“Biz Türkiyə ordusunun daha kiçik modelini qururuq və inşallah bərabər quracağıq. Bizim də qarşımızda bölgədə heç kim dura bilməz. Bizim və Türkiyənin işi haqq işidir. Biz özümüzü müdafiə edirik, öz vətəndaşlarımızı müdafiə edirik, öz ərazi bütövlüyümüzü saxlamaq istəyirik”. Bu fikirləri hələ ötən ilin oktyabrın 5-də Prezident İlham Əliyev Türkiyənin “TRT Haber” televiziya kanalına müsahibəsində səsləndirib.
O vaxtdan keçən müddət ərzində Azərbaycan bu istiqamətdə mühüm addımlar atıb. Bunu müdafiə naziri, general-polkovnik Zakir Həsənovun Türkiyə milli müdafiə naziri, ordu generalı Hulusi Akarla keçirilən mətbuat konfransında səsləndirdiyi fikirlər də təsdiq edir. Azərbaycan ordusunda bir neçə yeni qurum - əməliyyat komando qurumları, briqadaları yaradıldığını vurğulayan Zakir Həsənov qeyd edib ki, gələcəklə bağlı böyük planlar var. Onun sözlərinə görə, komando briqadalarının çoxsaylı hərbi qulluqçuları Türkiyədə təlim keçib Azərbaycana qayıtdıqdan sonra ən mühüm birləşmələrdə xidmətlərini davam etdirirlər: "Azərbaycan ordusunun əksər şəxsi heyətinin hazırlığı Türkiyənin təlim-tədris mərkəzində həyata keçirilirdi. Millətimiz, dinimiz, dilimiz, mədəniyyətimiz birdir. Biz bu şansdan istifadəyə edərək Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin təcrübəsindən məharətlə bəhrələndik və bunu davam etdiririk". Zakir Həsənov
bildirib ki, müharibədən sonra ölkə Prezidentinin tapşırığı ilə müharibənin nəticələrini təhlil edərək yenidən Azərbaycan ordusunda təşkilat tədbirləri həyata keçirilib. Nazir vurğulayıb ki, hazırda Azərbaycan ordusu Türk Silahlı Qüvvələrinin modelinə uyğun təşkil edilməkdədir. Hərbi məsələlər üzrə təhlilçi Üzeyir Cəfərov bildirir ki, nazir yeni qurum dedikdə, əslində yeni dağ komando hərbi hissələrinin yaradılması haqqında danışıb. Üzeyir Cəfərov onu da qeyd edib ki, haqqında danışılan yeni hərbi hissələrdə xidmət edənlər Türkiyədə təlim keçiblər və onlar artıq Azərbaycanda fəaliyyətə başlayıblar: “Bu yaxınlarda müdafiə naziri işğaldan azad olunan bölgələrdə yaradılan həmin yeni hərbi hissələrdə olub. Bu yeni hərbi hissələr relyefə uyğun olaraq həmin ərazilərdə xidmət apara bilən hərbi birləşmələrdir". Onun sözlərinə görə, təlim keçən hərbçilər ən çətin dağ şəraitində, suda, dərədə hərəkət edə bilən, xidmət aparan əsgər və zabitlərdilər: "Orada daha çox müddətdən artıq hərbi xidmət edən hərbi qulluqçular, kiçik komandir heyəti olur. Onlar sırf peşəkarlardan ibarət olacaq. Bu yenilikdir, Türkiyə ordusunda çoxdan vardı. Bizim orduda yalnız bir dağ hərbi hissəsi vardı, indi isə artıq bizdə belə hərbi hissələrin sayı artırılır. Bundan əvvəl də işğaldan azad olunmuş ərazilərdə minalardan təmizləmə işləri aparmaq üçün yeni mühəndis-istehkam bölükləri yaradıldı. Yeni hərbi birləşmələr Azərbaycan ordusunda yeni qurumlardır”. Qeyd edək ki, bu il oktyabrın 19-da müdafiə naziri Zakir Həsənov yeni yaradılmış əməliyyat (komando) hərbi hissəsində olub. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, nazir həmin hərbi hissədə Türkiyədə uzunmüddətli "Komando hazırlığı kursu" keçmiş şəxsi heyətə beretləri (baş geyimi) təqdim edib.
