Məlum olduğu kimi, Ermənistan parlamentində hakim “Vətəndaş müqaviləsi” fraksiyasından olan deputatların təşəbbüsü ilə 2020-ci ilin 44 günlük müharibəsini araşdırmaq üçün istintaq komissiyası yaradılıb. Bu vaxta qədər komissiyanın gərgin fəaliyyət göstərdiyi bildirilsə də, hələlik hansısa ciddi nəticə olmadığı da vurğulanır.
Belə bir vaxtda bəlli olub ki, Ermənistan parlamentinin hakim “Vətəndaş müqaviləsi” fraksiyasında parlamentin nizamnamə-qanununda dəyişiklik etmək məsələsini müzakirə edirlər. Ermənistanın “Qraparak” nəşri yazır ki, dəyişiklik həyata keçiriləcəyi halda 44 günlük müharibə ilə bağlı istintaq komissiyasına gəlmək dəvət olunanlar üçün məcburi olacaq: “Komissiyada anlayırlar ki, dəvət olunmuş keçmiş rəsmilər komissiyaya gəlməsələr, komissiyanın əhəmiyyəti olmayacaq. İlk imtina bu yaxınlarda komissiyanın sədri Andranik Köçəryanın dəvət göndərdiyi keçmiş xarici işlər naziri Vardan Oskanyandan alınıb. Oskanyan müzakirəyə getməmək qərarına gəldiyini açıqlayıb. O bildirib ki, komissiyanın məqsədlərinin səmimi və dürüst olduğuna əmin deyil. Hakimiyyət çoxlarının rədd cavabı verəcəyindən narahatdır, ona görə də komissiyanın qarşısına çıxmağı qanunla məcburi etmək istəyir”. Ermənistanın “Joxovurd” nəşri isə qeyd edir ki, İstintaq Komitəsinin Hərbi istintaq baş idarəsinin xüsusilə vacib işlərin araşdırılması şöbəsində diqqətçəkən vəziyyət yaranıb. Nəşr qeyd edir ki, ibtidai istintaq orqanı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin vəzifəli şəxslərini fəal şəkildə dindirməyə çağırır: “Bizə bildirilib ki, Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin keçmiş Baş Qərargah rəisi Onik Qasparyan və Qarabağ “müdafiə ordusu”nun “keçmiş komandiri” Cəlal Harutyunyan, eləcə də Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargahının digər keçmiş vəzifəli şəxsləri dindirilməyə çağırılıblar. Üstəlik, əldə etdiyimiz məlumata görə, ibtidai istintaq orqanı keçmiş müdafiə naziri Davit Tonoyanı da dindirilmə üçün “İrəvan-Kentron” cəzaçəkmə müəssisəsindən Hərbi istintaq baş idarəsinə köçürəcək. İbtidai istintaq orqanı onu müharibə nəticəsində başlanmış cinayət işləri çərçivəsində dindirəcək. Yeri gəlmişkən, məlumata görə, Cəlal Harutyunyan artıq təxminən 20 dəfə, Onik Qasparyan isə təxminən 10 dəfə dindirilməyə dəvət olunub. Yaxın gələcəkdə diqqətəlayiq ifşalar və həbslər gözlənilir”. Maraqlıdır ki, bunu “İravnuk” qəzeti də təsdiq edir. Qəzet yazır ki, Ermənistan parlamentinin İkinci Qarabağ müharibəsini araşdıran İstintaq Komissiyası son günlər fəal şəkildə şübhəliləri dindirməyə çağırır. Bu fonda Ermənistan Müdafiə Nazirliyində bəzi generalların həbsi gözlənilir: “Xüsusilə də keçmiş Baş Qərargah rəisi Artak Davtyana yaxın şəxslər Ermənistan hakimiyyətinin hədəfindədir”.
Ermənistanın “Past” nəşri isə yazır ki, baş verənlər dövlətçilik sistemini çökdürür: “Paşinyan artıq 4 ildir hakimiyyətdədir və Ermənistanda dövlət sisteminə qeyri-ciddi yanaşma davam edir. Problem ondadır ki, dövlət idarəetmə sistemi siyasi komanda yoldaşlarını və tərəfdarlarını işə götürmək, onları işlə təmin etmək yerinə çevrilib. Nəticədə dövlət quruluşundan kilometrlərlə uzaqlarda olmuş və hələ də uzaqlarda olan insanların yüksək vəzifələrə təyin olunmasının şahidi oluruq. Ancaq bir sıra sahələrdə bu yanaşmanı müəyyən mənada başa düşmək mümkün olsa da, dövlət idarəçiliyinin ən əsas halqalarında buna dözmək olmaz, çünki bunlar birbaşa dövlət təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Amma bu hakimiyyətin apardığı siyasət sübut edir ki, onlar dövlətin təhlükəsizliyinə o qədər də önəm vermirlər, heç nəyə fikir vermirlər. Onlar üçün əsas olan odur ki, dövləti zəiflətmək bahasına da olsa, hakimiyyəti saxlaya bilsinlər. Əks halda, müharibə vəziyyətində olan ölkədə Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargahının rəhbərləri qısa müddətdə cib dəsmalı kimi dəyişdirilməzdilər. Cəfəngiyat hətta o yerə çatıb ki, müharibə təhlükəsi havada qalmaqda davam edir, amma bizdə aylardır Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi təyin olunmayıb. Hakimiyyət isə Baş Qərargah rəisini təyin etməməyi onunla əsaslandırır ki, əslində heç bir fərq yoxdur, Baş Qərargah rəisi səlahiyyətlərini icra edən şəxs öz səlahiyyətlərini tam yerinə yetirir. Belə olan halda sual yaranır ki, niyə digər əsas dövlət məmurları, xüsusən də müdafiə naziri səlahiyyətləri icra edən səviyyədə deyillər? Bununla belə, onlar məmur olduqları üçün öz səlahiyyətlərini yerinə yetirəcəklər. Yaxud da, ola bilsin ki, Baş Qərargah rəisinin təyin olunmaması hakimiyyətin qorxu və narahatlığı ilə bağlıdır, çünki ötən il Baş Qərargah rəisinin rəhbərlik etdiyi hərbçilər Baş nazir və hökumətin istefasını tələb ediblər. Həmin tələb nəticəsində daxili siyasi böhran yarandı və Paşinyan çətinliklə öz hakimiyyətini saxlaya bildi. Böyük ehtimalla, indi hakimiyyət silahlı qüvvələrin mövqelərini zəiflətməyə çalışır ki, birdən-birə ikinci dəfə tələb irəli sürməyə cəsarət etməsinlər. Böyük hərbi təcrübəyə və biliyə malik hərbi qulluqçuların ordudan uzaqlaşdırılması və ya barələrində cinayət işi açılaraq nüfuzdan salınması da bu kontekstə uyğundur. Bir sözlə, dörd il ordunu zəiflətdikləri kimi, bu gün də zəiflətməyə davam edirlər. Eyni zamanda maraqlıdır ki, müdafiə naziri Suren Papikyan Müdafiə Nazirliyində struktur dəyişikliyi etdikdən sonra Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi vəzifəsinin icrası ilə bağlı yeni model yaradılacağını bəyan edir. O qeyd edir ki, Baş Qərargah rəisi Müdafiə nazirinin birinci müavini təyin olunacaq. 44 günlük müharibə şəraitini araşdırmaq üçün istintaq komissiyasının qərarı ilə dəyişikliklərə etiraz edən yüksək rütbəli hərbçilərin sıradan çıxarılması həyata keçiriləcək”.
Nahid SALAYEV
