Rusiya-Ukayna müharibəsində hadisələrin gedişi daha maraqlı xarakter almağa başlayıb. Belə görünür ki, hazırda cəbhəboy təşəbbüs əsas etibarı ilə Ukrayna tərəfinin əlinə keçməkdədir. Son günlərdə Ukrayna ordusunun xeyli ərazini ruslardan azad etməsi də bunun təsdiqidir.
Hazırda Ukrayna daha çox Xarkov istiqamətində üstünlük qazanmaqdadır. Bunun əsas səbəbi Ukraynanın rusları aldada bilməsidir. Bir neçə həftədir ki, ukraynalılar cənubdakı Xerson bölgəsində əks-hücum planları haqqında danışaraq, Rusiyanın öz qüvvəsini bura cəmləşdirməsinə nail olublar. Bu şəraitdə Xarkovda qalan rus ordusunun sayı azalıb. Elə bu da Ukraynaya əks hücum üçün əlverişli şərait yaradıb. İctimai diqqətin cənubda gözlənilən həmləyə yönəldiyi bir vaxtda, Kiyev ölkənin şərqindəki bölgəyə əks-hücum əməliyyatına başlayıb.
Ekspertlər qeyd edir ki, Kreml Ukraynaının Xersona hücum söhbətlərinə inanaraq, bəzi qüvvələrini ora yönləndirməklə, Xarkovdakı mövqelərini təhlükəli vəziyyətdə qoyub. Qərb hərbi ekspertlərinin fikrincə, hücum həm də onu göstərir ki, ukraynalılar döyüş meydanında ruslara qalib gələ bilərlər. Artıq Ukrayna Silahlı Qüvvələr sentyabrın əvvəlindən bəri təxminən 3000 kvadrat kilometri azad edib. Ukrayna ordusunun Xarkov istiqamətində xüsusən üç şəhəri azad etməsi ruslar üçün şok olub. “Donetsk Xalq Respublikasının” informasiya nazirinin birinci müavini adlandırılan Daniel Bezsonov yazıb, Rusiya ordusu Xarkov istiqamətində İzyum şəhəri daxil bir neçə yaşayış məntəqəsindən çıxdı: “Onlar Xarkov istiqamətində bəzi digər yaşayış məntəqələrindən olduğu kimi İzyumu da tərk ediblər. Təbii ki, bu, pisdir. Təbii ki, bu, ali komandanlığın səhvlərinin nəticəsidir. Amma burada gizli mənalar axtarmağa ehtiyac yoxdur. Söhbət nə razılaşmalardan, nə də xəyanətdən gedir. Biz sadəcə bacardığımız qədər mübarizə aparırıq”.
Məlumatı Rusianın müharibə müxbirləri Aleksandr Kots və Yevgeni Poddubnı da təsdiqləyib. Poddubnı komandanlığın bu şəraitdə geri çəkilmək qərarını düzgün adlandırıb, o bildirib ki, bu olmasa idi Rusiya ordusu İzyumda mühasirəyə düşməsi “fəlakət” olardı. Kots öz növbəsində rus qoşunlarının təkcə İzyumdan deyil, Kupyansk və Balakleyadan da getdiyini yazıb. Poddubnı həmçinin Kupyanskdan qoşunların qismən çıxarılması barədə məlumat verib. Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin 25-ci Əlahiddə Siçeslav Hava Desant Briqadasının əsgərləri İzyum şəhərinin kənarında lentə alındıqları videonu sosial şəbəkələrdə yayıblar. Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Kupyanskıni azad etməsini Xarkov vilayəti administrasiyası rəhbərinin müşaviri Natalya Popova təsdiqləyib. Kupyanskın şimalında, Rusiya sərhədi yaxınlığındakı Volçansk şəhərindən rus qoşunlarının çıxarılması barədə xəbərlər yayılıb. Artıq Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin hərbçiləri Xarkov vilayətinin şimalında Rusiya ilə sərhədə qədər irəliləməyə nail olublar. Ukrayna ordusunun Xarkov vilayətində cəbhənin yarılmasından və onlarla yaşayış məntəqəsini azad etməsindən sonra Rusiya qoşunlarının geri çəkilməsi Kreml üçün ciddi zərbə hesab edilir. Bu fonda sosial mediada məhv edilmiş və ya boş qalan Rusiya mövqelərinin görüntüləri və yeni azad edilən ərazilərdə öz bayraqlarını ucaldan Ukrayna hərbçilərinin şəkilləri yayılır. Əks-hücumun sürəti və genişliyi işğalçılar və bir çox ukraynalılar üçün gözlənilməz olub. İndi Ukrayna ərazilərinin azadlığı üçün daha sız şəkildə səfərbər olur. Rusiya rəhbərliyi isə cəbhədəki yeni məğlubiyyətlərdən dolayı silahlı qüvvələrin qərb qruplaşmasının komandanlığını yenidən dəyişib. Ukrayna Baş Kəşfiyyat İdarəsi bu xüsusda bildiri: “Rusiya Silahlı Qüvvələrinin qərb qruplaşmasının rəhbərliyi komandanlıqdan uzaqlaşdırılıb. Bu qərara səbəb Ukrayna Müdafiə Qüvvələrinin hücumu nəticəsində rusların sarsıdıcı məğlubiyyətə uğramasıdır”. Qeyd olunur ki, general-leytenant Aleksandr Lapin qərargahı ilə birlikdə qərb qruplaşmasına komandan təyin edilib. Onu da bildirək ki, Ukraynanın son irəliləyişinə baxmayaraq, Xerson şəhəri də daxil, Ukrayna ərazisinin təxminən beşdə biri Rusiyanın nəzarətində qalır. Xerson Ukraynaya hərbi müdaxilədən sonra rusların aldığı ilk Ukrayna şəhəri olub. O, Krım yarımadasından şimala doğru yerləşir. Xerson şəhəri uğrunda həlledici döyüş qabaqdadır. Lakin indiyə qədər əldə edilən uğurlar Ukrayna üçün ürəkləndirici, onu dəstəkləyən Qərb üçün isə ümidverici olub. Nailiyyətlər qorunub saxlanılarsa, bu, münaqişənin gedişatını dəyişə bilər. Əslində, bu, indidən hiss edilir. Belə ki, Rusiya tərəfi Ukraynanın Xerson və Zaporojye vilayətlərinin işğal olunmuş ərazilərində “referendum”ların təşkili tarixini sentyabrın 11-dən noyabrın 4-nə keçirib. Melitopol meri İvan Fyodorovun sözlərinə görə, yerli sakinlərin yalnız 10%-ə qədəri “referendumda” iştiraka razılıq verib: “Digər tərəfdən də, Ukrayna Silahlı Qüvvələri və partizanların uğurlu fəaliyyətindən sonra “referendum”u təşkil etməli olan seçki komissiyalarında iştirak etmək istəyənlər yoxdur”.
Nahid SALAYEV
