İyunun 15-də Prezident İlham Əliyevlə türkiyəli həmkarı Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında imzalanan Şuşa Bəyannaməsindən bir il keçəcək. Şuşa Bəyannaməsi iki ölkə arasında tarixin süzgəcindən keçən və sınanmış hadisələrdən doğan hərbi-siyasi və təhlükəsizlik məsələlərinin müştərək strateji maraqlar yaradan məcmusudur.
Sənədin nüvəsini təhlükəsizlik və hərbi-siyasi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi, təhdidlərə qarşı birgə mübarizə əzmi təşkil etdiyindən, elə bu istiqamətlər üzrə daha çox inkişaf nəzərə çarpır. Bir illik periodda Azərbaycanla Türkiyə strateji müttəfiqlik maraqlarını ən üst səviyyəyə qaldırmaq üçün bir-birinə həm açıq, həm də gizli dəstək göstərdilər. Bakı-Ankara ikilisinin tezisləri regionda formalaşan sülh gündəliyinin mövzusunda ağırlıq təşkil edir və digər ölkələr də bunun əsasında öz maraqlarını uzlaşdırırlar. Türkiyə Rusiya sülhməramlı kontingentinin müvəqqəti yerləşdiyi Azərbaycan ərazilərində öz təsirini genişləndirməkdən ötrü səylərini artırıb.
Bütün bu deyilənlərin fonunda bəs ekspertlər Şuşa Bəyannaməsini necə dəyərləndirir? Ötən bu bir il ərzində Şuşa Bəyannaməsinin ruhuna uyğun Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərində hansı dəyişikliklər, yeniliklər oldu və nələr edildi? Edilmiş nələri məhz bu bəyannamənin nəticəsi saymaq mümkündür?
“Azərbaycanda komando birlikləri yaradılır və məhz bunda Türkiyə təcrübəsi əsas götürülür”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən Böyük Azərbaycan Partiyasının sədri Elşad Musayev bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Əvvəla, Şuşa Bəyannaməsi çox strateji əhəmiyyət kəsb edən bir sənəddir. Azərbaycanla Türkiyə arasında imzalanan bu bəyannamə açıq göstərdi ki, ölkələrimizin milli təhlükəsizliyinə təhdid varsa, digər ölkə onu özünə qarşı təhdid hesab edir. O üzdən, bu sənəd olduqca mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu, Azərbaycan-Türkiyə birliyinin rəsmiləşməsi və dünyaya nümayişi idi. Ötən bir il ərzində Azərbaycanla Türkiyə arasında münasibətlər daha da inkişaf edib. Siyasi, hərbi müstəvidə bir çox işlər görülüb. Mütəmadi olaraq Azərbaycan Türkiyə dövlət başçıları bir araya gəlir. O cümlədən, xarici işlər, müdafiə nazirləri, digər qurum rəhbərləri bir araya gəlir. Mütəmadi olaraq birgə hərbi təlimlər keçirilir və məhz Şuşa Bəyannaməsindən sonra təlimlərin sayı daha da artıb. Bununla belə, Azərbaycan Ordusu Türkiyə modeli əsasında formalaşdırılır. Bu işdə Türkiyədən hərbi mütəxəssislər yardım edir. Azərbaycanda komando birlikləri yaradılır və məhz bunda Türkiyə təcrübəsi əsas götürülür. Özü də işğaldan azad edilmiş Hadrut qəsəbəsində komando birlikləri fəaliyyət göstərir. Füzulidə hava limanının açılışında Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan iştirak etdi. İşğaldan azad olunmuş rayolarda infrastruktur, quruculuq işlərinin həyata keçirilməsində Türkiyə şirkətləri yaxından iştirak edirlər. Hesab edirəm ki, bütün bunlar çox önəmli məsələlərdir. Beynəlxalq məsələlərdə Azərbaycanla Türkiyə vahid mövqedən çıxış edirlər. O cümlədən, Türk Dövlətləri Birliyinin yaradılması ilə bağlı işlər sürətləndi. İki ölkə arasında müxtəlif sahələrə aid birgə konfranslar keçirilir. Ötən ay Bakıda möhtəşəm Teknofest tədbiri keçirildi. Bu da yaxşı bir nümunə kimi qiymətləndirilməlidir. Çünki bu, eyni zamanda dünyaya güc nümayiçi idi”.
Bir sözlə, partiya sədri hesab edir ki, Şuşa Bəyannaməsindən sonra xeyli işlər görülüb və bundan sonra da bu davamlı olacaq.
Vidadi ORDAHALLI
