Məlum olduğu kimi, 15 dekabr tarixində “Şərq tərəfdaşlığı” sammiti çərçivəsində Brüsseldə Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin görüşü olacaq. Siyasi dairələrdə dolaşan mülahizələrə görə, Avropa belə görüşü təşkil etməklə Rusiyanı danışıqlar masasından uzaqlaşdırmaq istəyir.
Düzdür, ekspertlər qeyd edir ki, bu bir qədər qəliz məsələdir. Çünki İkinci Qarabağ müharibəsini dayandıran Rusiyadır. Məhz Rusiyanın ciddi-cəhdlə ortaya öz ağırlığını qoyması 10 noyabrda iki dövlət arasında atəşkəs bəyannaməsinin imzalanmasına gətirib çıxardı. Cari ilin 16 noyabrında Ermənistan ordusunun təxribatlarına adekvat cavab verən Azərbaycan ordusu erməniləri böyük itkilərə məruz qoyarkən, yenə də Rusiya növbəti böyük müharibənin qarşısını aldı. Ona görə də, bu məsələdə Rusiyanı oyundankənar vəziyyətdə qoymaq mümkünsüz görünür. Lakin Ermənistanın bu məsələdə Qərbin diqtəsi ilə hərəkət etməsi Avropada və ABŞ-da Rusiyanın oyundankənar duruma salınmasına müəyyən ümidlər yaradır. Qərb Ermənistan vasitəsilə məqsədinə nail olmağa can atır. Bu durumda Ermənistanın Brüsseldə Azərbaycan tərəfi ilə görüşün keçirilməsi ilə bağlı addımları Kremlin narazılıqları ilə müşayiət edilir. Kremldə diqqəti ona yönəldirlər ki, baş nazir Nikol Paşinyan hər dəfə hərbi məğlubiyyətə uğradıqdan dərhal sonra Azərbaycanı atəşkəsə razı salmaq üçün məhz Rusiya prezidenti Vladimir Putinə yalvarır. Ancaq Azərbaycan lideri ilə görüşün təşkilini isə o, qəribə də olsa, Avropadan xahiş edir. Xatırladaq ki, bir müddət öncə Kreml Azərbaycan və Ermənistan rəhbərləri arasında görüşün keçirilməsinə cəhd göstərmişdi. Hətta Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov həmin görüşün məhz noyabrın ilk ongünlüyündə olacağını da bəyan etmişdi. Ancaq həmin tarixdə planlaşdırılan yüksək səviyyəli görüş baş tutmadı. Çünki Ermənistan baş naziri belə bir görüşün keçirilməsinə razılıq vermədiyini bəyan etdi. Bununla da Rusiyanın imicinə ciddi bir zərbə vuruldu.
Digər tərəfdən, Ermənistanda anti-Rusiya əhval-ruhiyyəsi də qızışdırılır. Hətta iş o yerə çatıb ki, Ermənistandakı 102-ci Rusiya hərbi bazasının komandiri, polkovnik Dmitri Ovçarov Ermənistan ordusundakı qarışıqlıqdan, rus hərbçilərinə hörmətsizlikdən şikayətlənib. Ermənistanın “Qraparak” qəzeti bu barədə yazır: “Bu necə ölkədir, mən belə bir şey görməmişəm?! Təhlükəsizlik qüvvələrinin rəisi ilə görüşürəm, 4 gündən sonra onu işdən çıxarırlar. Ya mənə nifrət edirlər, ya da vəziyyət çox çətindir, heç nə başa düşmürəm. Bizim burada onların təhlükəsizliyini təmin edən böyük bazamız var. Onların isə bizimlə heç bir əlaqəsi yoxdur və bu əlaqəni qurmaq belə istəmirlər. Biz onların başı üstündə səmada hava şousu təşkil etdik, Ermənistanın müdafiə nazirini bu tədbirə xüsusi dəvət etdik, o gəlmədi, hətta öz nümayəndələrini göndərmək zəhmətində belə bulunmadı. Bu nədir? Bununla nə anlatmaq istəyirlər?”. Bundan başqa, Ermənistanda keçirilən aksiyalarda Rusiya əleyhinə şüarlar daha çox səsləndirilməyə başlayıb. Ermənistanın “Past” nəşri isə yazır ki, bir neçə gün əvvəl Zəngəzurda baş verən hərbi əməliyyatlar fonunda Ermənistan parlamentində çox əlamətdar hadisələr baş verib. Qeyd olunur ki, müxalifətin boykotu şəraitində Vətəndaş Müqaviləsi Partiyasının üzvləri görünməmiş şəkildə anti-Rusiya isteriyası aparır, Rusiyanı ermənilərə xəyanətdə ittiham etməkdə bir-birinə macal vermirdilər: “Vətəndaş Müqaviləsi Partiyası üzvlərinin Nikol Paşinyanın razılığı olmadan Rusiyaya qarşı bənzər demarş həyata keçirməyə cəsarət edəcəklərini təsəvvür etmək çətindir, lakin bu ilk baxışdan belədir. Bu fonda Paşinyanın tərəfdaşları Rusiyanı açıq-aşkar “erməniləri satmaqda” günahlandırır və hətta KTMT-dən, Avrasiya İttifaqından çıxmaq haqda çağırışlar səsləndirirlər. Bizim informasiyamıza görə, Rusiya bu prosesləri diqqətlə izləyir və İrəvandakı bu isteriyanın koordinatoru kimi parlamentin müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri daimi komissiyasının sədri Andranik Köçəryanı görürlər. Mənbələr bildirir ki, Paşinyan Rusiyaya loyallığını sübut edə bilmək üçün Köçəryanı nəinki komissiya sədri vəzifəsindən, eləcə də ümumiyyətlə siyasi proseslərdən təcrid etməyə hazırlaşır”. O da bildirilir ki, Paşinyanın komandasında Rusiyaya münasibət məsələsində iki qruplaşma yaranıb. Onlardan birincisi -qərbyönümlülər tələb edir ki, Ermənistan KTMT və Avrasiya İttifaqından çıxsın. Paşinyana daha loyal olan digər qrup isə bu prosesləri bloklayır, Rusiya ilə münasibətlərin möhkəmləndirilməsinə çalışır. Paşinyanın özünün isə hansı mövqedə olması dəqiq bəlli deyil. Bu da Rusiyanı narazı salır. Belə bir vaxtda erməni mətbuatı məlumat yayıb ki, noyabrın 26-da Rusiya prezidenti Vladimir Putin Soçidə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan və Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə görüşəcək. Bu dəfə də Paşinyan görüşdən imtina etsə, Kremlin kifayət qədər sərt reaksiya verməsi və Ermənistanı cəzalandırması qaçılmaz sayılır. Amma Soçi görüşünə razılıq verdiyi halda Paşinyan bu dəfə Qərbdən olan ağalarının qəzəbinə tuş gələcək.
Samirə SƏFƏROVA
