Erməni mediasının yazdığına görə, Çinin BMT-dəki daimi nümayəndəsinin müavini Qenq Şuanq Təhlükəsizlik Şurasının iclasında çıxışı zamanı Azərbaycanın maraqları ilə qətiyyən uzlaşmayan mövqe bildirib.
O deyib ki, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin nizamlanması “Dağlıq Qarabağ probleminin” nizamlanmasından ayrı ola bilməz: “Çin tərəfləri məsələni hərbi deyil, dialoq yolu ilə həll etməyə çağırır. Bir daha qeyd edirik ki, bütün bu məsələlərin həllini Qarabağ problemindən kənar nəzərdən keçirmək olmaz”.
BMT TŞ-nin növbədənkənar toplantısı Ermənistanın şikayəti əsasında çağırılmışdı.
Məntiqlə, Çinlə Azərbaycanın münasibətləri çox yaxşı səviyyədə olmalıdır. O halda Çinin birbaşa erməniləri dəstəkləyən münasibəti nədən ortaya çıxıb? Burada bizim diplomatiyamızın passivliyi rol oynayır, yoxsa başqa səbəblər var?
Qeyd edək ki, Azərbaycan bəyan edir ki, bizim ərazimizdə “Dağlıq Qarabağ” adlanan inzibati ərazi vahidi yoxdur. Biz heç bu adda münaqişənin olduğunu da qəbul etmirik. Biz Ermənistan qarşısında beynəlxalq hüquq normalarına söykənən beş şərt irəli sürmüşük. Onlar həmin şərtləri qəbul etdiklərini açıqlayıblar. Sonra yayınmağa başladılar. Həmin şərtlərdə Qarabağdan ümumiyyətlə söhbət açılmır.
Politoloq Rəşad Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, həm İrəvan, həm də Pekin qarşılıqlı əlaqələrə ciddi önəm verir:
“Ermənistanda Çin səfirliyi üçün 40 hektarlıq sahə ayrılıb. Bu, Çin Xalq Respublikasının Avrasiya məkanında Rusiyadan sonra ikinci ən iri səfirlik binasıdır. Bu cür geniş səfirliyin olmasını təhlilçilər Çin dövlətinin bu bölgəyə daha böyük əhəmiyyət verməsi və ticarət əlaqələrində maraqlı olması ilə bağlayır. Bu isə region ölkələrilə, xüsusilə də Rusiya ilə rəqabət deməkdir.
Ancaq nə qədər Çin tərəfi Ermənistanla əməkdaşlığa hazır olsa da, Ermənistan Avrasiya İqtisadi İttifaqı üzvü olaraq, azad ticarət zonası və ya tarif rejiminin dəyişməsi haqqında danışıqlar aparmaq iqtidarında deyil. Ermənistan Çinlə yalnız Avrasiya İqtisadi İttifaqı çərçivəsində işləyə bilər. Çinin Azərbaycanla da iqtisadi münasibətləri pis deyil. Deməli, Çinin bu davranışında başqa bir səbəb var. Rəsmi Pekinin bu yaxınlara atdığı başqa bir addımı da diqqəti cəlb etdi. ABŞ, Aİ, İran və Rusiya səfirlərindən sonra Çin səfiri də Zəngəzura səfər edib. Bildirilib ki, səfərin məqsədi Çin və Zəngəzur regionu arasında əməkdaşlığı müzakirə etməkdir. Fan Yonq Ermənistan-Çin ticarət-iqtisadi əlaqələri kontekstində bölgənin əhəmiyyətini vurğulayaraq, ölkəsinin investorlarını Zəngəzura yönəltməyə hazır olduğunu bəyan edib. Çinin Ermənistana yönəlik başqa şübhəli davranışlarını da qeyd edə bilərik. Mən Çinin bu cür addımlarını həm də onun daxilində olan uyğur problemi ilə əlaqələndirərdim. Çinin daxilindəki bu türk toplumuna olan təzyiqləri Türkiyə açıq şəkildə pisləyir, Pekindən ədalətli davranış tələb edir. Çin bilir ki, Ermənistanın Türkiyə ilə tarixi düşmənçiliyi var. Bizi də Türkiyə ilə bütöv gördüyü üçün, Ermənistana verdiyi açıq dəstəklə uyğur məsələsindəki təzyiqləri neytrallaşdırır. Bizim diplomatiyamız bu istiqamətdə ciddi addımlar atmalıdır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