Komando kursunu hərbçilərimiz Türkiyənin İsparta şəhərində yerləşən Dağ Komando Məktəbi və Təlim Mərkəzi Komandanlığında keçir, burada “Dağ komando kursu”nu bitirir. Dağ Komando Məktəbi və Təlim Mərkəzi Komandanlığı dünyada ən çətin hərbi təlimlərə ev sahibliyi etməsilə tanınır. Bu baxımdan, komandolarımızın İspartada təlim görməsi peşəkarlıq səviyyəsinin hansı səviyyədə olmasını göstərir. Türkiyənin ən xüsusi hərbi qurumlarından olan Dağ Komando Məktəbi və Təlim Mərkəzinin tarixi 1926-cı ilə təsadüf edir. Komando birliyi Silahlı Qüvvələr tərəfindən xüsusi olaraq formalaşdırılan, digər birliklərdən müstəqil olaraq fəaliyyət göstərən, basqın və təxribat kimi xüsusi tapşırıqları uğurla yerinə yetirən müəyyən sayda hərbi qulluqçudan ibarətdir. Onlar orduda ən tələbkar və qabaqcıl təlim, təhsil görmüş hərbi qulluqçular arasından seçilir. Komando qısa müddət ərzində hədəfin üzərində kəşfiyyat aparıb, mövcud vəziyyətin qiymətləndirməsini ortaya qoyaraq bu hədəfi məhv edən, tapşırığı tamamlayan hərbi qulluqçulardır. Komandolar, təchizat göndərilməsə belə, tapşırıqlarını yerinə yetirən hərbi qulluqçulardır. Onlar istənilən vaxt və hər yerdə - quruda, dənizdə və havada döyüşmək üçün təlim görürlər. Onu da qeyd edək ki, Türkiyə modelinə keçmək üçün qarşıda duran başlıca vəzifədən biri Azərbaycan ordusunun silah-sursatının yenilənməsidir. Yeni tələblərə, NATO tələblərinə cavab verən 5-ci nəsil hərbi texnika, təyyarələr alınmalıdır. Bunun üçün Azərbaycan ilk növbətə Türkiyə ilə hərbi-texniki əməkdaşlığı da dərinləşdirir. Digər tərəfdən, Türkiyə modelinə keçid onu göstərir ki, Azərbaycan Ordusunun NATO standartlarına uyğunlaşması prosesi yaxın zamanlarda daha sürətli xarakter alacaq. Türkiyənin ölkəmizdəki keçmiş səfiri Hulusi Kılıç isə bundan əvvəl qeyd edib ki, Bakı vı Ankara hərbi əməkdaşlığı hər iki ölkəyə böyük perspektivlər vəd edir: “16 avqust 2010-cu ildə Türkiyə və Azərbaycan arasında imzalanmış “Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası arasında strateji tərəfdaşlıq və qarşılıqlı yardım haqqında”Anlaşma Şuşa Bəyannaməsinədək olan dövrdə ən önəmli anlaşmadır. Anlaşmada, eyni zamanda, bütün digər sahələrlə yanaşı, hərbi sahədə də geniş və dərin miqyasda əməkdaşlıq başladı. Bir müddət sonra isə birgə hərbi təlim keçirilməsi mütəmadi xarakter aldı. Yüzlərlə, minlərlə gənc Türkiyənin müxtəlif hərbi məktəblərində peşəkar zabit kimi yetişdikdən sonra Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin tərkibində xidmət etməyə başladı. Bütün bu amillər Azərbaycanın 44 günlük savaşda qələbəsini şərtləndirdi. Azərbaycan ordusu müharibə zamanı nizam-intizamlı ordu olduğunu dünyaya göstərdi. Əməkdaşlığımız bundan sonra da yüksək səviyyədə davam edəcək”.
Ramil QULİYEV
