Artıq dünya miqyasında məlumdur ki, Ermənistan Ukraynada Rusiya işğalına dəstək verir. Rəsmi İrəvan bir müddət əvvəl döyüş təyinatlı hərbi təyyarələrini və pilotlarını Rusiya ordusuna təslim edib. Belə ki, 4 “Su-30” tipli döyüş təyyarəsi Ermənistan aeroportundan Ukraynada istifadə üçün Rusiyaya göndərilib.
ABŞ-ın "The Wall Street Journal" nəşri isə qeyd edir ki, indi də Rusiya silah bazarında ermənilərdən Ukraynaya qarşı istifadə edir. Nəşr qeyd edib ki, Ukrayna artıq aylardır, Qərbdəki müttəfiqlərinə əlavə silah üçün çağırış edir: “Tədarük baş tutur, lakin əvvəlcə bu, əsasən müdafiə silahlarından ibarət idi, indi isə Ukrayna Ordusu öz mövqelərini daim atəşə tutan Rusiya qoşunlarına qarşı durmaq üçün uzaqmənzilli artilleriyaya ehtiyac duyduqda haubitsa və reaktiv yaylım atəş sistemləri (RYAS) yetərsiz sayda və çox ləng gəlir. Üstəlik, qoşunları daim döyüş sursatı ilə təmin etmək lazımdır. Bu səbəbdən Ukrayna dünya bazarında da silah almağa çalışır. Söhbət əsasən sovet, həm də qismən Ukrayna ordusunun ümumilikdə təchiz edildiyi Rusiya istehsalı olan silahlardan gedir. Bu məqamda alıcı tərəf olan Ukrayna döyüş meydanında üzləşdiyi rəqiblə - Rusiya ilə qarşılaşır. O da həmçinin tükənən silah-sursatı doldurmalıdır. Danışıqlar prosesi ilə tanış olan ukraynalı deputatın sözlərinə görə, Ukraynaya işləyən çexiyalı və polşalı brokerlər bolqarıstanlı tədarükçü ilə zirehli maşın və artilleriya mərmilərinin satın alınması ilə bağlı az qala razılığa gəlirdilər ki, Ermənistandan olan bir qrup alıcı 1,5 dəfə daha çox pul təklif edərək müqaviləni qazanıb: “Biz tamamilə əminik ki, bu silah Ermənistana getməyəcək, ancaq yəqin ki, Rusiyaya göndəriləcək. Onlar bizim nəyi və harada axtardığımızı bilirlər”. Dünya bazarında işləyən brokerlərin fikrincə, Rusiya təkcə qiymətləri qaldırmağa çalışmır, həm də döyüş sistemləri ilə silahlanmış ölkələri onlara texniki qulluq üzrə komponentlər və xidmətlər təqdim etməyi dayandırmaqla hədələyir”. Silahların satın alınması prosesində iştirak edən digər ukraynalı deputat "report" portalının məlumatına əsasən bildirib ki, bir sıra hallarda silah satıcıları ilə danışıqlar apararkən bəzən nəyin baş verdiyini anlaya bilmirsən: "Bu sabotajdır, başqa adı yoxdur".
May ayında Vaşinqtonda keçirdiyi brifinqdə Böyük Britaniyanın müdafiə naziri Ben Vollis bildirib ki, birləşmiş krallıq və ABŞ 23 ölkədən Rusiya istehsalı olan atıcı silah və hərbi texnikanı alıb və Ukraynaya ötürmək üçün vəziyyəti öyrənirlər: "Yardımımızın yarısı bundan ibarətdir: onu haradan tapa bilərik? Bəzən biz eyni ölkələrdə rusiyalılara rast gəlirik ki, onlar da öz ordusunu təchiz etmək üçün eyni növ silah axtarırlar, çünki onlar tez tükənir". “The Wall Street Journal” isə qeyd edib ki, bəzən ukraynalı alıcılar və onlara kömək edən ABŞ və Böyük Britaniya hökumətlərinin nümayəndələri müqavilələrin bağlanmasında gecikir və ya proses pozulub. Qəzetin ikinci həmsöhbəti olan deputat bunu onunla izah edir ki, Rusiya xüsusi xidmət orqanları bu işlərdə səmərəli fəaliyyət göstərib, Ukrayna və onun müttəfiqlərinin kəşfiyyat xidmətləri isə bunu etməyib. “The Wall Street Journal” qeyd edib ki, Rusiya və sovet istehsalı olan silahlar tez-tez bir çox Qərb ölkələrində qeydiyyatdan keçən vasitəçi şirkətlər tərəfindən alver obyektinə çevrilir: “Şirkət nümayəndələrinin fikrincə, əvvəllər Rusiya öz silahlarının onlar tərəfindən satışına etiraz etmir və hətta onları həvəsləndirirdi, çünki bu, məhsullarının yayılmasına yol açırdı. Üstəlik, Ukraynanın özü uzun illər sovet istehsalı olan hərbi texnika və komponentləri brokerlərə və başqa ölkələrə satırdı. Ukrayna və Rusiyada fəaliyyət göstərmiş amerikalı hərbi məsləhətçi Ruben Conson bildirib: “Onlar (Rusiya) heç vaxt heç bir səbəbə görə buna qarşı çıxmayıblar. İndi isə rusiyalılar məsələyə qarışır və bəyan edirlər: "Gözləyin görüm, bu artıq bizim xoşumuza gəlmir”. Hazırda özəl sektorda işləyən sabiq hərbi məmur Rusiyanın brokerlərə Ukraynaya silah göndərməsinə əngəl olduğunu nəşrə təsdiqləyib: “Biz bu tipli bəyanatlarla qarşılaşmağa başladıq: “Ukrayna üçün bunları almağa davam etsəniz, sizinlə bir də heç vaxt iş aparmayacağıq. Biz sizə qarşı sanksiya tətbiq edəcəyik”.
Qeyd edək ki, Rusiya Ukraynanı işğal etdiyi üçün indiyə qədər görünməmiş iqtisadi sanksiyalara məruz qalıb. Qərb ölkələri tərəfindən təcrid edilib. Çinə Rusiya ordusuna sursat göndərildiyi təqdirdə “nəticələri ilə razılaşacaqları” barədə xəbərdarlıq olunub. Hazırda Rusiyaya dəstək verən Ermənistana da sanksiya tətbiq edilib-edilməyəcəyi və ya xəbərdarlıq olunub-olunmayacağı maraq doğurur. Hesab edilir ki, əslində Ermənistana qarşı da sanksiyaların işə salınmasına ehtiyac var. Bu, ən azından, Ukraynaya səmərəli kömək üçün Qərbin özünə lazımdır. O da nəzərə alınmalıdır ki, Ermənistan eyni zamanda suriyalı döyüşçülərin Ukraynaya göndərilməsində də öndə gedir. Muzdlu döyüşçülər Ermənistandakı Erebuni hava bazasında toplaşaraq oradan Rusiya Federasiyasının Şimali Osetiya Respublikasındakı Mozdok şəhərinə yola düşür. Oradan da Rusiya əsgərləri ilə birlikdə Ukraynaya göndərilir. Qərb bunu da nəzərə almalı, Ermənistana qarşı müvafiq addımlar atmalıdır.
Nahid SALAYEV
