilməsinin məhdudlaşdırılması təklif edilir”.
F.Ələkbərlinin sözlərinə görə, xüsusən də ABŞ bunu Türkiyə və Yunanıstan arasında gərginliyin pik həddinə çatdığı dövr üçün deyirdi. O vurğuladı ki, bu gün ABŞ bu və digər şəkildə Yunanıstana dəstək verir, Türkiyəyə isə əksinə hərbi yardımların, F16-ların satılmasının məhdudlaşdırılmasını ortaya qoyur. “Bu ermənipərəst senator Azərbaycan Ermənistan üzərində ciddi qələbələr qazandıqdan sonra eyni zamanda Azərbaycana da hərbi yardımın dayandırılmasına çağırış edib. Amma Azərbaycana və Türkiyəyə qarşı düşmən münasibət bəsləyən Ermənistan və Türkiyəyə dəstək olur. Hətta ABŞ-ın rəsmi nümayəndələrini biz Afinada, İrəvanda görürük. Yəni bunlar təsadüfi deyil. ABŞ hökuməti bu cür bəyanatları məhz ayrı-ayrı senatorların dilindən səsləndirir. Bütün bunlar onu göstərir ki, əslində ABŞ da, onun bəzi müttəfiqləri də heç zaman nə Azərbaycana, nə də Türkiyəyə münasibətində səmimi olub. Biz bunu bir daha görürük. Əslində, Azərbaycanın Ermənistan üzərində böyük qələbə qazanması və öz ərazi bütövlüyünün bərpası yolunda çox ciddi uğurlar əldə etməsi heç də ABŞ tərəfindən birmənalı qarşılanmayıb. Ona görə də, Azərbaycan və Türkiyə birmənalı şəkildə öz milli silahlarını yaratmaqda, ortaya qoymaqda davam etməlidirlər. Eyni zamanda dost dövlətlərlə bu məsələləri həll etməyə çalışmalıdırlar. Çünki ABŞ-ın bizim bölgədəki maraqları bəllidir. Onun hər an hansı qərar verəcəyi bəlli deyil. Yəni ABŞ-ın indiki Yunanıstan hökumətini və yaxud da Ermənistan hökumətini niyə dəstəklədiyi məlumdur. Onların əsasında yenidən bölgədə güclənmək istəyir. O, Türkiyəyə və Azərbaycana eyni şəkildə nəzarət edə bilmir, burda öz maraqlarını həyata keçirməkdə çətinlik çəkir. Ona görə də, məhz müxtəlif yollarla Türkiyə və Azərbaycanı hədələyir”.
F.Ələkbərli hesab edir ki, bu gün ABŞ-dakı qüvvələrin Ermənistanda baş verən revanşizmə ciddi dəstək verməsi də təsadüfi deyil. Ermənistanda revanşizmin davam etməsinin bölgədə ciddi narahatlıq yaratdığını qeyd edən F.Ələkbərlinin sözlərinə görə, məqsəd sülh danışıqlarını pozmaqdır. “Avropadakı və Qərbdəki bəzi qüvvələr Ermənistanda revanşizimi dəstəkləməklə sülhün yaranmasına mane olurlar. Əslində, onlar bu ölkədə revanşist qüvvələrin güclənməsinə çalışırlar ki, istədikləri niyyətləti həyata keçirsinlər. Bu qüvvələrin heç biri Azərbaycanın qələbəsini həzm edə bilmir. Bu səbəbdən də Ermənistanda revanşizmi körüklədirməyə cəhd edirlər. Bu adamlar maraqlı deyillər ki, Ermənistanda sakitlik olsun, revanşizm yatsın və sülh müqaviləsi imzalansın. Onlar Azərbaycanın və Türkiyənin güclənməsindən çox narahatdırlar. Amma bu senatorların, Qərb dairələrinin niyyətləri alınmayacaq. Çünki nə Azərbaycan əvvəlki Azərbaycandır, nə də Türkiyə əvvəlki Türkiyədir. Azərbaycan-Türkiyə birliyi daha da güclənir”.
F.Ələkbərli hesab edir ki, türk dünyasının birliyi, bəzi türk olmayan ölkələrin də bu birliyə dəstək olması ABŞ-ı və başqa dövlətləri narahat edir.
İradə SARIYEVA
