Qarabağda mövcud olan bütün qədim xristian abidələrinin, dini məbədlərin hamısı Azərbaycanın tarixi irsidir. Bu əlavə izaha və şərhə ehtiyacı olmayan məsələdir. Amma buna baxmayaraq, Ermənistan mediası yeni “dini” və “mədəni irs” oyunları sərgiləyir. Belə ki, Ermənistan mediası iddia edir ki, Azərbaycan torpaqlarını işğaldan azad etdikdən sonra Xocalının Mədətkənd kəndində, guya “məktəbi, mədəniyyət evini, abidələri və Müqəddəs Allah Anası kilsəsini dağıdıb”. Guya bu, 2021-ci il oktyabrın 10-da "peykdən çəkilmiş" görüntülərdə əks olunub.
Ermənilər indi də azad edilmiş Mədətkənddəki hansısa qondarma abidənin, kilsənin “dağıdıldığıni” iddia edirlər. Bu azmış kimi, işğal dövründə Mədətkəndə qondarma “Madataşen” adını da veribmişlər.
Mədətkənd bir ildir ki, azaddır, amma ermənilərin digər ərazilərimiz kimi ona qarşı da iddiası səngimək bilmir.
“...Beynəlxalq məhkəmələri çaşdırmaq üçün bu cür məkrli yalanlardan, oyunlardan istifadə edirlər”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutun əməkdaşı Faiq İsmayılov bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, ermənilər öz etdiklərini də bizim üstümüzə atmağa çalışırlar. “Ümumilikdə götürəndə, Mədətkənd Əsgəran rayonunun kəndi olub. “Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti” yaradılanda orada beş rayon mərkəzi yaradılmışdı. O rayonlardan biri də Əsgəran idi.1991-ci ilin dekabrında Milli Məclisin qəbul etdiyi qərarla vilayətin 5 rayonu ləğv edildi və orada Xocalı və Xocavənd rayonları yaradıldı. Əsgəranın kəndlərinin böyük bir qismi Xocalı, digər bir qismi də Xocavənd rayonun tərkibinə daxil oldu. Mədətkənd də Xocalı rayonuna aiddir. Ermənilərin iddia etdiyi bu dağıntılar İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı baş verməyib, 1992, 1993, 1994-cü illərdə baş verib. Yəni ermənilər bu əraziləri işğal altına saldıqdan sonra orada azərbaycanlılara aid nə var idisə hamısını dağıdıblar. Mədətkəndin klubu da, mədəniyyət evi də, kitabxanası da, eyni zamanda oradakı tarix-mədəniyyət abidələrinin böyük bir qismi də ermənilərin özü tərəfindən dağıdılıb. Mən bunu özümün saysız yazılarımda, müsahibələrimdə göstərmişəm. Ümumi götürdükdə, Mədətkənd ərazisində bizim xeyli sayda arxeoloji baxımdan qiymətli abidələrimiz var və onların arasında Qafqaz Albaniyası dövrünə aid abidələr də az deyil. Ermənilər isə, istər xristianlıq dövrünə qədərki, istəsrə də xristianlq dövründəki abidələri “erməni abidələri” kimi qələmə verirlər, bunu hansısa müqəddəslərin adı ilə bağlamağa çalışırlar. Müqəddəslərin adı ilə bağlanan Amaras monastırıdır, Gəncəsər və Xudavəng monastrlarıdır. Digər monastır və kilsələr Qafqaz Albaniyası dövründəki adı ilə adlandırılır. Məsələn, Xocavənd rayonu ərazisindəki Ağoğlan məbədi kimi öz qədim adını saxlayıb. Ermənilərin bu iddiaları həyasızlıqdan başqa bir şey deyil. Onların bu cür oyunları yalnız özlərini aldatmağa və beynəlxalq aləmi çaşdırmağa xidmət edir. Elə iddia edirlər ki, “bu abidələr ermənilərindir”, amma bunların necə “ermənilərin olduğu”nu izah edə bilmirlər. Bu məbədlər hansı zərurətdən yaranıb, tarixi necə başlayıb və sair kimi tarixlə bağlı söhbətlərə, izahlara gələndə ermənilər buna münasibət bildirmək istəmirlər, sadəcə, “bu ermənilərindir və onu azərbaycanlılar dağıdıb” iddiasını irəli sürürlər”.
44 günlük müharibədən sonra ermənilərin ciddi sarsıntı keçirdiyini deyən ekspert bildirir ki, onlar həm siyasi, həm də mənəvi və psixoloji cəhətdən hələ də özlərinə gələ bilmirlər. F.İsmayılovun sözlərinə görə, ermənilərin vaxtilə özlərinin həyata keçirdikləri dağıntıları Azərbaycanın üzərinə atmaq cəhdləri təsadüfi deyil, çünki Azərbaycan artıq beynəlxalq hüquq müstəvisində məsələ qaldırıb. “Azərbaycanın bir çox beynəlxalq məhkəmələrdə Ermənistana qarşı iddialar irəli sürməsi və yeni məhkəmələrə də müraciət etmək üzrə olması ermənilərin bu cür yalanlar, iftiralar yaymasına səbəb olub. Ermənilər beynəlxalq məhkəmələri çaşdırmaq üçün bu cür məkrli yalanlardan, oyunlardan istifadə edirlər. Ermənilərin “Azərbaycan tərəfindən dağıdılıb” iddiası ilə təqdim etdiyi məbəd də, mədəniyyət evi də, məktəb də 1992-ci ildən sonra elə onların özləri tərəfindən dağıdılıb. Torpaqlarımız işğaldan azad edildikdən sonra öz əməllərini bizim ayağımıza yazmaq istəyirlər. Yaxşı, fərz edək ki, oradakı “müqəddəs məbədi” “Azərbaycan dağıdıb”, bəs o kənddəki evləri kimlər söküb, onların materiallarını hara daşıyıblar, kimlər mənimsəyib? Bütün bunların məsuliyyətini ermənilər daşıyır. Azərbaycan Ermənistanı mədəni irs cinayətkarı kimi dünyada rəzil edir... Biz bütün imkanlardan istifadə edib ermənilərin etdiyi cinayətlərin hamısını ifşa etməliyik” - deyə F.İsmayılov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
