Məlum olduğu kimi, noyabrın 16-da Ermənistan Azərbaycana yönəlik növbəti təxribata əl atdı. Təxribat nəticəsində sərhəd boyu şiddətli döyüşlər baş versə də, qarşı tərəf irəliləyə bilmədi. Düşmən güclü zərbə endirilərək geri oturduldu.
Ermənistanın sərhəddə baş verənlərlə bağlı istər rəsmi, istərsə də qeyri-rəsmi səviyyədə “Azərbaycan ərazimizə daxil olub” çığırışması bu dəfə də işə yaramadı. Bu dəfə də Rusiyanı və KTMT-ni hadisələrdə alət kimi istifadə etməyə cəhd etdilər. Ermənistan Təhlükəsizlik Şurası müdafiə üçün Moskvaya müraciət etdi. Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan bunu belə əsaslandırdı: “Xüsusi vurğulamağı vacib hesab edirik ki, hücum Ermənistan Respublikasının suveren ərazisinə həyata keçirildiyi üçün biz Rusiyaya Ermənistan Respublikasının ərazi bütövlüyünü Ermənistan və Rusiya arasında 1997-ci il müqaviləsi çərçivəsində müdafiə etmək üçün müraciət edirik”.
Ancaq nə A.Qriqoryanın bu çağırışı, nə də Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatından gözləntilər bir nəticə vermədi. KTMT bəyan etdi ki, məsələ yalnız siyasi yolla həll edilməlidir: “Hesab edirik ki, münaqişə yalnız sülh, siyasi və diplomatik yollarla həll edilməlidir. KTMT vəziyyəti diqqətlə izləyir”.
Beləcə, Ermənistanın hərbi müstəvidə Rusiyadan gözləntiləri bu dəfə də “suya düşdü”.
“Bu səbəbdən Moskva heç vaxt Bakı ilə hərbi münaqişəyə girmək marağında ola bilməz”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən “Səs” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyevin fikrincə, Ermənistanın bu cür biabırçı durumla üzləşəcəyi məlum idi: “Ona görə ki, Ermənistanın tələblərinin nə hüquqi, nə də hərbi-siyasi əsası vardı. Noyabrın 16-da baş vermiş məlum hadisələr Ermənistana verilən son xəbərdarlıqların məntiqi nəticəsi idi və bu təxribatların törədilməsində əsas günahkar məhz rəsmi İrəvandır. Nikol Paşinyan və onun komandasının hadisələr başlayar-başlamaz olayların guya onların ərazilərində cərəyan etdiyini bəyan eləmələri əvvəlcədən hazırlanmış kirli planlarının tərkib hissəsi idi. Onlar yaxşı bilirdilər ki, Azərbaycanın Laçın, Kəlbəcər, ümumilikdə isə Zəngəzur regionunda silahlı təxribatlar törədərlərsə, Bakının cavabı sərt olacaq. Ona görə də bu baxımdan ümidlərini yenidən başqa dövlətlərin dəstəyinə bağlayırdılar. Lakin erməni tərəfi bir faktı unudub ki, ötən ilin noyabrında imzalanmış üçtərəfli bəyanatdakı şərtləri yerinə yetirilməlidir və bu gün İrəvan “Azərbaycan Ordusu ərazilərimizə daxil olub” kimi gülünc ittihamları ilə özünü daha çətin vəziyyətə salır. Çünki sərhədlər delimitasiya və demarkasiya olunmayıb. Beynəlxalq aləm də bütün bunları bilir, qəbul edir və söz yox ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyır”.
Ermənistanın Rusiyadan imdad diləməsinə və 1997-ci ildə Moskva ilə imzaladığı müqavilə əsasında rus qoşunlarının onlara hərbi dəstək göstərmələrinə gəlincə isə, politoloq qeyd etdi ki, Moskva heç vaxt Bakı ilə hərbi münaqişəyə girmək marağında ola bilməz: “Nəzərə alsaq ki, ortada regionun əsas güclərindən biri olan Türkiyə faktoru da mövcuddur və bu faktorla yanaşı, Ankaranın Bakı ilə Şuşa Bəyannaməsi mövcuddur, bu zaman Rusiya daim ona xəyanət edən Ermənistana deyil, məhz bizə tərəf yönələr – iqtisadi, siyasi, diplomatik və s. cəhətlərlə əlaqələrini möhkəmləndirməklə, regionda vahid güc sistemi olaraq fəaliyyət göstərməklə. Misal üçün, bu gün Rusiyanın Qərbdən aldığı ağır sanksiya zərbələri onun iqtisadi cəhətdən zəiflədilməsinə hesablanıb və belə davam edərsə, Moskva ona qarşı yönəlmiş həmin sanksiyaların nə qədər fəsadlar yarada biləcəyini də yaxşı bilir. Ona görə də Kreml nə etməlidir? Əlbəttə ki, münbit və real regional layihələrə qoşulmalıdır, həmin layihələrin ən vacibi isə Zəngəzur dəhlizinin açılmasıdır. Ona görə də İrəvanın Rusiyaya KTMT çərçivəsində dəstək istəməsinə baxmayaraq, Moskva baş verən hadisənin yalnız diplomatik yollarla həllinə yardım göstərə biləcəyini bəyan etdi. Bundan sonra isə İrəvan Moskvanı şantaj etdi və bəyan etdi ki, Rusiyadan dəstək ala bilməyəcəksə, bu zaman Qərbdəki strateji partnyorlarına müraciət etmək məcburiyyətində qalacaq. Görürsünüzmü, bir anın içində Ermənistan onu illərlə ayaqda saxlamış Rusiyaya necə xəyanət etdi?”.
Politoloq onu da əlavə etdi ki, qəzəbli şimal ayısı İrəvandan aldığı bu xəyanət zərbəsini heç cür bağışlaya bilməz.
Vidadi ORDAHALLI
