Məlum olduğu kimi, İzə şəhərindən İran parlamentinə seçilmiş Hidayətullah Salehi (Xadimi) azərbaycanlıları, bütövlükdə türkləri öz Tvitter hesabında təhqir edərək “Ölkənin çörəyini yeyib stadionda Türkiyə və sionistlərin muzdlu tulaları kimi bağırıb iranlıları, böyük Kiri təhqir edənlər bilməlidirlər ki, onların Oğuz babaları çöllərdə bir tikə çörəyə görə talan və qətliam törətdikləri vaxtdan 2 min il qabaq Kir və iranlılar Yer kürəsinin 50 fazinə hökm edirdilər"- deyə yazıb.
İranlı deputatın türkləri təhqir etməsi, mütəxəssislərlə yanaşı, oxucularımızın da ciddi narazılığına səbəb olub. Qəzetimizin daimi izləyiciləri redaksiyamıza maraqlı fotolar təqdim ediblər.
Salehinin "dünya fatehi" kimi qələmə verdiyi Kirin (Kiros, Kuroş) başının böyük türk qadın hökmdarı Tomris tərəfindən kəsildiyi məlumdur və dünya incəsənətində, tarixində də bu hadisəyə xüsusi önəm verilir. Oxucunun bizə təqdim etdiyi fotoların hər ikisi böyük türk hökmdarı Tomrisin abidəsinə aiddir. Abidələrdən biri Tomrisin Almaniyanın Drezden şəhərində ucaldılan abidəsidir ki, onun əlində Kirin başı təsvir edilib. İkinci fotoda əks olunan Tomris abidəsinin isə yaşı çox-çox qədimdir.
Məlumata görə, Tomris ana və Kuroşun (Kirin) kəsilmiş başı sənət tarixində bir sujet olaraq çox yayğındır. Bunun ən qədim örnəyi İskit incəsənətinə aiddir və e.ə 350-ci illərə təsadüf edir. Bu, Krımın Kerçdəki Kül Oba kurqanında tapılmış qızıl bir geyim lövhəciyidir. Bu lövhəcikdə Tomris Ananın görəvi qutsal Ana Tanrıça vasitəsilə göstərilir.
Hər iki tarixi sənət əsərində anamız Tomrisin əlində Kirin başı təsvir edilib. Oxucular deyir ki, bu fotoları təqdim edin və Salehi görsün ki, hansı millət cəsur, hansı isə qorxaqdır. Deyirlər ki, qoy bizim Oğuz babalarımıza ləkə atanlar anamız Tomrisin qəhrəmanlığını yada salıb utansınlar, öz yazdıqları saxta tarix kitablarını deyil, Herodotun "Tarix" ini, başqa dəqiq mənbələri oxusunlar. Bəli, bu gün bizdən çox uzaqda - Almaniyanın Drezden şəhərində türk hökmdarı anamız Tomrisin ucaldılan abidəsində belə onun qəhrəmanlığı, cəsurluğu əks olunub, əlində isə Kirin kəsilmiş başı təsvir edilib.
Yeri gəlmişkən, böyük Səməd Vurğun da "Yandırılmış kitablar" əsərində "Anam Tomris kəsmədimi Keyxosrovun başını?" misrasını yazıb. Bu əsərdə də anamız Tomrisin simasında türk xalqının əzəməti, cəsurluğu ifadə olunub.
"Tomrisin Kirin başını kəsməsi tarixi faktının abidələrdə əbədiləşməsi elələrinə böyük tarixi cavabdır"
Oxucuların bu məsələyə çox həssas reaksiya verməsinə münasibət bildirən orta məktəblər üçün tarix dərsliyinin müəlliflərindən biri, tarixçi Hafiz Cabbarov bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, Tomrisin bu qəhrəmanlığı bütün dünyada məşhurdur. "Birinci ondan başlayaq ki, hər bir pis söz onu ifadə edənlərin özünə aiddir. Adını çəkməyi dilimizə layiq görmədiyim o zat bilsin ki, birincisi, Il Kir dünyada olanda heç yeni dünyanın yarısı kəşf edilməmişdi. Köhnə dünyanın da nəinki yarısı, heç üçdə biri onun dediyi Kirin hakimiyyəti altında deyildi. İkincisi də, tutaq ki, Kir bütün dünyanı tutmuşdu, amma Kirin dünyasını qaraldan, həyatına, dünyasına son qoyan türk qadını hökmdar Tomris olub.
O ki qaldı, Azərbaycan bayrağı qaldırıldığına görə onun işlətdiyi nalayiq ifadəyə, bilirsiz, insanların sevdikləri bayrağı göylərə qaldırması sevincdir, fəxrdir, şərəfdir. Adını çəkməyi dilimizə layiq bilmədiyim adam isə şərəf, qürur, fəxarət nədir, bilmir. Onun kimiləri ancaq quyruq bulamağı, mənsəbə çatmaq, öz şəxsi mənafeləri üçün yaltaqlanmağı bilirlər, belələri isə qürurun, fəxarətin nə olduğunu duya bilməzlər. Çox uzun danışmaq istəmirəm, ona bu şərhi heç layiq də bilmirəm. Oxucuların ona cavabı çox məntiqlidir və həqiqətən də "dünyanın yarısını tutan" Kiri türk qadın hökmdar Tomris məğlub edib. Tomrisin Kirin başını kəsməsi tarixi faktının abidələrdə əbədiləşməsi elələrinə böyük tarixi cavabdır".
H.Cabbarov onu da qeyd etdi ki, İranın böyük dövlətçilik tarixi var, amma bu böyük tarixin ən azı yarısından çoxu məhz türklərlə bağlıdır: "Fikrimi böyük şairimiz Məmmədhüseyn Şəhriyarın misraları ilə bitirmək istəyirəm.
Bütün dünya bilir – sənin qüdrətinlə, dövlətinlə
Abad olub, azad olub mülki-İran, Azərbaycan”.
İradə SARIYEVA
