“Biz Ermənistan, Rusiya və Azərbaycan liderlərinin dəfələrlə təhlükəli qanlı toqquşmalara çevrilmiş və uzun sürən münaqişənin həlli ilə bağlı əldə etdikləri bütün razılaşmaların ciddi şəkildə həyata keçirilməsinin tərəfdarıyıq”. Bunu Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova deyib.
O, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Ermənistan sərhədində beynəlxalq müşahidəçilər yerləşdirmək çağırışını şərh edərkən bir növ buna istehza ilə yanaşıb: “Planlaşdırılan çox şey var. Nəzəriyyə var, təcrübə var, baş verənlərin ifadəsi və gələcək üçün plan var. Bu sənədlər təkcə vasitəçi ilə hər bir ayrı-ayrı ölkə arasında deyil, bu uzun münaqişə tarixinin bir hissəsi olan ölkələr arasında razılaşdırılıb. Buna görə də, onlar əvəzolunmazdır və həqiqətən də xəyali bir yol xəritəsini deyil, reallığı təmsil edir. Düşünürəm ki, istər müqavilə ilə birləşən dövlətlərin daxilində, istər Ermənistanda və Azərbaycanda, istərsə də xaricdə bir çox insanlar, siyasətçilər, ictimai xadimlər razılaşdıqlarını özləri və ya öz ideyaları ilə əvəz etmək istəyirlər. Çox söz verirlər, söz verməyi bilirlər. Doğrudur, bu illər ərzində heç bir iş görmədilər və heç bir nəticə olmadı. Amma işlənmiş müqavilələr kağız üzərində qalmadı, mərhələli şəkildə həyata keçirilir. Hər şey istədiyiniz kimi həyata keçirilmir, çünki siz həmişə maksimumu istəyirsiniz, amma eyni zamanda işləyir. Mənə elə gəlir ki, əsli olmayan, xəyali nəyisə əvəz etmək olmaz. Amma yəqin ki, bu ümumi qaydadır”.
Görünən odur ki, Zaxarova sərhədlərdə müşahidəçilərin yerləşdirilməsinə birmənalı prizmadan yanaşmır. Ancaq sözügedən məsələdə Rusiyanın mövqeyinin konkret nədən ibarət olması da bəlli deyil.
“Ermənistan çox istəyir ki, Fransa bu missiyanı həyata keçirsin”
Məsələyə münasibət bildirən AMİP sədri Arzuxan Əlizadə hesab edir ki, Zaxarova məsələlərə diplomatik üslubda yanaşaraq, Rusiyanın əsl niyyətini pərdələyir: “Ancaq Rusiyanın beynəlxalq müşahidəçilər məsələsində mövqeyi bəllidir. Kreml heç vaxt istəməz ki, Ermənistan-Azərbaycan sərhədində beynəlxalq müşahidəçilər olsun. Bunu birdəfəlik hamı bilməlidir. Ona görə ki, Rusiya Cənubi Qafqaza öz arxa bağçası kimi baxır. Qərbin burada hansısa formada təmsil olunmasını öz maraqlarına təhdid kimi görür. Ermənistan hakimiyyəti 2021-ci ildən müşahidəçilər məsələsini gündəmdə saxlayır. Dəfələrlə KTMT-ni şantaj da ediblər ki, təşkilat Azərbaycanla sərhəddə qüvvələrini yerləşdirmirsə, o zaman digər alternativlərə müraciət olunmalıdır. Məsələn, Ermənistan çox istəyir ki, Fransa bu missiyanı həyata keçirsin. 13 sentyabr təxribatından sonra Ermənistanın beynəlxalq müşahidəçilərlə bağlı fəaliyyəti bir az da artıb. Güman olunur ki, bununla bağlı Ermənistanla Rusiya arasında fikir ayrılıqları qarşıdakı dövrdə daha da dərinləşəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
