Bakı və İrəvanın sülh üçün atdığı addımlar Ermənistanda müxalifətin radikal qanadını daha da aqressivləşdirib. Elə bundan irəli gəlir ki, bir neçə həftədir Ermənistanda müxalifət tərəfindən keçirilən etiraz aksiyaları daha çox zorakılıq, dövlət idareəetmə müəssisələrinin zor gücünə ələ keçirilməsi cəhdlərinin artması ilə müşayiət edilir.
Müxalif liderlər hərəkətlərinə bəraət qazandırmaq üçün Azərbaycan və Ermənistanın Brüssel razılıqlarını daha çox önə çəkməyə başlayıblar. Onlar bu fonda icazəsiz aksiyalarla hakimiyyəti yenidən ələ keçirməyə çalışır və bəyan edirlər ki, Nikol Paşinyan iqtidarının Azərbaycanla əldə etdiyi razılıqları qəbul etmirlər. Lakin müxalifətə cəmiyyətdə yetərincə dəstəyin olmaması da özünü qabarıq büruzə verir. Elə bu fonda Ermənistan hakimiyyəti sülh prosesindən geri çəkilməyəcəyini bildirir. Xüsusən də parlamentin iqtidar deputatları qeyd edilən xüsusda konkret açıqlamalar verir. Ermənistan parlamentinin “Vətəndaş müqaviləsi” fraksiyasının deputatı Sona Qazaryan qeyd edir ki, sülhün gündəmi sərhəddə insidentlərin olmamasını təmin etmək üçündür. Onun sözlərinə görə, sülh ikitərəflidir: “Sülh gündəmini rədd etmək erməni xalqı üçün fəlakətdir. Biz sülh gündəmindən əl çəkməyəcəyik”. “Vətəndaş müqaviləsi” fraksiyasının digər üzvü, keçmiş sahibkar Xaçatur Sukiasyan da Azərbaycan və Türkiyə ilə mehriban qonşuluq münasibətlərinin qurulmasının vacibliyini bəyan edir. Deputat qeyd edir ki, son 30 il ərzində diplomatik əlaqələrin olmamasına baxmayaraq, erməni şirkətləri türk biznesləri ilə vasitəçilərin köməyilə daim qarşılıqlı əlaqədə olub. Bununla yanaşı, Sukiasyan müxalif qüvvələrin sülhün qəbuledilməzliyi və qonşu ölkələrlə ticarət əlaqələrinin qurulmaması barədə bəyanatlarını yersiz hesab edir: “Reallıqları qəbul etmək lazımdır. İnsanlar smartfondan istifadə edir, istənilən məlumatı bir saniyəyə alırlar. Yalançı vətənpərvər bəyanatlarla, bayraqları yandırmaqla, fotoşəkilləri cırmaqla müxaliflər nəyə nail olmaq istəyirlər?! Ölkəni, iqtisadiyyatı, ordunu, təhsili, səhiyyəni belə bərpa edirlər? Sülhə alternativ yoxdur”. Sukiasyanın sözlərinə görə, Rusiya da Ermənistan-Türkiyə, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşmasının və iqtisadi əlaqələrin qurulmasının əleyhinə deyil. Məsələ ilə bağlı “armenianreport” portalı yazır: “İrəvanda və Ermənistanın digər şəhərlərində radikal müxalifətin davam edən etirazları fonunda Moskvada Ermənistan, Rusiya və Azərbaycan baş nazirlərinin müavinlərinin növbəti görüşü baş tutub. Bu görüşdə Rusiya hökumətinin məlumatına görə, Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan baş nazirlərinin müavinləri sərhəd, gömrük və digər nəzarət növləri üzrə mövqeləri müzakirə edib və razılaşdırıblar.
Baş nazirin müavinləri həmçinin Azərbaycanın qərb rayonları ilə Naxçıvan arasında nəqliyyat əlaqəsini təmin edən magistralın Ermənistan ərazisindən keçməsi üçün mümkün marşrutları müzakirə ediblər. Çətin ki, Ermənistanda ağlı başında olan kimsə ölkəmizə hələ ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində Azərbaycan və Türkiyənin qurduğu nəqliyyat və iqtisadi blokadadan çıxmağa kömək edəcək regional kommunikasiyaların açılmasının zəruriliyini inkar etsin. Kommunikasiyaların blokdan çıxarılması təkcə Ermənistanda sosial-iqtisadi vəziyyətin yaxşılaşmasına kömək etməyəcək, həm də ölkəmizi nəqliyyat qovşağına çevirəcək. bu da milli iqtisadiyyatın dirçəldilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edəcək. Bu isə erməni iqtisadiyyatı ilə yanaşı, mövcud hakimiyyət üçün əsas xilas yoludur. Ona görə də Paşinyan hökuməti nə Moskvada, nə də Brüsseldə görüşlərdən imtina etmir. Bəs Ermənistan nəyin bahasına blokadadan çıxarılacaq - sual asan deyil. Məsələ burasındadır ki, Nikol Paşinyan hakimiyyətdə olduğu illər ərzində Qərblə möhkəm münasibətlər qura bilməyib. İrəvanın Moskva ilə də münasibətləri yüksək səviyyədə deyil. Üstəlik, Moskva ilə Brüssel arasında İkinci Qarabaö müharibəsindən sonrakı dövrdə əsas “sülhməramlı” olmaq hüququ uğrunda rəqabət ermənilərin mövqeyini daha da zəiflədir. Hər iki güc mərkəzi həm sülh müqaviləsi, həm də sərhədlərin demarkasiyası baxımından İrəvandan daha çox Bakı və Ankaranın istəklərini nəzərə alır. Qarabağ ermənilərinin istəyi isə, təəssüf ki, bu gün ümumiyyətlə heç kim tərəfindən nəzərə alınmır. Hətta İrəvan tərəfindən belə. Müxalifət bu vəziyyətdə sərhədin demarkasiyası və delimitasiyası məsələsində Azərbaycanla sövdələşməyə qarşıdır və xalqı daim küçə etirazlarına çağırır. Bundan əlavə, ümumiyyətlə, müxalifət heç bir alternativ təklif etmədən danışıqların üçtərəfli formatını tanımaqdan imtina edir. Ancaq müxalifətdə olarkən iqtidarı günahlandırmaq, bütün günahı onun üstünə atmaq çətin deyil. Müxalifətin xalq qarşısında heç bir məsuliyyəti yoxdur. Paşinyan da müxalifətdə olarkən çox şeylər vəd edirdi, amma hakimiyyətə gəldikdən sonra deyilənlərin əksəriyyətinə əməl etmədi. İndi Ermənistan çətin vəziyyətdədir, amma Azərbaycanla, Türkiyə ilə münasibətləri normallaşdırmağa da məcburdur. İnanmaq istərdik ki, hökumət Azərbaycanla sərhədin demarkasiyası ilə bağlı bütün risqləri düzgün qiymətləndirir. Yenə deyirik, bu, Ermənistan üçün lazımlı bir şeydir. Blokadadan çıxış və demarkasiya növbəti kapitulyasiyaya çevrilməməlidir”.
Nahid SALAYEV
