Rusiya və Ukrayna arasında gərginləşən münasibətlərin yaxın tezlikdə hərbi müstəvidə qarşıdurmaya gətirib çıxaracağı artıq heç kimdə şübhə doğurmur. Məsələnin təhlükəli tərəfi odur ki, bu qarşıdurmaya NATO-nun da cəlbedilmə ehtimalı getdikcə artır. ABŞ-ın və digər NATO qüvvələrinin Ukrayna ərazisinə, eləcə də Qara dənizə hərbi qüvvələr cəmləşdirməsi, Rusiyanın da bununla bağlı adekvat addımlar atması vəziyyəti getdikcə daha təhlükəli məcraya sürükləyir.
Baş verənlər fonunda Ukraynanın Müdafiə Nazirliyi Baş Kəşfiyyat İdarəsinin rəisi Kirill Budanov “Military Times” qəzetinə müsahibəsində qeyd edib ki, Rusiya gələn ilin yanvarında və ya fevralın əvvəlində Ukraynaya qarşı aktiv hərbi əməliyyatlara başlaya bilər. Budanovun sözlərinə görə, hazırda Rusiya Ukrayna ilə sərhəd yaxınlığında 92 mindən çox hərbçi cəmləyib. Bundan başqa, məlum olub ki, Rusiyanın Rostov vilayətində Ukrayna sərhədləri istiqamətində irəliləyən daha bir neçə yüz tank, o cümlədən digər çoxsaylı hərbi texnikanı daşıyan dəmiryol eşelonları görünüb. Şahidlərin çəkdiyi və sosial şəbəkələrdə yerləşdirdiyi kadrlara əsasən, bunlar T-72B2 və T-72B3 əsas döyüş tanklarıdır. Eləcə də dəmiryol platforması boyu düzülmüş “Uraqan” və “Qrad” reaktiv yaylım atəşi sistemləri, radioelektron mübarizə vasitələri və bir çox yardımçı texnika gözə dəyir. Bundan əvvəl isə Rusiyanın Ukraynanın Xarkov vilayəti istiqamətində olduqca böyük sayda, bəzi məlumatlara görə, hətta minlərlə T-80 döyüş tanklarını cəmləşdirdiyi məlum olmuşdu. Qışın gəlişinin və soyuq hava şəraitinin işğal risqlərini yalnız artırdığını deyən K.Budanovun sözlərinə görə isə, mümkün şiddətli şaxtalar nə Rusiya, nə də Ukrayna hərbçiləri üçün problemdir. Ukrayna kəşfiyyatı rəhbərinin fikrincə, Rusiya qoşunlarının hərəkətləri Rusiyanın Krımı ilhaq etdiyi 2014-cü ildəkindən daha iddialı ola bilər. Budanova görə, hücum Odessa və Mariupola hava zərbələri endirmək, desant əməliyyatları başlamaqla müşayiət oluna bilər. Kəşfiyyat rəhbərinin fikrincə, hücum zamanı Belarus ərazisindən zirehli texnikalar da cəlb oluna bilər. Ukraynanın cənubu və şərqi, bir sıra rusiyalı siyasətçilərin, o cümlədən Vladimir Putinin “Novorossiya” adlandırdığı bölgələr hələ də mümkün hücum hədəfləri kimi müəyyən edilir. Yelnyada rus hərbi texnikası yerləşdirilib. Budanovun sözlərinə görə, Rusiya işğala başlamazdan əvvəl Ukraynanın döyüş qabiliyyətini sarsıtmaq üçün “psixoloji əməliyyatlar” keçirəcək. ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken də Rusiya silahlı qüvvələrinin Ukrayna sərhədləri boyu “qeyri-adi fəallığının” Birləşmiş Ştatlarda və onun müttəfiqlərində ciddi narahatlq yaratdığını bəyan edib. Blinken bildirib ki, daha əvvəl baş verənləri nəzərə alanda Rusiya qoşunlarının sərhədə cəmləşdirilməsi hərbi müdaxiləyə hazırlıq ola bilər. Məlumata görə, ABŞ kəşfiyyatı hesab edir ki, Rusiya hücuma başlamaq üçün şaxtaların düşməsini gözləyir və havaların soyuması ilə hərbi müdaxilə risqi də artacaq. Belə ki, Rusiya ordusu qış şəraitində daha yaxşı döyüşmək qabiliyyətinə malikdir və şaxta Ukrayna ordusunun əleyhinə işləyə bilər. “The New York Times” qəzeti də Rusiyanın Ukraynaya qarşı tezliklə hərbi əməliyyata başlayacağı haqda xəbər yayıb. Qəzetin yazdığına görə, ABŞ özünün avropalı müttəfiqlərini əmin edir ki, Rusiya tezliklə Ukrayna ərazisinə müdaxilə edəcək və Moskvanın bu planlarına mane olmaq üçün təcili hərəkətə keçmək lazımdır. Amerikalı məmurların hesab etdiyi kimi, bunun üçün birgə sanksiyalar paketi qəbul etmək lazımdır. Qəzetin xəbərində deyilir ki, amerikalı rəsmilər Rusiyanın Ukrayna sərhədləri boyu cəmləşdirdiyi qoşunlarla bağlı nə edəcəyini hələ qərarlaşdırmayıb: “Lakin Amerika kəşfiyyatının nümayəndələri müttəfiqləri xəbərdar edir ki, Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsini əngəlləmək üçün çox az vaxt qalır və onlar Avropa ölkələrini Moskvanı çəkindirmək üçün birgə iqtisadi-hərbi tədbirlər paketinin hazırlanmasına inandırmağa çalışırlar”. Entoni Blinken də qeyd edir ki, həqiqətən Vaşinqtonda ciddi narahatlıq yaranıb: “O cümlədən, Rusiya tərəfindən eşidilən ritorika da real narahatlıq yaradır, sosial şəbəkələrdəki ritorika da daxil olmaqla. Biz bilmirik prezident Putinin niyyətləri nədir, amma biz keçmişdə nələrin baş verdiyini bilirik. Biz, guya Ukrayna və ya başqa ölkənin təxribata əl atdığı barədə illüziya yaradaraq, buna istinad etmək fəndini də bilirik. Hansı ki, bu təxribat illüziyası sonradan Rusiyanın çoxdan planlaşdırdığı hərəkətlərinə haqq qazandırmaq üçün istifadə edilir”.
Rəsmi Kiyev əvvəllər işğal təhlükəsinin əhəmiyyətli dərəcədə artdığını inkar etsə də, sonradan Ukrayna nümayəndələri də Moskvanın mümkün hərəkətləri ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə etməyə başlayıblar. ABŞ ordusunun Avropadakı keçmiş komandanı, general-leytenant Ben Hoces bu vəziyyətdə hesab edir ki, ABŞ Qara dəniz regionu üçün strategiya qurmalıdır və yalnız bu kontekstdə, lazım gələrsə, Ukraynada hərbi bazaların açılması imkanlarını nəzərdən keçirməlidir: "Strategiyasız regionda, Ukraynada Rusiyaya necə müqavimət göstərə bilərik? Bu, Rumıniya, Gürcüstanla aktiv iş, Türkiyə ilə konstruktiv münasibətlərimizin təsdiqi deməkdir. Strategiyamız olsa, yalnız bundan sonra fərdi inkişaf edə bilərik. Daha sonra isə artıq Ukraynada Amerika bazalarının açılmasını nəzərdən keçirmək olar". Kreml isə Qərb ölkələrini, xüsusən də Qara dənizdə gərginliyi artırmaqda ittiham etməklə yanaşı, Ukraynaya müdaxiləyə hər hansı hazırlığı inkar edir.
Nahid SALAYEV
