Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvanın birləşdirilməsi məsələsindən danışıb.
Onun sözlərinə görə, Ermənistan və Azərbaycan arasında bu iki respublikanın və Rusiyanın baş nazir müavinlərinin rəhbərlik etdiyi işçi qrupu çərçivəsində Azərbaycan tərəfinə Ermənistandan keçməklə Naxçıvana avtomobil yolunun ayrılması imkanları müzakirə olunur. O, Ermənistanın Xndzoresk (Xınzırək) yaşayış məntəqəsi ilə Şahbuz rayonunun Biçənək kəndini birləşdirən yoldan istifadənin mümkün olduğunu deyib: “Əgər Azərbaycan ancaq Naxçıvana yol istəyirsə, o zaman Xındzoresk (Zəngəzurun indiki Ermənistan ərazisində yerləşən, Gorus rayonuna aid olan Xinzirək kəndi)-Biçənək (Şahbuz rayonunun Biçənək kəndi) yolundan istifadə etmək məqsədəuyğundur. Bunun əvəzində biz Xindrozesk-Horadiz yolundan istifadə imkanı əldə edirik. Lakin bu məsələlər hələ müzakirə olunur”.
Ermənistan rəsmisinin nəzərdə tutduğu yol məsələsində söhbət hələ sovet dövründə mövcud olan avtomobil yolunun bir hissəsindən gedir. Bu yol Azərbaycanın Füzuli rayonunun Horadiz qəsəbəsindən başlamaqla (Bəhramtəpə-Horadiz yolu) və Qubadlıdan keçməklə (Zəngilana daxil olmadan) Laçın şəhərinə, oradan Ermənistanın Gorus rayonunun Tex və Xinzirək kəndlərinə aparır. Daha sonra Gorus şəhərinin yaxınlığından keçərək Naxçıvanın Şahbuz rayonuna, Biçənək kəndinə (Biçənək aşırımından keçməklə) birləşir. Daha sonra həmin yolla Şahbuz rayon mərkəzindən keçməklə Naxçıvan şəhərinə getmək olar. Burada diqqəti çəkən məqam odur ki, Zəngəzur dəhlizi haqqında danışanda, əsasən, Mehri rayonu ərazisindən keçəcək yol təsəvvür olunur. Hansı ki, məsafə baxımından bu yol daha qısadır. Qriqoryan isə fərqli marşrut haqqında danışır. Belə olsa, o zaman bir qədər uzun və daha çox dolanbac yol qət etməli olursan. Maraqlıdır, Ermənistan niyə dəhlizin Mehridən keçməsində maraqlı deyil?
“Qarşı tərəfin təklif etdiyi yol dəhliz deyil, sadəcə ermənilərin nəzarətində olan yoldur”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə bunu bir sıra faktorlarla əlaqələndirdi: “Ermənistan çalışır ki, Zəngəzurdan avromobil yolu olmasın. Çünki belə olarsa, o zaman bu, əsasən dəhliz olur. Bundan başqa, Mehridən keçən yola Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti nəzarət edəcək. Ermənistan da Rusiyanın burada rolunu istəmir. İstəyir ki, yola özü nəzarət etsin. Ümumiyyətlə, Ermənistan Zəngəzur dəhlizinin açılmasından yayınır. Bu səbəbdən Ermənistan tərəfi müxtəlif bəhanələrlə bütün danışıqlardan yayınmağa çalışır. Dövət sərhədində Azərbaycanın mövqelərinə hücum edir, Şuşa yaxınlığında təxribatlar törədir və s. Belə olan təqdirdə 10 noyabr və 11 yanvar razılaşmalarını yerinə yetirmir. Hazırkı məqamda Ermənistanın təklif etdiyi yol dəhliz deyil, sadəcə ermənilərin nəzarətində olan yoldur. Hesab edirəm ki, Azərbaycan bunu qəbul etməyəcək. Ermənistanın Laçın və Kəlbəcər istiqamətində genişmiqyaslı təxribatlara əl atmasının kökündə prosesi tormozlamaq məqsədi dayanır”.
Bu baxımdan politoloq hesab edir ki, dəhliz məsələsi uzanacaq.
Vidadi ORDAHALLI
